Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn quân và nhân dân các dân tộc Lào vô cùng tiếc thương trước sự ra đi mãi mãi của Đại tướng Khamtay Siphandone - nguyên Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nguyên Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, người bạn gần gũi và thân thiết của Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân Việt Nam, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm đã có những chia sẻ về cuộc đời hoạt động cách mạng không biết mệt mỏi của cố Chủ tịch Khamtay Siphandone, cùng những đóng góp to lớn của cố Chủ tịch đối với sự nghiệp cách mạng của Lào và đối với mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào.
Đại sứ Nguyễn Minh Tâm cho biết đồng chí Khamtay Siphandone là nhà lãnh đạo xuất sắc thuộc thế hệ đầu tiên và là hạt nhân chủ chốt của Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, là người con ưu tú của nhân dân các dân tộc Lào, người chiến sĩ cách mạng kiên trung trọn đời hy sinh vì độc lập dân tộc, tự do, hạnh phúc của nhân dân và sự phát triển phồn vinh của đất nước Lào. Đồng chí Khamtay Siphandone là người bạn lớn, người đồng chí anh em thân thiết đã cùng kề vai sát cánh trong các cuộc kháng chiến trường kỳ của hai dân tộc Việt Nam và Lào, cũng như cùng đồng hành trong công cuộc đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở mỗi nước.
Đồng chí Khamtay Siphandone sinh ra trong một gia đình thuần nông có truyền thống đấu tranh cách mạng tại tỉnh Champasak, Nam Lào. Ngay từ những năm 1946, đồng chí Khamtay Siphandone đã tham gia phong trào của viên chức, thanh niên, sinh viên, thành lập hội thể thao để hoạt động đấu tranh chống thực dân Pháp theo hình thức hợp pháp và bí mật. Đến năm 1947, trong điều kiện không thể tiếp tục tiến hành đấu tranh chống thực dân Pháp theo hình thức này, đồng chí đã tìm cách liên lạc để tham gia lực lượng của Mặt trận Lào Itxala, đánh dấu bước khởi đầu cho cuộc đời hoạt động cách mạng của mình. Từ cuối năm 1948 đến năm 1950, đồng chí là đại diện của Chính phủ Lào Itxala tại miền Nam Lào và phụ trách xây dựng căn cứ cách mạng ở miền Nam Lào. Từ năm 1950 - 1952, đồng chí là Ủy viên Trung ương Mặt trận Lào Itxala và sau đó là Chủ tịch Ủy ban miền Trung Lào; năm 1953 là đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương, tiền thân của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Đảng Cộng sản Việt Nam ngày nay; năm 1957 là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
Những năm sau đó, đồng chí Khamtay Siphandone đã kề vai sát cánh cùng với Chủ tịch Kaysone Phomvihane, Chủ tịch Souphanouvong và các nhà lãnh đạo khác cống hiến không mệt mỏi cả trí tuệ và sức lực để tổ chức lãnh đạo, đưa phong trào cách mạng của Lào ngày một trưởng thành và phát triển, giành được những thắng lợi liên tiếp trên các mặt trận, hoàn thành thắng lợi sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, khai sinh ra nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào vào ngày 2/12/1975.
Sau năm 1975, với cương vị Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào, đồng chí tiếp tục cùng Chủ tịch Kaysone Phomvihane và các vị lãnh đạo khác nghiên cứu, đề ra đường lối chính sách trong từng giai đoạn, bao gồm cả đường lối đổi mới, đồng thời lãnh đạo việc tổ chức thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của nhà nước trong từng giai đoạn phù hợp với hoàn cảnh của Lào và đã mang lại kết quả trong từng lĩnh vực, đặc biệt là lãnh đạo thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: bảo vệ và xây dựng phát triển đất nước.
Tháng 8/1991, Hội đồng nhân dân tối cao (Quốc hội) khóa II đã thông qua Hiến pháp của Lào, đồng thời bầu đồng chí Khamtay Siphandone làm Thủ tướng Chính phủ Lào.
