Trong cộng đồng 12 dân tộc anh em ở Sơn La, đồng bào dân tộc Dao ở Vân Hồ luôn có ý thức duy trì và bảo tồn được nhiều phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc mình. Những nét văn hóa được lưu truyền, phổ biến trong trong đời sống hàng ngày như: giao tiếp đều bằng ngôn ngữ bản địa, người già vẫn mặc trang phục truyền thống. Ngoài ra, đồng bào Dao còn duy trì các nghi lễ tín ngưỡng truyền thống như: Lễ Cấp sắc, tết nhảy, cúng tạ ơn, lễ đưa dâu.
Tại chương trình, các nghệ nhân dân tộc Dao đã trình diễn, giới thiệu các hoạt động như: In hoa văn bằng sáp ong trên trang phục truyền thống; đính hạt cườm; nhuộm vải; giới thiệu ẩm thực dân tộc; biểu diễn điệu múa chuông. Đặc biệt là trình diễn Nghệ thuật trang trí hoa văn trên vải của người Dao, nét văn hóa đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia.
Hòa mình vào không gian các hoạt động trải nghiệm văn hóa ở đây du khách, người dân địa phương và các em học sinh tỏ ra rất hào hứng và thích thú. Em Hoàng Quốc Bảo, thành phố Sơn La chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên em được tham gia hoạt động trải nghiệm tại Bảo tàng, khi xem nghệ nhân trình diễn trang trí và in hoa văn trên vải bằng sáp ong, em không nghĩ lại kỳ công đến vậy. Các hoạt động này rất bổ ích, giúp em có thêm kiến thức, hiểu biết về sự đa dạng văn hóa các dân tộc của quê hương mình. Em mong thời gian tới sẽ có thêm nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị như thế này để chúng em được bổ sung kiến thức bổ ích trong dịp hè”.
Hoạt động trải nghiệm là sân chơi lành mạnh, vui khỏe và bổ ích cho du khách trải nghiệm và giới thiệu, quảng bá nét văn hóa dân tộc Dao tới đông đảo công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Qua đó, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Dao trên địa bàn tỉnh Sơn La.
Ông Đặng Văn Liền, nghệ nhân người Dao, bản Chiềng Đi 1, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ cho biết: “Thời gian qua, việc giữ gìn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Dao cũng có nhiều sự điều chỉnh để hài hòa giữa bản sắc văn hóa truyền thống và nếp sống văn hóa, hiện đại nhưng những nét đặc trưng văn hóa về trang phục, tín ngưỡng, phong tục tập quán của đồng bào dân tộc Dao vẫn luôn được bà con nơi đây giữ gìn, bảo tồn và phát huy tạo nên sự đa dạng, phong phú trong cộng đồng các dân tộc ở Sơn La nói chung và huyện Vân Hồ nói riêng. Chương trình này đã tạo cơ hội giới thiệu các nét đẹp của dân tộc Dao đến với người dân và du khách. Thời gian tới, tôi mong sẽ có thêm nhiều chương trình, hoạt động như thế này để góp phần quảng bá, duy trì nét văn hóa truyền thống”.
Những năm gần đây, Bảo tàng tỉnh Sơn La đã trở thành địa chỉ, điểm đến quen thuộc của du khách và người dân địa phương với các hoạt động giáo dục trải nghiệm thú vị, hấp dẫn về văn hóa dân tộc, đáp ứng nhu cầu tham quan, vui chơi giải trí. Đồng thời, góp phần tích cực vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, tạo bước chuyển biến để Bảo tàng bắt kịp xu thế phát triển của xã hội.
Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Sơn La Nguyễn An Đại cho biết: Sơn La có 12 dân tộc anh em, mỗi dân tộc đều có bản sắc văn hóa đa dạng và phong phú. Thời gian qua, đơn vị đã tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm khác nhau để tôn vinh giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa du lịch, tạo cơ hội giới thiệu, quảng bá đến du khách trong nước và quốc tế. Các hoạt động này diễn ra vào các dịp nghỉ lễ, ngày cuối tuần với trải nghiệm văn hóa các dân tộc như Kinh, Mông, Thái, Dao… Với nội dung phong phú, đa dạng, tính giáo dục cao, hoạt động giáo dục trải nghiệm về văn hóa dân tộc đã dần trở thành điểm đến thu hút du khách, bảo tồn được bản sắc văn hóa các dân tộc, mở ra sân chơi, điểm đến bổ ích, tạo thói quen đến tham quan bảo tàng của người dân.
