Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh lao động- xã hội là vấn đề rất rộng, cần phải bàn thấu đáo, trước mắt cần tập trung vào vấn đề giải quyết chính sách, quyền lợi với người lao động từ thành phố về quê.
Cho rằng số lượng hơn 1 triệu người dịch chuyển từ thành phố về quê cần được xem xét nằm ở khu vực nào, đối tượng nào, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nêu rõ: Nếu chia ra thì đối tượng thứ nhất là người lao động có hợp đồng chính quy, tương đối ổn định và dài hạn, làm việc ở các doanh nghiệp lớn, đặc biệt các khu chế xuất, khu công nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai, Bình Dương, Long An.
Với những trường hợp này, cơ bản các doanh nghiệp vẫn trả một phần lương nên tình trạng số lao động này quay lại “là tương đối tốt”. Những người chưa muốn quay lại phần nhiều do muốn thay đổi công việc như trong điều kiện bình thường.
Đối tượng thứ hai là người lao động không dài hạn và có tính thời vụ, làm việc ở công trường, các xí nghiệp nhỏ. Chúng ta cũng không biết số lao động không có cam kết dài hạn lúc nào sẽ quay lại.
Đối tượng thứ ba là người lao động tự do như ở Thành phố Hồ Chí Minh là rất lớn, hầu hết không có hợp đồng, tự vào làm việc. Đối tượng thứ tư là những người đi theo các lao động này như người trông con, cháu, rất khó nắm bắt.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, có hai vấn đề lớn phải giải quyết, đó là phải kiểm soát dịch cho tốt do vấn đề tâm lý của người lao động. Người lao động sợ nhất là quay lại rồi dịch bệnh xảy ra lại phải phong tỏa, phải chứng kiến cảnh ốm đau, mất mát.
Vấn đề thứ hai là phải mở lại trường học do đa phần công nhân có con nhỏ học mẫu giáo, tiểu học. Về lâu dài, phải chăm sóc căn cơ cho người lao động, nếu dịch có trở lại thì người lao động vẫn phải được đảm bảo một phần tiền lương đủ cho cuộc sống.
Phó Thủ tướng cho biết, tại các địa phương, lãnh đạo tỉnh đã đi xuống từng doanh nghiệp để thảo luận và cơ bản giải quyết các công việc nhưng hiện nay “cần ở Trung ương mấy việc”.
Đó là rà soát lại tất cả các quy định về phòng, chống dịch COVID-19 nhằm đảm bảo an toàn nhưng không quá phức tạp, đặc biệt là vấn đề về xét nghiệm, xử lý F0, F1 có trong doanh nghiệp “một cách rất linh hoạt”.
“Rất cần sự phối hợp của doanh nghiệp, sao cho doanh nghiệp thực sự lo cho công nhân của mình, đừng làm hình thức để có ca ca nhiễm hay có việc bảo vệ người công nhân thì đưa hết trách nhiệm về phía chính quyền”, Phó Thủ tướng nói.
Nói rõ quy định về việc nới “trần” làm thêm với người lao động trong một thời gian rất ngắn vì cuối năm là thời điểm chốt các đơn hàng, rất quan trọng với cả doanh nghiệp và người lao động, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, rất cần đưa ra một số quy định có tính chất tạm thời nhưng thiết thực cho doanh nghiệp.
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội hiện đang trình các cơ quan có thẩm quyền thảo luận, thậm chí xem xét trình Quốc hội kỳ này về việc áp dụng tạm thời trong một thời gian ngắn quy định đặc biệt việc hạn chế số giờ làm việc trong một tháng, cả năm. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp cũng chính là tạo điều kiện cho người lao động.
Đề cập việc chủ động lo vaccine phòng bệnh cho người lao động, bố trí đón người lao động trở lại, Phó Thủ tướng cho biết, các nước cũng đang trong tình trạng giống Việt Nam như Singapore, Malaysia thiếu tới gần 1 triệu lao động và còn phải tính mở cửa đón lao động nước ngoài vào. Nước nào cũng có những gói hỗ trợ lớn để hỗ trợ người lao động trở lại. Việt Nam cũng cần phải có những tính toán căn cơ.
“Chúng ta đã có một số gói hỗ trợ rồi, tới đây các địa phương đã chủ động rồi nhưng tôi cũng đề nghị Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội xem xét cùng với các địa phương để có các gói hỗ trợ riêng cho người lao động quay lại làm việc và đặc biệt lưu ý đối với người nhà đi theo để trông con cái”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói.
