Bánh cuốn Thanh Trì: Từ ẩm thực truyền thống đến Di sản văn hóa phi vật thể

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Bánh cuốn Thanh Trì được ghi vào Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia đã góp phần để bảo tồn, tôn vinh giá trị văn hóa, ẩm thực độc đáo, làm phong phú thêm tinh hoa ẩm thực của Thủ đô.
Gạo phải được chọn kỹ, ngâm đủ độ, xay mịn, rồi tráng bằng hơi nước trên nồi vải căng. Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN
Gạo phải được chọn kỹ, ngâm đủ độ, xay mịn, rồi tráng bằng hơi nước trên nồi vải căng. Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN

Bánh cuốn Thanh Trì là một món ăn truyền thống có nguồn gốc từ đình làng Thanh Trì thuộc xã Thanh Trì, huyện Thanh Trì, nay là phường Vĩnh Hưng, Hà Nội. Được biết đến từ hàng trăm năm trước, bánh cuốn Thanh Trì đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người dân Hà Nội.

Từ ẩm thực truyền thống...

Ban đầu, bánh cuốn Thanh Trì được làm từ những nguyên liệu đơn giản và dân dã như gạo tẻ, nước lọc và hành phi, mộc nhĩ, sau đó một thời gian lại có thêm nhân thịt băm cuộn làm nhân bánh. Qua thời gian, món ăn này đã phát triển và trở thành một đặc sản nổi tiếng của vùng đất này.

Trải qua nhiều thập kỷ, bánh cuốn Thanh Trì đã có những thay đổi và phát triển đáng kể. Từ những gánh hàng rong trên phố, bánh cuốn Thanh Trì đã dần dần có mặt trong các quán ăn lớn nhỏ khắp thành phố Hà Nội. Món ăn này không chỉ là bữa sáng quen thuộc của người dân mà còn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Bánh cuốn Thanh Trì có một hương vị rất đặc trưng mà không loại bánh cuốn nào khác có thể sánh được. Lớp vỏ bánh mỏng tang, mềm, trắng trong như lụa, được làm từ bột gạo tẻ ngon, tạo nên sự thanh mát và dễ ăn. Nhân bánh được chế biến từ thịt băm, mộc nhĩ và hành phi thơm lừng, tạo nên một hương vị đậm đà và hấp dẫn.

Cách chế biến bánh cuốn Thanh Trì cũng rất đặc biệt và công phu. Gạo tẻ được ngâm qua đêm, xay nhuyễn bằng cối đá tự nhiên thành bột rồi pha với nước sao cho vừa phải. Bột sau đó được tráng trên một tấm vải căng, đặt trên nồi nước sôi, tạo nên những lớp bánh mỏng, trong suốt. Nhân thịt băm, mộc nhĩ được xào chín, sau đó cho vào bánh và cuộn lại.

Bánh cuốn được ăn kèm với nước chấm pha chế từ nước mắm, giấm, đường và ớt, thêm chút cà cuống, rau thơm tạo nên hương vị đặc trưng không thể quên.

Bánh cuốn Thanh Trì từ lâu đã trở thành món ăn sáng quen thuộc của người dân Hà Nội, là một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người dân Thủ đô.

Thưởng thức bánh cuốn Thanh Trì cũng là một nghệ thuật. Người Hà Nội thường ăn bánh cuốn Thanh Trì cùng với chả quế, chả lụa, chả mỡ và rau thơm, rau sống. Mỗi miếng bánh được chấm vào nước mắm pha đậm đà, kèm theo một miếng chả và một lá rau sống, tạo nên một hương vị hòa quyện tuyệt vời.

... Đến ghi danh vào danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể

Sáng 18/3, tại Hà Nội, Đảng ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Vĩnh Hưng đã tổ chức Lễ Công bố Quyết định ghi danh nghề làm Bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể và Hội thi nghề truyền thống “Bánh cuốn Thanh Trì.”

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì (phường Vĩnh Hưng, Hà Nội) đã được Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia thuộc loại hình Tri thức dân gian, Nghề thủ công truyền thống vào năm 2025.

