70 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sỹ của Không quân Nhân dân Việt Nam (3/3/1955-3/3/2025) đã lập nhiều chiến công vang dội trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Bước vào thời kỳ phát triển mới của đất nước, lực lượng Không quân và Quân chủng Phòng không-Không quân nói chung đang tiếp tục kế thừa và phát huy những bài học vô cùng quý báu, sẵn sàng chiến đấu, không để Tổ quốc bị bất ngờ vì các tình huống trên không.
Mở mặt trận trên không
Ngược dòng lịch sử, những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, với đường lối quân sự đúng đắn, ngay sau khi thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương nhanh chóng đưa Quân đội tiến lên chính quy, có đầy đủ các lực lượng chủ lực là Hải quân, Lục quân, Phòng không, Không quân.
Thực hiện chủ trương đó, ngày 3/3/1955, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Ban Nghiên cứu sân bay, khởi đầu cho quá trình xây dựng lực lượng Không quân của Việt Nam.
Đầu năm 1959, Cục Không quân được thành lập và lần lượt các Trung đoàn Không quân ra đời. Dù còn gặp nhiều khó khăn, song được sự quan tâm của Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, lực lượng Không quân của ta đã phát triển nhanh chóng.
Ngày 3/4/1965, Biên đội MiG-17 của ta đã xuất kích, bắn rơi 2 máy bay F-8U của Hải quân Mỹ trên bầu trời Hàm Rồng (Thanh Hóa). "Mở mặt trận trên không" thắng lợi đã làm nức lòng đồng bào, chiến sỹ cả nước, cổ vũ ý chí quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược của quân và dân ta.
Trong 9 năm từ 1964-1972, trải qua hai cuộc chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ra miền Bắc, Bộ đội Không quân đã lập nhiều chiến công xuất sắc, bắn rơi nhiều chủng loại máy bay hiện đại; bắt sống nhiều giặc lái kỳ cựu đã có hàng nghìn giờ bay của không lực Hoa Kỳ.
Đặc biệt, trong Chiến dịch Phòng không tháng 12/1972, lực lượng Không quân đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác, bắn rơi 7 máy bay địch, trong đó có 2 máy bay B-52, bắt sống 5 giặc lái, góp phần làm nên Chiến thắng "Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không," buộc chính quyền Mỹ phải ký Hiệp định Paris ngày 27/01/1973 về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
 |
| Trong cuộc kháng chiến chống xâm lược, Không quân nhân dân Việt Nam đã cùng với quân dân cả nước lập nên những chiến công hiển hách, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trong ảnh: Máy bay Mig-21 của ta xuất kích tiêu diệt máy bay địch trong trận chiến 12 ngày đêm, làm nên chiến thắng lịch sử “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không.” Ảnh: Tư liệu TTXVN |
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, chỉ trong 6 ngày luyện tập khẩn trương, chiều 28/4/1975, Phi đội Quyết thắng đã sử dụng máy bay A-37 vừa thu được của địch, cất cánh từ sân bay Thành Sơn, hình thành mũi tiến công thứ 6, bất ngờ tập kích sân bay Tân Sơn Nhất, góp phần đẩy nhanh kế hoạch tác chiến trên các chiến trường. Sau ngày đất nước thống nhất, Bộ đội Không quân đã cùng với quân, dân cả nước bảo vệ vững chắc biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc Tổ quốc, giúp nước bạn Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng; làm tròn nghĩa vụ quốc tế.
Với thành tích đặc biệt xuất sắc, Đảng, Nhà nước, Quân đội đã trao tặng Bộ đội Không quân nhiều phần thưởng cao quý. Binh chủng Không quân và 39 lượt đơn vị, 79 lượt cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động...
Vinh dự và trách nhiệm
Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đã hòa bình, bước vào giai đoạn phát triển mới cũng đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới đối với Không quân nhân dân Việt Nam. Phát huy truyền thống anh hùng, Không quân Nhân dân Việt Nam đang tiếp tục mang hết sức mạnh, trí tuệ và bản lĩnh phụng sự Tổ quốc; làm chủ bầu trời Tổ quốc và giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, Bộ đội Không quân đang tích cực, chủ động làm chủ các loại vũ khí, thiết bị kỹ thuật mới, hoàn thành tốt nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, không để Tổ quốc bị bất ngờ vì các tình huống trên không; hoàn thành tốt các chuyến bay nhiệm vụ, bay biển xa, bay tuần tiễu, bắn, ném bom đạn thật, góp phần khẳng định chủ quyền và tăng cường quản lý vùng trời, biển, đảo của Tổ quốc; bay cứu hộ, cứu nạn, tuần tra, bay chuyên cơ phục vụ lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Song song với nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, Quân chủng Phòng không-Không quân và Bộ đội Không quân nói riêng cũng đang tiếp tục triển khai quyết liệt việc điều chỉnh lực lượng, chấn chỉnh tổ chức, biên chế theo hướng "tinh, gọn, mạnh," bảo đảm hợp lý, cân đối giữa các thành phần, lực lượng, từ khối cơ quan Quân chủng đến các đơn vị, ưu tiên quân số cho các đơn vị sẵn sàng chiến đấu, các đơn vị làm nhiệm vụ nơi biên giới, hải đảo.
Theo Trung tướng Nguyễn Văn Hiền, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, trải qua 70 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và phát triển, cùng với cán bộ, chiến sỹ Quân chủng Phòng không-Không quân, Bộ đội Không quân đã phát triển từ không đến có, từ nhỏ đến lớn, từ chưa hiện đại đến hiện đại, luôn hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân giao phó, góp phần xứng đáng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa. Tự hào về những chiến công oanh liệt, Bộ đội Không quân càng xác định rõ hơn vinh dự và trách nhiệm đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
 |
| Không quân Hải quân huấn luyện tại Nhà giàn DK1. Ảnh: TTXVN |
"Là một trong những lực lượng được Đảng, Nhà nước, Quân đội xác định tiến thẳng lên hiện đại, Quân chủng nói chung, Bộ đội Không quân nói riêng tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối quan điểm chiến tranh nhân dân, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XIII) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới," Trung tướng Nguyễn Văn Hiền cho biết.
Quân chủng cũng như Bộ đội Không quân thường xuyên nâng cao cảnh giác, xác định rõ "đối tác," "đối tượng." Từ đó, kiên quyết xử lý đúng đắn, kịp thời, linh hoạt, có hiệu quả các tình huống phức tạp, các vấn đề nhạy cảm, không để bị bất ngờ vì các tình huống trên không, đặc biệt là trong xử lý các vấn đề, tình huống phức tạp - Trung tướng Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh.