Tháng 11/1992, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã bầu đồng chí làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng sau khi Chủ tịch Kaysone Phomvihane từ trần. Năm 1998, đồng chí được Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước. Trên cương vị là người lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Khamtay Siphandone đã phát huy tính chủ động và tinh thần trách nhiệm cao trong chỉ đạo việc nghiên cứu lý luận của Đảng để đưa ra tầm nhìn, chiến lược, đường lối, chính sách phát triển đất nước trong dài hạn và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội trong từng giai đoạn phù hợp với điều kiện cơ chế mới, cơ chế kinh tế thị trường có sự quản lý, điều hành của nhà nước.
Tại Đại hội lần thứ VII, năm 2001, của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch Khamtay Siphandone đã chỉ đạo tổng kết 10 năm đổi mới và thông qua 5 bài học kinh nghiệm của công cuộc đổi mới toàn diện mà ngày nay vẫn còn nguyên giá trị. Tất cả những đóng góp quan trọng trên là công sức, trí tuệ và tư duy sáng tạo của Chủ tịch Khamtay Siphandone trong sự nghiệp bảo vệ, xây dựng phát triển đất nước Lào và tổ chức thực hiện để đất nước và nhân dân Lào có cuộc sống ấm no, hạnh phúc như ngày hôm nay.
Kể từ khi nghỉ hưu năm 2006, đồng chí Khamtay Siphandone vẫn luôn quan tâm, theo dõi tình hình đất nước, tình hình quốc tế, tiếp tục hoạt động không mệt mỏi để đóng góp cho việc củng cố xây dựng Đảng Nhân dân Cách mạng Lào vững mạnh, xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân. Đồng chí Khamtay Siphandone đã dành nhiều thời gian đi thăm các địa phương, bộ, ngành và đóng góp nhiều ý kiến cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước Lào trong việc xây dựng và phát triển đất nước, trong đó có Nghị quyết “3 xây”: xây dựng tỉnh thành đơn vị chiến lược, xây dựng huyện thành đơn vị vững mạnh toàn diện, xây dựng bản thành đơn vị phát triển. Đồng chí rất quan tâm đến việc xây dựng cơ sở chính trị vững chắc; xây dựng các trang trại chăn nuôi, trồng trọt, mô hình sản xuất kiểu mẫu để nhân rộng cho nhân dân, xây dựng các công trình phúc lợi, xây dựng nông thôn kiểu mới.
Điểm lại những đóng góp quan trọng của Chủ tịch Khamtay Siphandone đối với đất nước Lào, có thể nói đồng chí là một trong những nhà lãnh đạo xuất sắc thuộc thế hệ đầu tiên của Đảng, là hạt nhân chủ chốt của Trung ương Đảng đã lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng dân tộc, dân chủ và giành được những thắng lợi liên tiếp, đưa cách mạng Lào đến ngày toàn thắng, từng bước đưa đất nước Lào tiến lên theo mục tiêu chủ nghĩa xã hội.
Đại sứ Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh cùng với Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Souphanouvong kính yêu, Chủ tịch Khamtai Siphandone và các nhà lãnh đạo hai nước đã đặt nền móng vững chắc, hết mình vun đắp cho mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào ngày càng phát triển đơm hoa, kết trái và đã trở thành mối quan hệ mẫu mực, thủy chung, trong sáng và hiếm có trên thế giới, là tài sản chung vô giá của hai dân tộc và được đúc kết trong bài thơ bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Việt - Lào hai nước chúng ta; Tình sâu hơn nước Hồng Hà - Cửu Long”.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng Lào và Việt Nam, Chủ tịch Khamtai Siphandone đã được Đảng, Nhà nước Lào tặng Huân chương Vàng quốc gia; được Đảng, Nhà nước Việt Nam tặng Huân chương Sao Vàng.
