Điều hành giá xăng dầu thế nào để mỗi lần tăng không gây 'sốc'?

 Theo các chuyên gia kinh tế, việc điều hành giá xăng dầu cần nhịp nhàng hơn để tránh những lần tăng "giật cục".
Khách đến mua xăng tại cửa hàng xăng dầu số 85 (Công ty xăng dầu khu vực I), Nguyễn Văn Cừ, Gia Thụy, Long Biên, Hà Nội. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN
Khách đến mua xăng tại cửa hàng xăng dầu số 85 (Công ty xăng dầu khu vực I), Nguyễn Văn Cừ, Gia Thụy, Long Biên, Hà Nội. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN

Thời gian qua, cơ quan chức năng liên tiếp xả quỹ bình ổn để giữ giá xăng dầu, tuy nhiên đến đầu tháng 4, khi quỹ này đã cạn mà giá dầu thế giới vẫn tăng, liên Bộ Công Thương và Tài chính đã tăng giá xăng dầu. Theo các chuyên gia kinh tế, việc điều hành giá xăng dầu cần nhịp nhàng hơn để tránh những lần tăng "giật cục" như vậy.

Vì sao tăng giật cục?

Trong kỳ điều hành trước đó vào ngày 18/3, mặc dù giá dầu thế giới tăng khá mạnh nhưng giá xăng dầu trong nước không tăng theo mà vẫn được giữ nguyên bằng cách tăng chi quỹ bình ổn. Ngày 2/4, xăng dầu tăng giá khiến người dân cảm thấy có phần bị "sốc".

Giải thích về điều này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết: Ngày 18/3, giá xăng dầu thế giới đã tăng nhưng Chính phủ quyết định không tăng giá xăng mà dùng quỹ bình ổn xăng dầu để bù. Xăng E5 bù 2.800 đồng/lít, xăng A95 bù 2.000 đồng/lít để giữ giá. Nhưng sau 15 ngày giá xăng vẫn tiếp tục tăng, vì vậy ngày 2/4 phải tăng giá.

“Nếu không bù, mức tăng có thể cao hơn. Ví dụ với xăng A95, quỹ bình ổn phải bù 1.304 đồng/lít để mặt hàng này "chỉ" tăng 1.484 đồng/lít, nếu không sẽ phải tăng 2.788 đồng/lít. Đây chính là các biện pháp điều tiết của Nhà nước”, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải giải thích kỹ hơn.

Còn nhớ, sau kỳ điều hành ngày 18/3 giá xăng dầu giữ nguyên, một số cửa hàng xăng dầu tại Hà Nội đã tạm ngừng bán xăng A95 với lý do "nguồn cung từ nhà máy lọc dầu Nghi Sơn bị gián đoạn". Tuy vậy, một số doanh nghiệp đầu mối đã chia sẻ: Quỹ bình ổn giá xăng dầu của doanh nghiệp đã cạn và nếu doanh nghiệp càng nhập sẽ càng lỗ.

Dữ liệu của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam cho biết, quỹ bình ổn giá xăng dầu tại tập đoàn này còn 9,6 tỷ đồng trước khi tăng giá xăng ngày 2/4. Số dư quỹ này tại Petrolimex ước giảm khoảng 645 tỷ đồng so với thời điểm ngày 18/3.

Song theo ông Đỗ Thắng Hải, hiện chỉ có 9/28 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối bị âm quỹ bình ổn giá xăng dầu. Nhờ có quỹ bình ổn này nên giá bán lẻ xăng dầu tại kỳ điều hành ngày 2/4 "không tăng sốc".

Ngày 2/4, theo quyết định của liên Bộ Công Thương - Tài chính, mỗi lít xăng E5 tăng thêm 1.377 đồng, lên mức 18.588 đồng; xăng A95 tăng 1.484 đồng, lên mức 20.033 đồng. Các mặt hàng dầu cũng tăng 1.086 - 1.219 đồng/lít, kg tùy loại.

Cần xem lại cách điều hành quỹ

Theo chuyên gia kinh tế TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), cách điều hành giá xăng dầu trong hai kỳ vừa qua rất "giật cục", không hài hòa.

“Đáng lẽ trong kỳ điều hành giá xăng dầu trước đó (ngày 18/3), hai Bộ Công Thương và Tài chính nên cho tăng giá nhẹ 300 - 500 đồng/lít, kết hợp với xả quỹ bình ổn trong bối cảnh giá thế giới tăng cao chứ không nên giữ ổn định, để đến ngày 2/4 tăng sốc khiến dư luận lo lắng”, TS Ngô Trí Long nêu quan điểm.

Tất nhiên, việc giữ nguyên giá xăng dầu ngày 18/3 có một phần nguyên nhân là cơ quan quản lý tính đến việc giá điện tăng 8,36% từ ngày 20/3. Nếu 2 mặt hàng thiếu yếu này tăng gần như cùng thời điểm sẽ tạo tâm lý lo lắng trong xã hội, đồng thời tác động mạnh tới chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3.
Thực tế, CPI tháng 3 đã giảm 0,21% so với tháng trước. Tính chung quý I/2019, CPI bình quân tăng 2,63% so với cùng kỳ năm 2018 - đây là mức tăng bình quân quý I thấp nhất trong 3 năm gần đây.

Điều hành giá xăng dầu thế nào để mỗi lần tăng không gây 'sốc'? ảnh 1

Giá xăng tăng mạnh ngày 2/4. Đồ họa: TTXVN

Tuy nhiên trao đổi với phóng viên báo Tin tức, TS Ngô Trí Long nêu thực tế cơ quan điều hành chưa sử dụng hết các “van” điều tiết một cách hợp lý. Theo ông Long, trong điều hành giá xăng dầu có ba công cụ: Giá, thuế phí và quỹ bình ổn. Nhưng vừa qua, Bộ Công Thương chỉ sử dụng công cụ quỹ bình ổn mà không tính đến phương án giá.

