Phóng viên: Quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga thời gian qua có những bước phát triển tích cực. Việt Nam coi Nga là đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu và Nga coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu tại Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương. Chuyến thăm Nga và dự Hội nghị kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Nga là chuyến công tác đầu tiên của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tới Nga trên cương vị mới. Xin Đại sứ cho biết những ý nghĩa lớn lao của chuyến thăm này?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Từ ngày 16-18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ có chuyến thăm Liên bang Nga và tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Nga. Chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt vì những lý do sau.
Trước hết, đây sẽ là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng dự một Hội nghị cấp cao giữa ASEAN và Nga trên cương vị Thủ tướng. Hội nghị lần này là mốc quan trọng trên chặng đường hợp tác ASEAN - Nga. Trong 35 năm qua (1991-2026), quan hệ ASEAN - Nga đã có những bước phát triển tích cực, đặc biệt kể từ khi hai bên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược vào năm 2018. Hội nghị sẽ xác định những định hướng hợp tác chiến lược trong giai đoạn mới nhằm tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược giữa các nước ASEAN và Nga, tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác nhiều mặt, cùng có lợi, đáp ứng lợi ích của cả hai bên trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh và phức tạp. Đây cũng là dịp để các nước ASEAN và Nga trao đổi các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.
Việt Nam ủng hộ tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN - Nga, thúc đẩy đối thoại, hợp tác hiệu quả trên các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm như kinh tế - thương mại, năng lượng, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, mở rộng hợp tác giữa ASEAN và Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), BRICS, đồng thời tăng cường phối hợp với Nga trong khuôn khổ hợp tác ASEAN - Nga. Hợp tác ASEAN - Nga hiệu quả sẽ là điểm tựa vững chắc và hỗ trợ thiết thực thúc đẩy hợp tác song phương Việt Nam – Nga.
Thứ hai, đây là chuyến công tác nước ngoài thứ hai của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trên cương vị Thủ tướng (Thủ tướng dự Hội nghị cấp cao ASEAN tại Philippines tháng 5) và cũng là chuyến thăm Nga đầu tiên của Thủ tướng, thể hiện Việt Nam luôn coi Nga là một trong những ưu tiên đối ngoại hàng đầu. Tiếp nối những hoạt động đối ngoại quan trọng với Nga liên tục ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, chuyến thăm khẳng định Lãnh đạo và nhân dân Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Liên bang Nga, mong muốn và quyết tâm tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, duy trì đà phát triển tích cực, đồng thời khai thác tối đa tiềm năng, tạo động lực mới cho hợp tác song phương.
Thứ ba, chuyến thăm là dịp để lãnh đạo hai bên rà soát, trao đổi, thống nhất phương hướng, biện pháp thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga. Bên cạnh chương trình Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga, dự kiến Thủ tướng sẽ có các tiếp xúc song phương với phía Nga, kể cả ở cấp cao nhất, nhằm thiết lập quan hệ làm việc trên cương vị mới, tăng cường tin cậy chính trị giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, rà soát việc triển khai các thỏa thuận đạt được, thúc đẩy hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực, tập trung vào hợp tác năng lượng trọng điểm, đặc biệt triển khai dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trên cơ sở Hiệp định liên chính phủ đã ký kết và hợp tác dầu khí dài hạn.
Như vậy, có thể nói chuyến thăm của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Nga và tham dự Hội nghị ASEAN- Nga diễn ra vào thời điểm hết sức quan trọng trong quan hệ giữa hai nước và hết sức đặc biệt đối với quan hệ của ASSEAN- Nga nói chung, giữa Việt Nam và Liên bang Nga nói riêng.
Phóng viên: Xin Đại sứ đánh giá về sự phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam và Liên bang Nga hiện nay và những kỳ vọng từ chuyến thăm lần này của Thủ tướng Lê Minh Hưng đối với quan hệ đó?
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Năm 2026 có thể nói là năm hết sức sôi động trong quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Ngay sau khi chúng ta kết thúc Đại hội Đảng lần thứ XIV, Tổng thống Nga Vladimir Putin là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên gọi điện chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm.
Trong năm 2026, cũng lần đầu tiên Việt Nam đã cử đặc phái viên, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung sang Liên bang Nga để thông báo về kết quả Đại hội Đảng lần thứ XIV và có cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Putin, chuyển tới lãnh đạo Nga thông điệp rõ ràng: hợp tác hiệu quả, cùng có lợi với Nga là mục tiêu Việt Nam hướng tới để thực hiện những nhiệm vụ chiến lược mà Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đề ra.
