Năm nay, Lễ khai hội Xuân Yên Tử truyền thống được tổ chức theo hướng trang trọng, an toàn, lành mạnh và tiết kiệm, mang đậm bản sắc dân tộc. Trong đó, phần lễ khai hội có các nghi thức như: Gióng trống, thỉnh chuông khai hội; nghi lễ tâm linh.
Danh sơn Yên Tử gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp vĩ đại của nhà chính trị lỗi lạc, nhà văn hóa lớn Trần Nhân Tông - vị vua đã lãnh đạo quân, dân Đại Việt hai lần đánh thắng giặc Nguyên - Mông xâm lược. Khi đất nước thanh bình, Ngài rời bỏ ngai vàng, nhường ngôi cho con là Vua Trần Anh Tông để chuyên tâm nghiên cứu đạo Phật.
Đến năm 1299, vua Trần Nhân Tông chính thức lên núi Yên Tử đi tu, lấy Phật danh là Điều Ngự Giác Hoàng, trở thành đệ nhất Tổ - Thiền phái Trúc Lâm. Trong con người và sự nghiệp của Trần Nhân Tông, đạo và đời luôn hòa quyện, gắn bó với nhau vì hạnh phúc của muôn dân, vì sự phát triển trường tồn của đất nước. Vì lẽ đó, người đời sau luôn tâm niệm rằng, Yên Tử chính là cái nôi sản sinh ra Thiền phái Trúc lâm và Trần Nhân Tông chính là đức Phật Hoàng của đất nước Việt Nam.
Trải qua bao thăng trầm lịch sử, Yên Tử luôn ấp ủ trong mình hồn thiêng văn hóa Việt, chứa đựng sức mạnh tinh thần bất diệt ngàn đời, bởi nơi đây ông cha ta để lại di sản là hàng chục ngôi chùa, hàng trăm am tháp, hàng ngàn di vật cổ chứa đựng giá trị tinh thần, tư tưởng của thiền phái Trúc lâm và nền văn hóa huy hoàng, rực rỡ thời Đại Việt. Tinh thần Phật giáo của Thiền Phái Trúc Lâm còn sống mãi trong nền văn hóa dân tộc, nổi bật nhất là tinh thần nhập thế, giao thoa sống động giữa đời và đạo, lấy đạo để xây đời và qua đời để dựng đạo. Do đó, Yên Tử luôn được xem là kinh đô của Phật Giáo Việt Nam, “đất Phật”, "Cõi thiêng ngàn năm”, chốn hành hương, hội tụ của hàng triệu du khách, nhân dân và Phật tử mỗi năm về tham quan, lễ Phật.
Với những giá trị to lớn đó, ngày nay, Yên Tử trở thành niềm tự hào không chỉ của người dân Quảng Ninh mà của cả dân tộc Việt Nam. Để tôn vinh, nâng tầm giá trị của Yên Tử, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận Khu di tích Yên Tử là di tích quốc gia đặc biệt.
Tỉnh Quảng Ninh cùng các tỉnh Hải Dương, Bắc Giang hoàn chỉnh Hồ sơ đề cử Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
Khởi động mùa hội năm nay, chỉ trong 9 ngày Tết, Khu di tích Yên Tử đón gần 138.000 lượt khách du Xuân, lễ Phật, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2023. Lễ hội Xuân Yên Tử diễn ra đến hết tháng Ba âm lịch.