Việc bánh cuốn Thanh Trì được ghi vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia là dấu mốc quan trọng để bảo tồn, tôn vinh và quảng bá rộng rãi hơn giá trị văn hóa, ẩm thực độc đáo của làng nghề, góp phần làm phong phú thêm tinh hoa ẩm thực của Thủ đô. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để Hà Nội kết nối phát triển du lịch làng nghề, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Trong bối cảnh xã hội phát triển, công tác gìn giữ giá trị văn hóa cao quý được truyền qua nhiều thế hệ đã được chính quyền, nhân dân phường Vĩnh Hưng phát huy mạnh mẽ thông qua những hoạt động thiết thực để đi vào phục vụ đời sống nhân dân, trở thành nền kinh tế giải quyết việc làm, tăng thu nhập, để nâng cao đời sống và đóng góp vào kinh tế xã hội.

Ngoài ra, Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới sẽ tạo đà để văn hóa nói chung, ẩm thực nói riêng không chỉ phục vụ con người, phục vụ kinh tế xã hội mà còn xuất khẩu, là sức mạnh mềm của dân tộc.

Lễ Công bố Quyết định ghi danh nghề làm Bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể là niềm vinh dự, tự hào to lớn của Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân phường Vĩnh Hưng, đặc biệt với những hộ gia đình, những người của làng nghề truyền thống bánh cuốn Thanh Trì. Đồng thời cũng là sự ghi nhận của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với một món ăn truyền thống có từ lâu đời, một nét tinh hoa của đất Thanh Trì ngàn năm văn hiến.

Sự kiện nghề làm bánh cuốn Thanh Trì được ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là niềm vinh dự mà còn đặt ra trách nhiệm lớn đối với Chính quyền, nhân dân phường Vĩnh Hưng trong công tác bảo tồn có giá trị của di sản.

 Nghị quyết 57: Đổi mới sáng tạo, tạo cơ chế để cấc viện nghiên cứu, doanh nghiệp phát triển
Nghị quyết 57: Đổi mới sáng tạo, tạo cơ chế để cấc viện nghiên cứu, doanh nghiệp phát triển
(Ngày Nay) - Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh An Giang công bố danh mục các “bài toán lớn” về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026, nhằm định hướng nghiên cứu, ứng dụng vào thực tiễn, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tỉnh.
Tăng giá lúa gạo trong nước và xuất khẩu
Tăng giá lúa gạo trong nước và xuất khẩu
(Ngày Nay) - Giá lúa gạo trong nước tuần qua tiếp tục tăng, xuất khẩu sôi động trở lại trong bối cảnh khách hàng tăng tích trữ, lo ngại chi phí vận chuyển và vật tư leo thang.
Hai tàu khu trục Mỹ tới thiết lập tuyến hàng hải mới tại eo biển Hormuz
Hai tàu khu trục Mỹ tới thiết lập tuyến hàng hải mới tại eo biển Hormuz
(Ngày Nay) - Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo rằng hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã đi qua Eo biển Hormuz để bắt đầu chiến dịch rà phá thủy lôi do IRGC rải. Tuy nhiên, hai bên đã đưa ra những tường thuật hoàn toàn trái ngược về diễn biến liên quan đến một trong các tàu này.
Học sinh hào hứng tham gia các trò chơi tìm hiểu về lịch sử triều Nguyễn và công cuộc cải cách của hoàng đế Minh Mạng.
Đưa giáo dục di sản với giá trị lịch sử đến gần với thế hệ trẻ
(Ngày Nay) - Hướng tới Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, đồng thời nhằm tôn vinh những giá trị lịch sử của cuộc cải cách thời Hoàng đế Minh Mạng, ngày 11/4, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế phối hợp với Trường Trung học phổ thông Hai Bà Trưng và Trường Trung học phổ thông Nguyễn Huệ tổ chức chương trình Giáo dục di sản với chủ đề “Cải cách của Hoàng đế Minh Mạng”.