Bánh cuốn Thanh Trì: Từ ẩm thực truyền thống đến Di sản văn hóa phi vật thể

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Bánh cuốn Thanh Trì được ghi vào Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia đã góp phần để bảo tồn, tôn vinh giá trị văn hóa, ẩm thực độc đáo, làm phong phú thêm tinh hoa ẩm thực của Thủ đô.
Gạo phải được chọn kỹ, ngâm đủ độ, xay mịn, rồi tráng bằng hơi nước trên nồi vải căng. Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN
Gạo phải được chọn kỹ, ngâm đủ độ, xay mịn, rồi tráng bằng hơi nước trên nồi vải căng. Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN

Bánh cuốn Thanh Trì là một món ăn truyền thống có nguồn gốc từ đình làng Thanh Trì thuộc xã Thanh Trì, huyện Thanh Trì, nay là phường Vĩnh Hưng, Hà Nội. Được biết đến từ hàng trăm năm trước, bánh cuốn Thanh Trì đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người dân Hà Nội.

Từ ẩm thực truyền thống...

Ban đầu, bánh cuốn Thanh Trì được làm từ những nguyên liệu đơn giản và dân dã như gạo tẻ, nước lọc và hành phi, mộc nhĩ, sau đó một thời gian lại có thêm nhân thịt băm cuộn làm nhân bánh. Qua thời gian, món ăn này đã phát triển và trở thành một đặc sản nổi tiếng của vùng đất này.

Trải qua nhiều thập kỷ, bánh cuốn Thanh Trì đã có những thay đổi và phát triển đáng kể. Từ những gánh hàng rong trên phố, bánh cuốn Thanh Trì đã dần dần có mặt trong các quán ăn lớn nhỏ khắp thành phố Hà Nội. Món ăn này không chỉ là bữa sáng quen thuộc của người dân mà còn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Bánh cuốn Thanh Trì có một hương vị rất đặc trưng mà không loại bánh cuốn nào khác có thể sánh được. Lớp vỏ bánh mỏng tang, mềm, trắng trong như lụa, được làm từ bột gạo tẻ ngon, tạo nên sự thanh mát và dễ ăn. Nhân bánh được chế biến từ thịt băm, mộc nhĩ và hành phi thơm lừng, tạo nên một hương vị đậm đà và hấp dẫn.

Cách chế biến bánh cuốn Thanh Trì cũng rất đặc biệt và công phu. Gạo tẻ được ngâm qua đêm, xay nhuyễn bằng cối đá tự nhiên thành bột rồi pha với nước sao cho vừa phải. Bột sau đó được tráng trên một tấm vải căng, đặt trên nồi nước sôi, tạo nên những lớp bánh mỏng, trong suốt. Nhân thịt băm, mộc nhĩ được xào chín, sau đó cho vào bánh và cuộn lại.

Bánh cuốn được ăn kèm với nước chấm pha chế từ nước mắm, giấm, đường và ớt, thêm chút cà cuống, rau thơm tạo nên hương vị đặc trưng không thể quên.

Bánh cuốn Thanh Trì từ lâu đã trở thành món ăn sáng quen thuộc của người dân Hà Nội, là một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người dân Thủ đô.

Thưởng thức bánh cuốn Thanh Trì cũng là một nghệ thuật. Người Hà Nội thường ăn bánh cuốn Thanh Trì cùng với chả quế, chả lụa, chả mỡ và rau thơm, rau sống. Mỗi miếng bánh được chấm vào nước mắm pha đậm đà, kèm theo một miếng chả và một lá rau sống, tạo nên một hương vị hòa quyện tuyệt vời.

... Đến ghi danh vào danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể

Sáng 18/3, tại Hà Nội, Đảng ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Vĩnh Hưng đã tổ chức Lễ Công bố Quyết định ghi danh nghề làm Bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể và Hội thi nghề truyền thống “Bánh cuốn Thanh Trì.”

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) đã được Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia thuộc loại hình Tri thức dân gian, Nghề thủ công truyền thống vào năm 2025.

