Với sự tham gia của 980 đại biểu đại diện cho hơn 22 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước, Đại hội có nhiệm vụ tổng kết việc thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017-2022; xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp công tác đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi nhiệm kỳ 2022-2027; bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XII, nhiệm kỳ 2022 - 2027; bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đoàn và thông qua Điều lệ Đoàn sửa đổi, bổ sung.
Trước phiên khai mạc, các đại biểu dự Đại hội vào lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, báo công dâng Bác và dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sỹ tại Tượng đài Bắc Sơn (thành phố Hà Nội); dự khai mạc Triển lãm ảnh “Khát vọng cống hiến - Lẽ sống thanh niên”.
Trong phiên thứ nhất - phiên khai mạc vào sáng 14/12, Đại hội bầu Đoàn Chủ tịch, Đoàn Thư ký, thông qua Chương trình, Quy chế Đại hội, bầu Ban thẩm tra tư cách đại biểu. Sau đó, các đại biểu nghe trình bày tờ trình Báo cáo chính trị, tóm tắt Báo cáo kiểm điểm Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XI, Báo cáo sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn XI; Báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu.
Tại phiên làm việc thứ hai chiều 14/12, đại biểu tham gia 6 diễn đàn thảo luận, với các chủ đề: "Khát vọng cống hiến, lẽ sống thanh niên"; "Thanh niên xung kích, sáng tạo dựng xây đất nước"; "Tổ chức Đoàn - Người bạn đồng hành với thanh niên"; "Xây dựng Đội vững mạnh - Vì đàn em thân yêu"; "Thanh niên Việt Nam vững bước hội nhập"; "Xây dựng Đoàn vững mạnh, xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng".
Trước đó, ngày 13/12, các đại biểu dự Đại hội đã tham gia nhiều hoạt động như: Xem vở kịch "Sống mãi tuổi 17", với nội dung tái hiện câu chuyện về tấm gương người đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đầu tiên - Anh hùng Liệt sỹ Lý Tự Trọng; tham quan các địa điểm danh thắng nội thành thành phố Hà Nội; dự chương trình “Đêm thiêng liêng” tổ chức tại Nhà tù Hỏa Lò; tham quan không gian sáng tạo tại Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel); dự chương trình “Đêm giải mã Hoàng thành Thăng Long”; xem biểu diễn múa rối nước...