Tiếp đến tháng 3, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã có chuyến thăm đến Liên bang Nga, hội đàm với Thủ tướng Liên bang Nga và gặp Tổng thống Putin, trong đó một loạt các vấn đề đã được bàn bạc, trao đổi. Hai Phó thủ tướng, nhiều Bộ trưởng cũng đã sang thăm Nga sau đó.
Có thể nói tần suất các chuyến thăm, các cuộc gặp, điện đàm giữa lãnh đạo cấp cao hai nước chúng ta đã diễn ra dồn dập trong hai năm vừa qua. Điều đáng mừng hơn là tinh thần trao đổi giữa lãnh đạo hai nước rất thẳng thắn, rất hữu nghị và rất thực chất.
Ở các lĩnh vực khác, hợp tác quốc phòng - an ninh phát triển tích cực, nhất là đã mở rộng hợp tác sang lĩnh vực biển. Thương mại song phương đang lấy lại đà tăng trưởng tích cực, kim ngạch năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD, 4 tháng đầu năm 2026 đạt 1,72 tỷ USD (tăng 9,22% so với cùng kỳ năm 2025). Hợp tác dầu khí, năng lượng - một trong những trụ cột của hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt việc ký Hiệp định liên chính phủ về xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 mở ra một giai đoạn mới trong hợp tác năng lượng cũng như hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam và Nga, gắn với triển vọng kinh tế cũng như phát triển ngành công nghiệp hạt nhân trong tương lai. Đây sẽ là dự án chiến lược dài hạn và là biểu tượng cho hợp tác Việt Nam - Nga trong bối cảnh mới.
Hợp tác du lịch đạt mức tăng trưởng đầy ấn tượng nhờ tần suất các chuyến bay thẳng tăng mạnh: lượng khách du lịch Nga đến Việt Nam tính trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 618 nghìn lượt, tăng 194% so với cùng kỳ năm 2025, dự báo cả năm có thể vượt mốc 1 triệu lượt khách, vượt xa giai đoạn trước đại dịch COVID-19. Nga hiện là thị trường khách du lịch lớn nhất của Việt Nam tại châu Âu và lớn thứ ba trên thế giới, sau Trung Quốc và Hàn Quốc.
Năm 2026, hai bên triển khai Năm hợp tác khoa học - giáo dục Việt Nam - Nga, tâm điểm là Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Nga lần thứ ba diễn ra từ ngày 22-23/5 tại Việt Nam, tạo điều kiện kết nối, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học của hai nước. Bức tranh hợp tác hoàn chỉnh hơn với kết nối văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác giữa các địa phương hai nước đang phát triển rất năng động thời gian qua, điển hình là Festival Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại Quảng trường Đỏ, Moskva, tháng 7/2025, đã thu hút gần 1 triệu khách tham quan chỉ trong 10 ngày.
Nhìn tổng thể, quan hệ Việt Nam - Nga có đủ những tiền đề cần thiết để vươn xa hơn, phát triển cao hơn, đáp ứng nguyện vọng của cả hai bên. Đó là ý chí chính trị, sự tương đồng trong nhận thức và tầm nhìn dài hạn của lãnh đạo hai nước về tương lai quan hệ Việt Nam - Nga, là nền tảng hữu nghị truyền thống bền chặt, những thành quả hợp tác to lớn đạt được trong hơn 70 năm qua.
Ngoài ra, Việt Nam còn đóng góp tích cực nhất trong quan hệ giữa Nga và ASEAN, đưa quan hệ Nga-ASEAN thành hình mẫu về quan hệ giữa một nước lớn với cả một tổ chức, đóng góp cho sự nghiệp duy trì hoà bình, ổn định trong khu vực và trên toàn thế giới.
Chuyến thăm lần này của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ là bước triển khai tiếp theo thực hiện chủ trương nhất quán tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga, phát triển hợp tác lâu dài, thực chất, hiệu quả, tranh thủ những cơ hội mới để mở rộng và nâng tầm hợp tác song phương đã được Lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất.
Thực sự tôi kỳ vọng và tin tưởng rằng chuyến thăm sắp tới của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, đặc biệt cuộc gặp giữa Thủ tướng với Tổng thống Putin, sẽ đạt được rất nhiều kết quả thực chất, góp phần quan trọng và thúc đẩy quan hệ hai nước phát triển mạnh mẽ, vững chắc và hiệu quả trong tất cả các lĩnh vực, nhất là những lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!
