Giữa lúc đại dịch đang căng thẳng, Chính phủ đưa ra quyết định chưa có tiền lệ, đó là hỗ trợ tiền trực tiếp đến nhiều đối tượng trên phạm vi rộng, đó là nhóm người nghèo, người yếu thế, gặp khó khăn trong đợt dịch COVID-19.
"Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, tôi đã ký báo cáo gửi tới Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xin ý kiến về một số vấn đề vượt thẩm quyền của Chính phủ. Cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã được triệu tập ngay vào ngày 8-4" - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết.
"Một miếng khi đói bằng một gói khi no"
COVID-19 đã đặt ra tình thế cấp bách đòi hỏi Chính phủ phải lo cho cuộc sống nhân dân trước mắt, nhất là người lao động, người nghèo, người yếu thế, người làm bán thời gian, người mất việc làm, thu nhập để bảo đảm đời sống ở mức cơ bản tối thiểu.
Quan điểm ấy noi theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm”, cũng là nếp sống tình người của ông cha ta ngàn đời nay: "chén cơm cho người nghèo lúc khốn khó quý hơn ngàn lần những luận bàn cao siêu”, “một miếng khi đói bằng một gói khi no”... Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng bày tỏ quan điểm, việc ban hành kịp thời và tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phải được triển khai ngay vì đời sống người dân và người lao động đang rất khó khăn. Đồng thời phải tính độ trễ của việc ban hành và tổ chức thực hiện các quy định, nhằm bảo đảm tính kịp thời, hiệu quả của chính sách.
Bộ trưởng Kế hoạch Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, ở hoàn cảnh mới, cần một tư duy mới, cách tiếp cận mới theo hướng tích cực qua đại dịch Covid – 19 trong bối cảnh kinh tế toàn cầu suy thoái, sản xuất kinh doanh đình trệ, lao động mất việc làm, chuỗi cung ứng, mạng sản xuất bị đứt gãy. Theo đó, các cấu trúc kinh tế (sản xuất, thương mại, đầu tư…) và trật tự thế giới sẽ có sự điều chỉnh và thay đổi sâu sắc. Đây là cơ hội đẩy nhanh quá trình cơ cấu lại nền kinh tế đang thực hiện lâu nay, bổ sung các ngành nghề, chuỗi cung ứng mới để tăng cường năng lực chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc về dịch bệnh toàn cầu; hoàn thiện thể chế, cơ chế phối hợp tòa cầu và khu vực trong xử lý các cú sốc kiểu Covid 19.
"Mùa dịch COVID-19 thực sự là cơ hội cho Việt Nam nắm lấy để có các quyết sách đúng đắn và kịp thời. Theo đó, phải đẩy nhanh việc cải cách, cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực và toàn bộ nền kinh tế, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, nâng cao sức cạnh tranh… nhằm đủ sức tham gia ngay các trật tự mới, cấu trúc mới sau khi hết dịch (dự kiến sẽ diễn ra rất nhanh). Không thể một lần nữa lại đứng ngoài hoặc đi sau, đi theo một cuộc chơi mới, sân chơi mới sắp diễn ra" - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định.
Lời cam kết "Chính phủ hành động"
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương liên quan triển khai xây dựng Nghị quyết của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.
Dự thảo Nghị quyết đã được đưa ra thảo luận tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2020 vào ngày 1/4/2020 vừa qua, được các thành viên Chính phủ thống nhất, đánh giá cao. Sau đó, Thủ tướng đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với một số bộ, ngành liên quan rà soát, tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết sớm trình Thủ tướng ký ban hành.
Ngày 5/4/2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về dự thảo Nghị quyết về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19. Căn cứ ý kiến tại cuộc họp, Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ; dựa vào đó, các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chuẩn bị kỹ việc hướng dẫn các địa phương, cơ quan liên quan triển khai thực hiện, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, thuận lợi để người dân biết, các cơ quan đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giám sát thực hiện, chống tiêu cực, tham nhũng, xử lý nghiêm các vi phạm.
Ngày 6/4/2020, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ký báo cáo của Chính phủ gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19, báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền để có Ủy ban Thường vụ cho ý kiến, tổ chức triển khai thực hiện.
Nghị quyết có ý nghĩa vô cùng lớn trong việc bảo đảm an sinh, góp phần giữ vững ổn định xã hội, đồng thời thể hiện cam kết một “Chính phủ hành động” như phương châm nêu tại Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 01/1/2020 của Chính phủ.
Bối cảnh lúc này, an sinh xã hội là vấn đề cấp bách nhất với người dân, tuy nhiên còn những vấn đề khác phải tính đến mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang triển khai. Một là, xác định những việc cần làm ngay trong thời điểm hiện nay để có những phản ứng chính sách kịp thời. Hai là, chủ động xây dựng kịch bản phát triển quốc gia đón đầu sự phục hồi nền kinh tế sau đại dịch.
Đây là những vấn đề lớn nhằm hiện thực hóa được các mục tiêu: Giảm tối đa ảnh hưởng của dịch lên nền kinh tế, các ngành, lĩnh vực và đời sống nhân dân. Đánh giá và dự báo những xu hướng thay đổi cũng như trật tự trong khu vực và trên thế giới từ tác động của dịch. Tận dụng cơ hội và xu thế mới trong phát triển để chuẩn bị ngay những giải pháp, kịch bản cho phát triển kinh tế nhanh và bền vững của đất nước...
- Xây dựng và tổ chức thực hiện ngay các chính sách; kịp thời hỗ trợ cuộc sống người lao động, người dân bị ảnh hưởng của dịch Covid-19. Đây là một chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc chăm lo đời sống của nhân dân.
- Chăm lo đời sống, an sinh xã hội cho các đối tượng chính sách trong bối cảnh dịch Covid-19 là trách nhiệm của Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp và sự tham gia của toàn xã hội.
- Đối tượng hỗ trợ là người lao động, người dân bị giảm sâu thu nhập, mất, thiếu việc làm, không đảm bảo mức sống tối thiểu do tác động trực tiếp bởi dịch.
- Tiêu chí, cách làm phải đơn giản, dễ hiểu, dễ triển khai thực hiện và dễ quản lý, giám sát.
- Tăng cường phân cấp cho địa phương trong tổ chức thực hiện.
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và nền tảng số để triển khai.
