Cụ thể, bộ lạc Lower Kootenay hôm thứ Tư cho biết radar xuyên đất đã phát hiện 182 hài cốt tại trường nội trú St Eugene’s Mission, gần thành phố Cranbrook, tỉnh British Columbia. Một số hài cốt được chôn trong những ngôi mộ chỉ sâu 3-4 m.
Vụ việc tại trường St Eugene là lần thứ ba các cộng đồng bản địa và nhà chức trách phát hiện ra những ngôi mộ tập thể. Tuần trước, bộ lạc Cowessess ở tỉnh Saskatchewan đã thông báo về việc phát hiện ra 751 ngôi mộ vô danh. Tháng trước, bộ lạc Tk’emlúps te Secwe̓pemc thông báo họ đã tìm thấy 215 ngôi mộ, hầu hết được cho là của trẻ em.
Từ thế kỷ 19 cho đến những năm 1990, hơn 150.000 trẻ em người bản địa bị buộc phải theo học tại các trường nội trú do chính phủ Canada với mục đích đồng hóa. Hàng nghìn trẻ em đã bỏ mạng trong nước trường học này do điều kiện vệ sinh thiếu đảm bảo, dịch bệnh tràn lan, lạm dụng tình dục,...và được chôn cất ở các ngôi mộ tập thể.
Nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp các trường nội trú cho biết vô số bạn bè và người thân của họ đã chết tại các cơ sở giáo dục đó.
“Mọi người cuối cùng cũng lắng nghe chúng tôi. Và tôi rất vui vì họ đang tìm kiếm các ngôi mộ”, ông Jack Kruger, người đã bị đưa đến trường St Eugene kể từ năm 6 tuổi. "Trong hai năm tới, họ sẽ tìm thấy nhiều, rất nhiều, rất nhiều ngôi mộ nữa".
Trường St Eugene mở cửa vào năm 1890 và trở thành một trường công nghiệp vào năm 1912. Theo Ủy ban Sự thật và Hòa giải - cơ quan chịu trách nhiệm điều tra các vụ việc tại trường nội trú, trường St Eugene thường ghi nhận các đợt bùng phát cúm, quai bị, sởi, thủy đậu và lao. Năm 1969, chính phủ liên bang quyết định đóng cửa ngôi trường.
Hàng nghìn trẻ em đã theo học tại trường St Eugene, trong đó có 100 người từ bộ lạc Lower Kootenay.
Trường St Eugene được điều hành bởi Hiệp hội Truyền giáo Công giáo Đức Mẹ Vô nhiễm, đơn vị từng điều hành 48 trường học khác, bao gồm trường nội trú Marieval Indian ở Saskatchewan và trường nội trú Kamloops cũng ở British Columbia.
Phía nhà thờ đã cam kết công bố tất cả các hồ sơ liên quan đến các trường học, nhưng nhiều thông tin hiện đã bị thất lạc hoặc giấu kín.
Các hồ sơ của trường St Eugene chỉ liệt kê cái chết của 19 học sinh, cho thấy khoảng cách quá lớn giữa số liệu chính thức và số lượng các ngôi mộ vô danh vừa được tìm thấy.
“Chúng tôi cần biết ai đã chết, họ đã chết như thế nào, ai chịu trách nhiệm về cái chết của họ”, ông Murray Sinclair, cựu lãnh đạo Ủy ban Sự thật và Hòa giải cho biết. “Chúng tôi cần biết lý do tại sao các gia đình không được thông báo và những đứa trẻ được chôn cất ở đâu”.
