Thông qua Báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 231/NQ-CP ngày 14/8/2026 về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).

Cụ thể, Chính phủ quyết nghị thông qua Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) theo đề nghị của Bộ Tư pháp tại Báo cáo số 685/BC-BTP ngày 12/8/2026. Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm về nội dung giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).

Bộ trưởng Bộ Tư pháp tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến Thành viên Chính phủ, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật theo quy định. Trên cơ sở đó, giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý hồ sơ dự án Luật; chủ động báo cáo, giải trình về nội dung hồ sơ dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) với Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội theo quy định.

Dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) được kết cấu gồm 5 chương, 35 điều (tăng 2 điều so với Luật hòa giải ở cơ sở năm 2013).

Về nội dung cơ bản, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số nguyên tắc tổ chức, hoạt động hòa giải ở cơ sở để bảo đảm phù hợp, thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu, bối cảnh mới.

Đồng thời, sửa đổi theo hướng quy định kinh phí cho hoạt động hòa giải ở cơ sở do ngân sách nhà nước bảo đảm thay vì hỗ trợ như trước đây nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn; bổ sung tiêu chuẩn của hòa giải viên về “Không trong thời gian bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự” để bảo đảm chặt chẽ.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung việc bầu hòa giải viên có thể được thực hiện tại từng cụm dân cư, thôn, tổ dân phố. Sửa đổi kết quả bầu hòa giải viên để phù hợp thực tiễn sắp xếp thôn, tổ dân phố hiện nay.

Đặc biệt, chỉ định hòa giải viên là quy định hoàn toàn mới. Theo đó, việc chỉ định hòa giải viên được thực hiện trong trường hợp đã tổ chức bầu hòa giải viên nhưng không đạt mục tiêu đề ra hoặc không thể tổ chức bầu hòa giải viên do sự kiện bất khả kháng.

Ngoài ra, dự thảo Luật bổ sung một số quyền của hòa giải viên để tạo điều kiện cho hòa giải viên có thể hoàn thành tốt nhất hoạt động hòa giải; quy định rõ phạm vi tham gia, hình thức tham gia, quyền và nghĩa vụ của người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở; bổ sung quyền, nghĩa vụ của các bên để phù hợp với thực tiễn.

Bổ sung các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở như bầu hòa giải viên, bầu Tổ trưởng tổ hòa giải và việc hòa giải có thể bằng hình thức trực tuyến; UBND cấp xã có trách nhiệm triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi các quy định về nội dung quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở. Quy định trách nhiệm của Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban Nhân dân cấp xã phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền hiện nay.

Dự thảo Luật sau khi tiếp thu, chỉnh lý có 5 chương, 35 điều, không thay đổi về tổng số điều so với dự thảo Luật đã trình Quốc hội. Trong đó, tiếp thu, chỉnh lý tại 21 điều; bổ sung 1 điều về bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở (Điều 5); giảm 1 điều quy định về trách nhiệm của Ủy ban Nhân dân các cấp (Điều 32) và tích hợp một phần nội dung tại điều này vào quy định về trách nhiệm quản lý Nhà nước về hòa giải ở cơ sở (tại Điều 31).