Các nhà nghiên cứu cho rằng mực nước sông thấp trong đợt hạn hán nghiêm trọng đã khiến nhiệt độ nước nóng lên đến mức mà cá heo không thể chịu đựng được. Hàng nghìn con cá gần đây đã chết trên sông Amazon do thiếu oxy trong nước.
Cá heo sông Amazon, với màu da hồng nổi bật, là loài cá nước ngọt độc nhất chỉ được tìm thấy ở các con sông ở Nam Mỹ và là một trong số ít loài cá heo nước ngọt còn sót lại trên thế giới. Chu kỳ sinh sản chậm khiến quần thể của chúng đặc biệt dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa.
Các nhà khoa học không biết chắc chắn liệu hạn hán và nắng nóng là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ tử vong của cá heo tăng đột biến hay không. Họ đang nỗ lực loại trừ các nguyên nhân khác, chẳng hạn như nhiễm trùng do vi khuẩn, trường hợp từng được ghi nhận tại hồ Tefé trước khi chảy vào Amazon.
Ít nhất 70 xác cá heo đã nổi lên hôm thứ Năm khi nhiệt độ nước hồ Tefé lên tới 39 độ C, cao hơn 10 độ so với mức trung bình vào thời điểm này trong năm.
Các nhà hoạt động môi trường lập tức kết luận việc cá heo chết hàng loạt là do tình trạng biến đổi khí hậu, khiến hạn hán và các đợt nắng nóng dễ xảy ra nghiêm trọng hơn. Vai trò của tình trạng ấm lên toàn cầu trong đợt hạn hán hiện tại ở Amazon vẫn chưa rõ ràng, cùng với các yếu tố khác như El Nino.
Miriam Marmontel, nhà nghiên cứu tại viện môi trường Mamiraua (Brazil), cho biết: “Chúng tôi đã ghi nhận 120 xác chết trong tuần trước. Khoảng 8 trong số 10 xác chết là cá heo hồng, vốn tập trung sinh sống ở hồ Tefé".
Cá heo hồng và cá heo xám hiện nằm trong danh sách các loài bị đe dọa của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế
“10% là tỷ lệ thiệt hại rất cao và khả năng con số này tăng lên có thể đe dọa sự tồn tại của các loài ở hồ Tefé”, bà Marmontel cho biết.
Viện Bảo tồn Đa dạng sinh học Chico Mendes của Brazil đã huy động các bác sĩ thú y và các chuyên gia đến giải cứu những cá thể cá heo vẫn còn sống trong hồ. Chúng không thể được chuyển đến vùng nước sông mát hơn cho đến khi các nhà nghiên cứu loại trừ nguyên nhân vi khuẩn gây ra cái chết.