“Việc Bộ Công Thương liên tục xả quỹ bình ổn làm giá xăng dầu trong nước không sát với giá thế giới, không có sự hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng”, TS Ngô Trí Long nói.

Một chuyên gia khác (đề nghị được giấu tên) cũng nhìn nhận cách điều hành giá xăng thời gian qua có vấn đề. Do cố gắng chi quỹ bình ổn lớn để giữ giá bán lẻ trong nước nên thị trường xăng dầu bị "nén" quá mức, nay tăng "sốc" sẽ khiến các mặt hàng khác khó lòng kiểm soát.

Trong tháng 4 này, việc điều hành CPI sẽ là thách thức lớn với cơ quan quản lý bởi ngoài giá xăng dầu tăng thì giá điện cũng chính thức tác động đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp, tiêu dùng của người dân. Tháng 4 có nhiều ngày nghỉ lễ cũng có thể khiến giá hàng hóa "nhân thể" tăng lên.

Tại cuộc họp báo quý I/2019 của Bộ Công Thương cuối tuần qua, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải chia sẻ, nếu không có quỹ bình ổn thì giá xăng dầu sẽ "cong ăn cong, thẳng ăn thẳng". Bản thân ông Hải chia sẻ cá nhân ông "muốn bỏ càng sớm càng tốt" nhưng hiện chưa thể bỏ do vẫn cần vai trò quản lý của Nhà nước với mặt hàng nhạy cảm như xăng dầu.

Theo Báo Tin tức
Thí sinh mắc COVID-19 không thể dự thi sẽ được đặc cách xét tốt nghiệp THPT
Thí sinh mắc COVID-19 không thể dự thi sẽ được đặc cách xét tốt nghiệp THPT
(Ngày Nay) - Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, hiện đã có một số học sinh lớp 12 mắc COVID-19. Nhiều học sinh, phụ huynh băn khoăn về giải pháp của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong trường hợp thí sinh không thể dự thi do mắc COVID-19 vào thời điểm thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông sắp tới.
Cần Thơ bác tin có ca dương tính tại BV Quân y 121
Cần Thơ bác tin có ca dương tính tại BV Quân y 121
(Ngày Nay) - Ông Huỳnh Minh Trúc – Giám đốc CDC thành phố Cần Thơ, khẳng định trường hợp bệnh nhân tên V.T.H (ngụ ở Vĩnh Long) đang điều trị bệnh tại Khoa Nội - Bệnh viện Quân y 121 dương tính với virus SARS-CoV-2 là sai sự thật.
Quảng Bình truy vết 2 trường hợp F1
Quảng Bình truy vết 2 trường hợp F1
(Ngày Nay) - Tối 9/5, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Bình Nguyễn Đức Cường cho biết, qua công tác tầm soát, truy vết các trường hợp tiếp xúc gần với các trường hợp dương tính với SARS-CoV-2, hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đã phát hiện 2 trường hợp F1 về thành phố Đồng Hới có liên quan đến các bệnh nhân Ng.T.T.Ng (Đà Nẵng) và H.T.Ng.C (Thừa Thiên - Huế).
Thành phố Hòa Bình giãn cách xã hội
Thành phố Hòa Bình giãn cách xã hội
(Ngày Nay) - Trước diễn biến nguy hiểm, phức tạp của dịch bệnh, UBND thành phố Hòa Bình đã ban hành quyết định thực hiện giãn cách xã hội toàn thành phố, thời gian thực hiện bắt đầu từ 0h ngày 10/5 đến khi có thông báo mới.
Vĩnh Phúc làm rõ vụ 'thác loạn' ở quán bar Sunny
Vĩnh Phúc làm rõ vụ 'thác loạn' ở quán bar Sunny
(Ngày Nay) - Chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc đang tiến hành xác minh các hình ảnh và video được cho là cảnh "thác loạn" diễn ra tại quán bar Sunny (thành phố Vĩnh Yên) - nơi có nhiều ca mắc COVID-19 được phát hiện.
GHPGVN yêu cầu tạm dừng sinh hoạt tôn giáo ở các địa phương có dịch
GHPGVN yêu cầu tạm dừng sinh hoạt tôn giáo ở các địa phương có dịch
(Ngày Nay) - Trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu tăng ni, phật tử các chùa, cơ sở tự viện trong cả nước theo sát diễn biến tình hình dịch bệnh, thực hiện nghiêm các Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Y tế, các văn bản chỉ đạo của UBND các tỉnh, thành phố trong phòng, chống dịch.
Hoãn phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Ngân hàng Đông Á-giai đoạn 2
Hoãn phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Ngân hàng Đông Á-giai đoạn 2
(Ngày Nay) - Ngày 10/5, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Trần Phương Bình (nguyên Tổng Giám đốc, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng tín dụng Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á - DAB) và các đồng phạm về tội "Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng," "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" gây thiệt hại cho DAB hơn 8.827 tỷ đồng.
Nhựa cũng gây ô nhiễm không khí
Nhựa cũng gây ô nhiễm không khí
(Ngày Nay) - Rác thải nhựa trong các đại dương hiện đang là một vấn nạn nổi cộm, nhưng dữ liệu mới cho thấy rằng nhựa cũng đang làm gia tăng ô nhiễm không khí ở các thành phố của Ấn Độ.