Bồi thường 2,3 tỷ đồng cho gia đình ông lão bị xử oan

5 năm sau khi "nhắm mắt xuôi tay", mới được giải oan...

Hôm nay (31/3), gia đình ông Mưu Quý Sường (sinh năm 1944, bị bắt khởi tố, bắt, tạm giam oan về tội Giết người) cho biết đã nhận được toàn bộ 2,3 tỷ đồng tiền bồi thường từ Công an tỉnh Bắc Giang, sau hơn 3 năm xin lỗi công khai.

Người thân của ông Sường tại buổi xin lỗi tháng 1/2018. - Ảnh: GIANG LONG/Tuổi trẻ

44 năm trước, vào cuối năm 1977, ông Sường đã bị khởi tố, bắt tạm giam về tội danh Giết người, vì nghi có liên quan tới cái chết của vợ là bà Phạm Thị Múi.

Theo hồ sơ vụ án, khoảng 6h ngày 2/11/1977, Công an huyện Lục Ngạn, Ty Công an Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Giang) nhận được tin báo có một thi thể người phụ nữ nằm dưới suối. Sau khi khám nghiệm tử thi, xác định nạn nhân là bà Phạm Thị Múi, Ty Công an Hà Bắc đã đưa ông Sường về đồn để lấy lời khai.

Theo lời khai của ông Sường, vào lúc 5h sáng cùng ngày, ông phát hiện vợ tử vong ở đầu nhà. Do sợ liên quan, ông đã mang xác vợ xuống suối, rồi dựng hiện trường giả vợ tử nạn do ngã xuống suối.

Nghi ông Sường chính là hung thủ, Công an huyện Lục Ngạn đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Sường về tội Giết người. Tuy nhiên, năm 1988, ông Sường được thả mà không rõ lý do. Cơ quan chức năng cũng không đưa ra kết luận điều tra hoặc mang vụ án ra xét xử sau 11 năm giam giữ ông Sường. Đáng tiếc rằng, năm 2013, sau 36 năm sống cùng nỗi oan giết vợ, ông Sường đã qua đời vì căn bệnh ung thư, khi vụ việc vẫn chưa sáng tỏ.

5 năm sau, vào ngày 3/1/2018, sau khi xác định lệnh khởi tố, bắt tạm giam ông Sường năm 1977 là oan sai, Công an tỉnh Bắc Giang đã trao quyết định đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ điều tra bị can đối với ông Mưu Quý Sường. Chiều 29/1/2018, Công an tỉnh Bắc Giang thay mặt các cơ quan tố tụng hình sự tỉnh chính thức công khai xin lỗi ông Sường cùng toàn thể thân nhân.

Anh Mưu Văn Lợi ôm di ảnh của bố xúc động khóc nấc khi nghe lời xin lỗi - Ảnh: GIANG LONG/Tuổi trẻ

"Cơ quan CSĐT tỉnh Bắc Giang thay mặt các cơ quan tố tụng xin lỗi ông Mưu Quý Sường, người đại diện hợp pháp của ông là anh Mưu Văn Lợi, cùng toàn thể thân nhân của ông Sường vì các cơ quan tố tụng tỉnh Hà Bắc đã làm oan sai như đã nói ở trên," đại tá Dương Ngọc Sáu, phó giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang, gửi lời xin lỗi tới gia đình ông Sường.

Trắng tay và đơn độc, vẫn quyết tâm kêu oan đến cùng

Theo lời kể của bà Vi Thị Cú, người vợ thứ hai của ông Sường, lời minh oan cho người chồng quá cố vào năm 2018 là kết quả của 41 năm ròng rã kêu oan của 2 vợ chồng, cùng các con.

Bà Cú gặp ông Sường năm 1988, lúc ông vừa được thả tự do. Khi ấy, ông Sường hầu như đã mất tất cả: nhà cửa, đất đai, danh dự, đến cả 2 người con của ông với vợ cũ cũng bị người thân đưa sang Trung Quốc ở, để đoạn tuyệt với người cha mang tiếng giết vợ.

"Khi đó, tôi đang góa bụa vì chồng mất sớm, để lại 4 đứa con thơ dại. Ông Sường hay đến quán nước của tôi ngồi nói chuyện, tâm sự. Thi thoảng, không kiềm chế được cảm xúc, ông bật khóc vì nỗi đau mất nhà cửa, mất người thân, mất danh dự. Từ đó, 2 người nảy sinh tình thương với nhau."

Bà Vi Thị Cú (vợ hai của ông Sường) cùng anh Mưu Văn Thắng mang di ảnh ông Sường đến buổi xin lỗi tháng 1/2018 - Ảnh: GIANG LONG/Tuổi trẻ

Bất chấp sự phản đối dữ dội của gia đình bà lẫn gia đình bên nội, bà Cú vẫn quyết định về chung một nhà với ông Sường, bởi niềm tin mãnh liệt rằng ông bị oan. Hành trình kêu oan ròng rã 41 năm của gia đình ông bà Cú - Sường bắt đầu từ đó.

Bà Cú nghẹn ngào kể lại, không thể đếm nổi số lần ông Sường gửi đơn kêu oan cho chính quyền. Thành quả đầu tiên đến vào tháng 11/2008, khi VKSND tỉnh Bắc Giang có văn bản trả lời rằng, ông Sường khởi tố, bắt giam oan là có cơ sở vì cơ quan điều tra không có đủ căn cứ để kết luận ông phạm tội giết người. Tuy nhiên, VKS cũng khẳng định, đã hết thời hạn xem xét bồi thường cho trường hợp của ông Sường.

Không nản chí, ông Sường và gia đình tiếp tục hành trình tìm lại công lý. Nhưng đến năm 2013, ông qua đời vì căn bệnh ung thư. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, ông Sường vẫn dặn dò vợ con nhất định phải minh oan cho mình, để không ảnh hưởng tới cuộc sống, danh dự của con cháu về sau.

Bước ngoặt tới vào năm 2016, khi bà Cú và anh Mưu Văn Lợi, 1 trong 2 người con riêng của ông bà, đồng thời là người đại diện hợp pháp cho ông Sường tìm gặp ông Nguyễn Văn Hòa, Phó giám đốc Công ty Luật Hòa Lợi để nhờ giúp đỡ. Không lâu sau đó, đơn từ kêu oan của gia đình đã được gửi tới các cơ quan tố tụng tại tỉnh Bắc Giang và Trung ương.

Bà Cú cùng con trai đặt quyết định đình chỉ điều tra vụ án, bị can lên bàn thờ ông Sường. (Ảnh: Zing)

Ngày 29/1/2018, gia đình chính thức nhận được lời xin lỗi công khai của Công an tỉnh Bắc Giang, kết thúc hành trình 41 năm đằng đẵng minh oan cho người chồng, người cha quá cố. Buổi xin lỗi diễn ra tại trụ sở UBND xã Trù Hựu, huyện Lục Ngạn, có sự tham dự của hơn 200 người gồm đại cơ quan chức năng địa phương, gia đình ông Sường và người dân quanh vùng.