Qua kiểm tra thực tế của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại một số lễ hội, cơ sở thờ tự, di tích và tổng hợp tình hình tại các địa phương cho thấy, đầu năm 2019, về cơ bản các hoạt động lễ hội đã có nhiều chuyển biến tích cực, hầu hết các lễ hội được diễn ra an toàn, lành mạnh, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân và du khách trên cả nước.
Việc đốt vàng mã tại các cơ sở thờ tự Phật giáo cơ bản đã thực hiện theo đúng tinh thần tại Công văn số 31/CV-HĐTS ngày 12/02/2018 của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam về việc tăng cường nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc tại các cơ sở thờ tự Phật giáo.
Tuy nhiên, hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng, lễ hội tại một số cơ sở thờ tự Phật giáo, di tích vẫn còn những hạn chế, đặc biệt là hiện tượng tổ chức dâng sao giải hạn có thu tiền, lợi dụng nhu cầu chính đáng của người dân để trục lợi.
Để khắc phục những hạn chế trên, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có văn bản đề nghị Bộ Nội vụ (Ban Tôn giáo Chính phủ) và Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục chỉ đạo các cơ sở tôn giáo thực hiện nghiêm Nghị định số 110/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý và tổ chức lễ hội; Công văn số 31/CV-HĐTS về việc tăng cường nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc tại các cơ sở thờ tự Phật giáo; tăng cường công tác tuyên truyền về các giá trị, ý nghĩa đích thực của tín ngưỡng và nghi lễ truyền thống; hướng dẫn các cơ sở thờ tự Phật giáo không để việc tổ chức dâng sao giải hạn biến tướng thành dịch vụ mang tính trục lợi, ảnh hưởng đến nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.
 Hàng chục ngàn người dự lễ dâng sao giải hạn tại chùa Phúc Khánh, Hà Nội. |
Trước đó, trao đổi với báo chí về vấn nạn dâng sao giải hạn bị biến tướng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - Trịnh Thị Thủy cho biết, biến tướng trong hoạt động cúng, dâng sao giải hạn đang trở nên ngày càng trầm trọng. Mong ước chính đáng của người dân đang bị lợi dụng và bị biến thành nhiều hoạt động, loại hình dịch vụ mang tính trục lợi.
“Nếu không kịp thời có những giải pháp để khắc phục hiện tượng này, để niềm tin của người dân bị lạm dụng thì không những không mang lại sự bình yên, hạnh phúc thực sự mà còn tiềm ẩn những nguy cơ gây mất an toàn, ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt của nhiều người dân. Không thể chỉ trông chờ việc dâng sao giải hạn mà thoát khỏi những rủi ro, không may mắn…
Hiện nay, nhiều Thượng tọa, Hòa thượng đã lên tiếng rằng sao tốt, sao xấu là xuất phát từ tâm con người. Vấn đề cốt lõi là người dân phải biết tu tâm. Vì vậy, các nhà quản lý, khoa học và giới nghiên cứu cần phải đẩy mạnh tuyên truyền để người dân tự thấy rằng không thể chỉ mê muội tin theo dâng cúng để hóa giải mọi điều xui xẻo mà quên đi sự cần thiết là phải tu tâm dưỡng tính.
Mùa lễ hội năm 2018, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có văn bản đề nghị tăng ni trên toàn quốc kêu gọi các Phật tử không đốt vàng mã. Văn bản này đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo dư luận và quần chúng nhân dân. Tôi cho rằng trong hoạt động cúng dâng sao giải hạn cũng vậy, nếu như Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục lên tiếng cảnh tỉnh, khuyến cáo việc dâng sao ở các chùa dịp đầu năm thì sẽ giúp cho người dân hiểu, tự nhận thức và có định hướng đúng đắn trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của mình”, Thứ trưởng Thủy nhấn mạnh.
Được biết, cùng ngày, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã ban hành văn bản số 033/CV-HĐTS gửi Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành phố yêu cầu không mê tín dị đoan, trục lợi trong tổ chức nghi thức cầu an.
Qua đây, hi vọng sẽ kịp thời chấn chỉnh các hiện tượng tiêu cực, giúp người dân hiểu đúng và thực hiện đúng các nghi lễ, giữ gìn những nét đẹp của tôn giáo, tín ngưỡng.
