Bà Rịa - Vũng Tàu có di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đầu tiên

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ngày 9/4, thông tin từ Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết, Lễ giỗ Bà Thứ phi Hoàng Phi Yến - Lễ hội truyền thống thuộc di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh An Sơn Miếu tại huyện Côn Đảo đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Bà Rịa - Vũng Tàu có di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đầu tiên

Đây là di sản văn hóa phi vật thể đầu tiên của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận.

Bà Phi Yến (tên thật là Lê Thị Răm) là Thứ phi của chúa Nguyễn Ánh, hiện được thờ tại Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh "An Sơn Miếu" được xây dựng năm 1958 thời Mỹ - Ngụy. Năm 1783 chúa Nguyễn Ánh bị quân Tây Sơn truy đuổi đã chạy ra Côn Đảo bị nạn, bà Thứ Phi Hoàng Phi Yến cùng chạy theo ông ra Đảo. Theo truyền thuyết bà bị chồng giam giữ trong một hang đá trên một hòn đảo hoang vắng nằm về phía Tây Nam của đảo chính do phạm vào tội ngăn cản Nguyễn Ánh cầu viện Pháp.

Con trai của bà Phi Yến và chúa Nguyễn Ánh là Hoàng Tử Hội An (Hoàng Tử Cải) khóc lóc đòi mẹ cũng đã bị Nguyễn Ánh khép vào tội a tòng với mẹ và bị ném xuống biển, xác trôi dạt vào làng Cỏ Ống, được dân làng Cỏ Ống vớt đem chôn và lập miếu thờ (ngày nay miếu và mộ Hoàng Tử Cải vẫn còn tại làng Cỏ Ống).

Khi bị giam trong hang đá, bà Phi Yến đã được con Vượn Bạch nuôi sống bằng những trái rừng và sau đó Vượn Bạch cùng Bắc Hổ (con vật này bạn của Hoàng Tử Cải) cứu sống ra khỏi hang và đưa về làng Cỏ Ống nơi có người dân lập mộ Hoàng Tử Cải.

Năm 1785, tại làng An Hải có tổ chức cúng tế trong làng theo lệ thường hàng năm vào rằm tháng mười âm lịch. Bà Phi Yến được dân làng trọng thị rước về cùng tham dự cho thêm phần long trọng, tại đây Bà đã bị tên đồ tể người làng An Hải là Biện Thi xâm phạm đến danh tiết, Bà đã tự tử để giữ vẹn danh tiết. Bà mất vào ngày 18/10 âm lịch (1785). Để tỏ lòng thương tiếc dân làng đã xây một ngôi đền để thờ Bà. Sang thế kỷ XIX, năm 1861 thực dân Pháp chiếm Côn Đảo thiết lập nhà tù và cho di dời toàn bộ dân về đất liền, do đó ngôi miếu không được chăm sóc đã bị hư hỏng, sụp đổ.

Đến năm 1958, Côn Đảo trở thành tỉnh Côn Sơn dưới chế độ Mỹ - Ngụy. Trưởng ty ngân khố tỉnh Côn Sơn là ông Nguyễn Kim Sáu đã xem lại sử lược Côn Đảo và thấy một người phụ nữ Việt Nam "Trung trinh tiết liệt" đã bỏ mình tại đây bèn đề nghị trích một khoản tiền trong quỹ phúc lợi của tỉnh cộng với lao động khổ sai của tù nhân để xây dựng trên nền ngôi đền thờ ngày xưa một ngôi miếu nhỏ thờ Bà Phi Yến đặt tên là "An Sơn Miếu".

Từ đó đến nay, qua nhiều lần trùng tu và tôn tạo ngôi miếu được khang trang như ngày nay. Để tưởng nhớ bà, vào ngày 17 - 18 tháng 10 âm lịch hàng năm, nhân dân làng An Hải xưa và người dân Côn Đảo ngày nay lại long trọng tổ chức Lễ giỗ Bà, thông qua các hoạt động cúng giỗ theo nghi thức dân gian truyền thống như tế lễ, dâng hương, lễ rước bài vị, các loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian để nhân dân tưởng nhớ công đức của Bà. Người dân Côn Đảo xem bà Phi Yến như một vị thần phò trợ cho cuộc sống của họ. Dù trải qua rất nhiều thăng trầm của lịch sử, ở bất kỳ giai đoạn nào, người dân trên đảo vẫn giữ tục thờ cúng Bà.

Lễ giỗ Bà Thứ phi Hoàng Phi Yến là một Lễ hội truyền thống thuộc di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh An Sơn Miếu (được UBND tỉnh xếp hạng di tích cấp tỉnh tại Quyết định số: 1442/QĐ.UB ngày 18/04/2007).

Những năm gần đây, ngày giỗ Bà Phi Yến đã trở thành một lễ hội văn hóa lớn trong năm, được Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Côn Đảo tổ chức trang trọng và từng bước nâng Lễ giỗ Bà hàng năm thành lễ hội truyền thống của địa phương, phù hợp tập quán và đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân trên Đảo.

Bộ Ngoại giao thông tin về cứu hộ, cứu nạn tàu Khôi Nguyên 18 gặp nạn trên biển
Bộ Ngoại giao thông tin về cứu hộ, cứu nạn tàu Khôi Nguyên 18 gặp nạn trên biển
(Ngày Nay) - Theo thông tin từ các cơ quan chức năng Việt Nam, tàu Khôi Nguyên 18 gồm 62 người đã bị chìm khi hoạt động trong điều kiện thời tiết xấu tại Biển Đông. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, các lực lượng chức năng của Việt Nam ngay lập tức phối hợp chặt chẽ khẩn trương đến hiện trường.
Mỹ: Tòa phúc thẩm giữ nguyên phán quyết chặn lệ phí đối với thị thực H-1B cấp mới
Mỹ: Tòa phúc thẩm giữ nguyên phán quyết chặn lệ phí đối với thị thực H-1B cấp mới
(Ngày Nay) - Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực số 1 của Mỹ đã bác đề nghị của chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc tạm thời khôi phục quy định áp dụng lệ phí 100.000 USD đối với các đơn xin cấp mới thị thực H-1B dành cho lao động có tay nghề cao, trong thời gian chờ xét xử kháng cáo.
Duy trì Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông, tiếp tục chuẩn hóa, nâng cao độ tin cậy
Duy trì Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông, tiếp tục chuẩn hóa, nâng cao độ tin cậy
(Ngày Nay) - Sau những bất cập phát sinh trong Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2026, đặc biệt là vụ việc tại Tuyên Quang, nhiều ý kiến đề xuất bỏ Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông, chuyển sang xét học bạ để công nhận tốt nghiệp hoặc để các trường đại học đồng loạt tổ chức kỳ thi tuyển sinh riêng.
Nhật Bản siết chặt điều kiện cấp phép cư trú lâu dài
Nhật Bản siết chặt điều kiện cấp phép cư trú lâu dài
(Ngày Nay) - Chính phủ Nhật Bản sẽ nâng cao điều kiện cấp tư cách vĩnh trú (cư trú không xác định thời hạn) đối với người nước ngoài, theo đó yêu cầu người nộp đơn phải có thu nhập cao hơn mức trung bình của các hộ gia đình Nhật Bản và có mức lương hưu dự kiến đạt một ngưỡng nhất định.