PGS.TS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Đột quỵ (tai biến mạch máu não) hiện nay đang là vấn đề thời sự của thế giới. Hàng năm, Việt Nam có khoảng 200.000 người bệnh đột quỵ mới mắc, gây tử vong đứng hàng thứ 3, gây tàn phế đứng hàng thứ nhất. Hàng năm Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu và điều trị cho khoảng 6.000-8.000 người bệnh đột quỵ. Việc xây dựng các đơn vị đột quỵ chuyên sâu sẽ làm cải thiện tỷ lệ tử vong, tăng cơ hội hồi phục tốt cho người bệnh đột quỵ não.
Người mắc chứng đột quỵ nếu đến bệnh viện kịp thời thì cơ hội điều trị hiệu quả cao, chi phí điều trị thấp hơn và ít để lại di chứng. Ngược lại, qua “giờ vàng” thì di chứng nặng nề, điều trị khó khăn và chi phí rất cao. Thực tế hiện nay, số bệnh nhân bị đột quỵ đưa vào cấp cứu nằm trong “giờ vàng” chỉ chiếm 1,5%. Ở Bệnh viện Bạch Mai, tỉ lệ này cũng chỉ 5%-7%.
Với phương châm “thời gian là não”, việc thực hiện điều trị người bệnh đột quỵ cần tiến hành nhanh chóng bao gồm chẩn đoán và xử trí cấp cứu, đặc biệt tiến hành tiêu huyết khối trong 4-5 giờ đầu. Đồng thời, người bệnh cần được phối hợp các chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh để can thiệp nội mạch lấy huyết khối cấp cứu, phối hợp chuyên khoa Phẫu thuật thần kinh để phẫu thuật cấp cứu cho người bệnh.
Để kịp thời phát hiện dấu hiệu đột quỵ - đặc biệt phân biệt được đột quỵ với cảm gió để đưa ra xử trí đúng hướng cần căn cứ vào một số đặc điểm sau: Đột quỵ thường xảy vào ban ngày, ít khi xảy ra vào đêm và tối. Bệnh đột quỵ thường người già mắc nhiều hơn, nhưng hiện đang có nhiều người trẻ cũng mắc với các căn nguyên như bất thường về mạch, bệnh tăng đông, gây đột quỵ, thiếu máu.
Khi đột quỵ, người bệnh đột ngột hôn mê, tê bì tay chân, mất ý thức, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội. Cùng đó, bệnh nhân đột ngột nói khó hoặc không nói được, nói không tròn vành rõ chứ, cười: mồm méo, lệch một bên. Đồng thời, người bệnh đột ngột mất hoặc giảm thị lực 1 trong 2 mắt, PGS.TS Mai Duy Tôn thông tin.
Khi đã xác định được người bệnh bị đột quỵ cần sử dụng phương tiện phù hợp để vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế để tận dụng được “giờ vàng” trong cấp cứu. PGS.TS Mai Duy Tôn nhấn mạnh: Lâu nay nhiều người hiểu sai việc bệnh nhân đột quỵ không được vận động tức là không di chuyển. Vì thế cứ để bệnh nhân nằm yên một chỗ, khiến càng nặng. Thực tế, không để bệnh nhân vận động nhưng có thể di chuyển khi họ nằm trên cáng, trên ô tô. Trong khi đợi xe cấp cứu, tránh làm tổn thương nặng thêm bằng việc cho người bệnh nằm đầu cao, lưng nghiêng 45 độ so với cơ thể, để khi bệnh nhân bị nôn, đờm dãi sẽ không chui vào mũi, miệng và vào phổi; mặc quần áo thoáng, mở phần cổ áo để kiểm tra hô hấp.