Việc bánh cuốn Thanh Trì được ghi vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia là dấu mốc quan trọng để bảo tồn, tôn vinh và quảng bá rộng rãi hơn giá trị văn hóa, ẩm thực độc đáo của làng nghề, góp phần làm phong phú thêm tinh hoa ẩm thực của Thủ đô. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để Hà Nội kết nối phát triển du lịch làng nghề, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Trong bối cảnh xã hội phát triển, công tác gìn giữ giá trị văn hóa cao quý được truyền qua nhiều thế hệ đã được chính quyền, nhân dân phường Vĩnh Hưng phát huy mạnh mẽ thông qua những hoạt động thiết thực để đi vào phục vụ đời sống nhân dân, trở thành nền kinh tế giải quyết việc làm, tăng thu nhập, để nâng cao đời sống và đóng góp vào kinh tế xã hội.

Ngoài ra, Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới sẽ tạo đà để văn hóa nói chung, ẩm thực nói riêng không chỉ phục vụ con người, phục vụ kinh tế xã hội mà còn xuất khẩu, là sức mạnh mềm của dân tộc.

Lễ Công bố Quyết định ghi danh nghề làm Bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể là niềm vinh dự, tự hào to lớn của Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân phường Vĩnh Hưng, đặc biệt với những hộ gia đình, những người của làng nghề truyền thống bánh cuốn Thanh Trì. Đồng thời cũng là sự ghi nhận của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với một món ăn truyền thống có từ lâu đời, một nét tinh hoa của đất Thanh Trì ngàn năm văn hiến.

Sự kiện nghề làm bánh cuốn Thanh Trì được ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là niềm vinh dự mà còn đặt ra trách nhiệm lớn đối với Chính quyền, nhân dân phường Vĩnh Hưng trong công tác bảo tồn có giá trị của di sản.

Dấu mốc quan trọng, mở ra không gian hợp tác mới giữa Việt Nam - Sri Lanka
Dấu mốc quan trọng, mở ra không gian hợp tác mới giữa Việt Nam - Sri Lanka
(Ngày Nay) - Tiếp sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Cộng hòa Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka từ ngày 7 - 8/5 theo lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake.
Mỹ bắt đầu công bố tài liệu mật về UFO
Mỹ bắt đầu công bố tài liệu mật về UFO
(Ngày Nay) - Ngày 8/5, Lầu Năm góc Mỹ bắt đầu công bố các tài liệu mật về việc nhìn thấy Vật thể bay không xác định (UFO), trong đó có những tài liệu từ những năm 40 của thế kỷ trước. Đợt đầu công bố này bao gồm hơn 160 tài liệu mật, được đăng trên trang web của Bộ Chiến tranh Mỹ, chính thức gọi UFO là “Hiện tượng dị thường không xác định” (UAP).
Bộ Tư pháp đề nghị thành phố Hà Nội bãi bỏ quy định về dạy thêm, học thêm trái pháp luật
Bộ Tư pháp đề nghị thành phố Hà Nội bãi bỏ quy định về dạy thêm, học thêm trái pháp luật
(Ngày Nay) - Ngày 8/5, thông tin từ Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) cho biết, trên cơ sở phản ánh từ công dân và cơ quan báo chí, đơn vị đã tiến hành kiểm tra Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND ngày 25/6/2013 của UBND thành phố Hà Nội và Hướng dẫn số 5898/HD-SGD&ĐT ngày 17/7/2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố.
Dấu tích về thời kỳ xanh tươi của sa mạc Sahara
Dấu tích về thời kỳ xanh tươi của sa mạc Sahara
(Ngày Nay) - Với diện tích khoảng 72.000 km², Tassili n’Ajjer - vùng cao nguyên đá sa thạch rộng lớn ở Đông Nam Algeria, giáp giới Libya, Niger và Mali - được xem là khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất châu Phi. Khu vực này đã được Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1982 nhờ những giá trị nổi bật về cảnh quan, địa chất và khảo cổ học.