Dáng xuân 2023 - Cuộc hòa điệu của nghệ thuật gốm Bắc Nam

Tối 16/2, triển lãm Gốm Dáng xuân 2023 – Bắc Nam hội tụ đã khai mạc tại tầng 1 và 2 Nhà Triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền) với hơn 100 tác phẩm của hơn 60 nghệ sĩ, bao gồm nhiều thể loại, từ tác phẩm điêu khắc đến gốm nghệ thuật, từ tranh gốm đến gốm ứng dụng. Tất cả đều là những sáng tạo mới mẻ, kế thừa tinh hoa gốm truyền thống nhưng vẫn tỏa ra hơi thở thường nhật của đời sống đương đại.

Triển lãm “Dáng Xuân 2023” tại Hà Nội đã quy tụ phong phú, đa dạng những dòng gốm hai miền Nam - Bắc như Bát Tràng, Phù Lãng, Hương Canh, Biên Hoà, Đồng Nai... Trong không gian triển lãm, công chúng được chứng kiến sự sóng đôi kỳ diệu giữa chất mộc mạc, xù xì, thô ráp của gốm Hương Canh, Phù Lãng với sắc bóng mượt mà, mát mắt, rực rỡ của Bát Tràng, Đồng Nai, Bình Dương... Tất cả ngân rung lên âm điệu tổng thể gốm Việt, hoạ lên bức tranh ngàn màu rực rỡ.

Nghệ sĩ hai miền tụ hội trong không gian triển lãm Dáng Xuân 2023.

Chia sẻ với phóng viên Ngày Nay tại buổi triển lãm, nhà điêu khắc Nguyễn Kim Xuân, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật cho biết triển lãm gốm thường niên Dáng Xuân là điểm đến của sáng tạo nghệ thuật, nơi ra mắt những bố cục độc đáo, những đường cong, khối hình căng mọng, nơi phô diễn những kĩ thuật tinh xảo và trình làng những dòng men lạ.

"Trong triển lãm, nếu gốm của nghệ sĩ Hà Nội mang thiên hướng tạo hình thoải mái, phóng khoáng, đầy chất ngẫu hứng; dòng gốm của các nghệ sĩ phía Nam lại cho thấy sự cẩn thận, cầu kỳ, chu đáo, rất 'con nhà gốm'. Dù vậy, điểm chạm ở "Dáng Xuân 2023” là mỗi tác phẩm đều chắt lọc để đi đến cái đẹp tinh tuý của gốm Việt - cái đẹp của Chân, Thiện, Mỹ. Dù phóng khoáng hay chỉn chu, các nghệ sĩ đều không làm mất đi cái tôi chủ thể, không quá phân biệt ngôn ngữ gốm vùng miền”.

Tác phẩm Du Xuân của họa sĩ Phạm Quốc Anh.

Thu Hoạch của nghệ sĩ Nguyễn Thị Hồng Nguyên.

Đến tham dự triển lãm gốm năm nay, nhà điêu khắc Triệu Tiến Công (Phú Thọ) đã mang đến một tác phẩm mang tên "Lời ru nguồn cội", với tạo hình bầu sữa mẹ và những thanh kim loại hướng thẳng lên trời, với hàm ý diễn tả "thế hệ nối tiếp, bắt đầu từ nguồn cội".

Hạnh Phúc của họa sĩ Lê Văn Khuy.

Lần đầu tiên tham dự triển lãm gốm của nghệ sĩ Nam Bắc, điêu khắc gia Đoàn Xuân Hùng, chủ nhiệm Câu lạc bộ Gốm Mỹ thuật Sài Gòn khẳng định kết nối lại với cái nôi của gốm sứ Việt là ước mơ từ rất lâu của gốm mỹ thuật Sài Gòn.

Nhà điêu khắc cho biết, với lịch sử phát triển 300 năm, miền đất và gốm sứ phương Nam còn rất mới mẻ, cần nhiều khai phá. Nghệ thuật gốm cũng phát triển từ nền tảng của dòng gốm người Minh Hương, còn ảnh hưởng câu chuyện của vùng đất khác, chưa đặc trưng là gốm Việt. Qua sự kết nối với nghệ sĩ miền Bắc, các nghệ sĩ của câu lạc bộ gốm Sài Gòn nhìn thấy ở đây sự lưu trữ những hình hài, thần thái của gốm Việt qua 2000 năm văn hiến. Sự thấu hiểu về dòng gốm "nôi quê đất tổ" sẽ giúp các nghệ sĩ "dù ở xa và làm gì cũng không lạc lối khỏi hồn cốt đất Việt".

Ngôn Tình - Tác phẩm đất nung của điêu khắc gia Đào Xuân Hùng.

Tác phẩm Chuối cá của Trần Nam Tước.

Sương sớm của nữ họa sĩ Nguyễn Thị Dũng.

Là một trong 60 nghệ sĩ có tác phẩm tham dự triển lãm, họa sĩ Nguyễn Thu Thủy góp mặt với hai bộ tác phẩm là Meo, bộ búp bê gốm mang hình tượng mèo và Đỏ & Đen, bộ bình gốm mang nhiều sắc màu đương đại.

Sự khác biệt của các tác phẩm trong lần triển lãm này đến từ cách nữ họa sĩ khai thác các chất liệu men truyền thống của Bát Tràng, nhưng làm mới lại bằng kỹ thuật phối men mang tính sáng tạo và màu sắc cá nhân, với 20 loại men được thể nghiệm trên cùng một tác phẩm.

Diễn tả cảm xúc được gặp gỡ và trưng bày cùng các đồng nghiệp phương Nam, họa sĩ Nguyễn Thu Thủy cho biết cuộc triển lãm chung vốn được lên kế hoạch từ năm 2020, nhưng chưa thực hiện được do dịch bệnh. Tại "Dáng Xuân 2023" không chỉ nữ họa sĩ mà các nghệ sĩ miền Bắc khác đều vui mừng, xúc động khi được trưng bày cùng 11 đồng nghiệp thuộc Câu lạc bộ Gốm Mỹ thuật Sài Gòn; trong đó đặc biệt có 6 họa sĩ, nhà điêu khắc miền Nam đã bay ra Hà Nội để tham dự triển lãm trực tiếp.

Tác phẩm Meo của Nguyễn Thu Thủy.