Theo kế hoạch của liên minh cầm quyền, từ ngày 1/1/2027, hạn ngạch lao động được chấp thuận vào Đức hằng năm theo Quy định Tây Balkan sẽ giảm từ 50.000 xuống còn 25.000 người, không phân biệt trình độ chuyên môn. Cơ chế này được áp dụng từ năm 2016, tạo điều kiện cho công dân Albania, Bosnia và Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Bắc Macedonia và Serbia tiếp cận thị trường lao động Đức theo thủ tục thuận lợi hơn.
Bà Vanessa Ahuja, thành viên Ban điều hành Cơ quan Việc làm Liên bang Đức, cảnh báo việc cắt giảm hạn ngạch có thể làm suy yếu một cơ chế nhập cư lao động đã phát huy hiệu quả, khiến tình trạng thiếu nhân lực có chuyên môn thêm nghiêm trọng và gây khó khăn cho doanh nghiệp trong tuyển dụng.
Cơ quan này đề nghị duy trì hạn ngạch 50.000 người mỗi năm. Theo đánh giá của cơ quan việc làm, mức trần hiện hành đã không đáp ứng đủ nhu cầu hồ sơ trong năm 2025 và dự kiến tiếp tục được sử dụng hết trước thời hạn trong năm 2026. Thực tế, Cơ quan Việc làm Liên bang cho biết khoảng 18.000 đơn đăng ký đã bị từ chối trong tháng 12/2025 do hạn ngạch bị sử dụng hết.
Nhu cầu nhân lực càng trở nên cấp thiết khi Chính phủ Đức thúc đẩy các khoản đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng và chương trình đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Theo bà Ahuja, các kế hoạch đầu tư khó có thể triển khai hiệu quả nếu doanh nghiệp không tuyển đủ lao động cần thiết.
Giới chủ Đức cũng phản đối đề xuất này. Ông Steffen Kampeter - Tổng Giám đốc điều hành Liên đoàn Các hiệp hội giới chủ Đức (BDA) - cho rằng nước này cần bổ sung lao động thay vì tạo thêm rào cản đối với nhập cư phục vụ thị trường việc làm.
Hội đồng Chuyên gia Kinh tế Đức cũng nhận định việc hạn chế nhập cư lao động là không hợp lý trong bối cảnh lực lượng lao động trong nước ngày càng thu hẹp. Các chuyên gia cho rằng già hóa dân số đang làm suy giảm tiềm năng cung ứng lao động, trong khi dự thảo chưa đưa ra được lý do thuyết phục cho việc giảm hạn ngạch, cũng như chưa làm rõ cơ sở xác định mức trần mới 25.000 người.
Quy định Tây Balkan từng được liên minh cầm quyền tiền nhiệm mở rộng vào giữa năm 2024, khi hạn ngạch hằng năm tăng từ 25.000 lên 50.000 người. Sau đó, cơ chế này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nhân lực cho thị trường lao động Đức.
Số liệu hiện nay cho thấy khoảng 546.000 người đến từ 6 quốc gia Tây Balkan đang làm việc và đóng bảo hiểm xã hội tại Đức. Trong số này, 53% đảm nhiệm các công việc đòi hỏi ít nhất trình độ lao động có chuyên môn; đáng chú ý, khoảng 45% nhóm lao động có chuyên môn này đang làm việc trong những ngành nghề thiếu nhân lực.
Liên minh cầm quyền Đức lập luận rằng việc giảm hạn ngạch nhập cư theo cơ chế trên cần đi đôi với sử dụng hiệu quả hơn nguồn lao động hiện có trong nước. Tuy nhiên, những phản ứng từ cơ quan việc làm, giới doanh nghiệp và các chuyên gia kinh tế cho thấy đề xuất này đang đặt ra bài toán khó đối với chính sách lao động của Đức: làm thế nào để vừa kiểm soát nhập cư, vừa bù đắp lực lượng lao động suy giảm do già hóa dân số, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp và bảo đảm tiến độ các dự án phát triển kinh tế.
