Các nhà khoa học phát hiện tín hiệu hiếm hoi từ vật chất tối trong vũ trụ

Nhóm nghiên cứu gồm Tiến sĩ Oleg Ruchayskiy và Alexey Boyarsky thuộc trường Đại học Leiden (Hà Lan), đã phát hiện tín hiệu bất thường trong vũ trụ, sau khi phân tích tia X phát ra từ cụm thiên hà Perseus và thiên hà Andromeda. Họ phỏng đoán rằng tín hiệu có thể đến từ các hạt vật chất tối.
Các nhà khoa học phát hiện tín hiệu hiếm hoi từ vật chất tối trong vũ trụ

Sau khi thu thập hàng nghìn tín hiệu từ kính thiên văn XMM-Newton của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và loại bỏ toàn bộ tín hiệu từ những phần tử cũng như nguyên tử đã biết, các nhà khoa học phát hiện một tín hiệu dị thường xuất hiện rất yếu dưới huỳnh quang tia X. Lượng tử sáng phát ra không phải đặc tính của một dạng vật chất mà con người đã biết.

Các nhà khoa học phát hiện tín hiệu hiếm hoi từ vật chất tối trong vũ trụ - anh 1

Vật chất tối là thành phần cơ bản chiếm tới 70% vật chất trong vũ trụ

Vật chất tối chiếm tới hơn 80% vũ trụ, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa thể khám phá hết sự bí ẩn lớn nhất này của vũ trụ. Theo các nhà khoa học, vật chất tối được coi là đóng vai trò quyết định đối với các giả thuyết nhằm lý giải cách vũ trụ đang giãn nở và cách các thiên hà tương tác với nhau.

Trong vật lý thiên văn, thuật ngữ vật chất tối chỉ đến một loại vật chất giả thuyết trong vũ trụ, có thành phần chưa hiểu được. Vật chất tối không phát ra hay phản chiếu đủ bức xạ điện từ để có thể quan sát được bằng kính thiên văn hay các thiết bị đo đạc hiện nay, nhưng có thể nhận nó ra vì những ảnh hưởng hấp dẫn của nó đối với chất rắn và/hoặc các vật thể khác cũng như với toàn thể vũ trụ.

Các nhà khoa học phát hiện tín hiệu hiếm hoi từ vật chất tối trong vũ trụ - anh 2

Cụm Thiên hà Perseus...

Các nhà khoa học phát hiện tín hiệu hiếm hoi từ vật chất tối trong vũ trụ - anh 3

... và Thiên hà Andromeda - Nơi phát ra tín hiệu bất thường

“Tín hiệu phát đi trong thiên hà chính xác như những gì chúng ta định nghĩa về vật chất tối. Nó tập trung và rất mạnh ở trung tâm của các vật thể và yếu dần rồi khuếch tán ở rìa của vật thể. Với mục đích xác minh phát hiện mới này, chúng tôi sau đó đã tìm kiếm dữ liệu từ thiên hà của chúng ta và quan sát được tín hiệu tương tự”, Tiến sĩ Ruchayskiy cho biết.

Tín hiệu đến từ một sự kiện rất hiếm trong vũ trụ: một lượng tử ánh sáng phát ra do sự phá hủy của phần tử, có thể là hạt sơ cấp ‘Neutrino’. Nếu phát hiện này được xác nhận, nó sẽ mở ra những hướng mới trong nghiên cứu vật lý hạt nhân.

“Phát hiện này có thể dẫn tới việc xây dựng các kính thiên văn mới được thiết kế đặc biệt dành cho nghiên cứu những tín hiệu từ các hạt vật chất tối. Chúng ta sẽ biết tìm kiếm cấu trúc tối ở đâu trong vũ trụ và sẽ có thể dựng lại vũ trụ được hình thành như thế nào”, Tiến sĩ Boyarsky cho biết.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.