Khi những cơn mưa đầu mùa đổ xuống, hàng trăm, hàng ngàn con ếch òn nằm dưới đất, trong các hang ẩm ven sông suối, bờ ruộng, dưới lá cây, ngoi lên tìm thức ăn (ếch rất thích ăn mối cánh vì loài côn trùng này thường bay ra trước khi mưa - gặp nước, mối rụng cánh không bay được và trở thành mồi ngon cho ếch òn); đẻ trứng, giao phối. Lúc ếch òn đang giao phối và đẻ trứng thì những người săn ếch òn có thể bắt được nguyên cặp; có đêm một người bắt được 200 - 300 con. Người ta bảo ban đêm ếch dạn hơn ban ngày. Ếch òn “rộ” chừng nửa tháng thì ít dần. Nhiều người đã tranh thủ cơ hội hiếm hoi để kiếm thêm thu nhập bằng việc bắt và bán ếch. Lúc khan hàng, có khi 20.000 đ/chục, lúc mưa to thì giá mềm hơn, khoảng 8.000 – 10.000đ/chục con.
Người Chăm xem đây là đặc sản hiếm có, bởi một năm một lần người ta mới được thưởng thức hương vị đặc trưng của nó.
Khi tạnh mưa, ếch òn bắt đầu những tiếng kêu gọi bạn tình rền vang, đây cũng là tín hiệu để người săn ếch òn định hướng để tìm bắt. Tuy nhiên chỉ những cơn mưa tháng 5, tháng 6 ếch òn mới nhiều và cũng là mùa săn bắt duy nhất.
 |
| Những con ếch òn trông hơi đáng sợ nhưng lại là món ăn giàu dinh dưỡng. |
Ếch òn có thịt thơm, ngọt và xương rất mềm nên được nhiều người ưa chuộng. Ngoài ra ếch òn còn là món ăn giàu chất đạm và bổ dưỡng, được chế biến thành nhiều món khác nhau như luộc, nướng, canh chua hay làm gỏi. Mỗi cách thức chế biến sẽ luôn có hương vị đặc trưng khác biệt và làm say đắm những ai đã một lần thưởng thức.
Ếch òn luộc
Lần đầu tiên thưởng thức ếch òn, chắc hẳn khá nhiều người sẽ cảm thấy ngỡ ngàng, không quen, thậm chí có chút dè dặt kho nhìn thấy những con ếch òn luộc chín với hình thù lạ lẫm. Thế nhưng, khi tận hưởng hương vị thơm ngon, ngọt lịm của miếng thịt mềm, giòn từ xương cùng với ít muối ớt hay mắm cay, đảm bảo sẽ chẳng ai quên được hương vị đậm đà, đặc trưng này.
 |
| Ếch òn, món ăn đặc sản của người Chăm vào những ngày đầu mùa mưa. |
Nấu canh chua lá me
Sau khi sơ chế sạch sẽ, ếch òn được cắt thành những miếng nhỏ và xào tái qua dầu. Gạo tấm dùng khoảng một nắm tay rang cho vàng đều rồi cho vào nồi nước sôi để chín nhừ. Cà dĩa, lá me non sắt nhỏ cho chung vào nồi, để mọi thứ chín đều ta nêm nếm gia vị cho vừa miệng là có thể thưởng thức.
Canh có vị chua chua của lá me non, vị thơm của gạo rang, vị bùi tê nơi đầu lưỡi của những trái cà dĩa, vị ngọt đậm đà của những miếng thịt ếch òn. Sau những buổi choáng ngợp men rượu với ếch òn luộc hay nướng thì chén canh chua chua, ngọt ngọt là món lý tưởng để giải rượu.
 |
| Canh chua ếch òn rất tốt khi dùng để giải rượu. |
Gỏi ếch òn
Người dân Chăm đã sáng tạo thêm món gỏi với sự pha trộn của nhiều loại rau rừng, nhằm đảm bảo giữ được hương vị thơm ngon mà không cần nhiều ếch òn. Ếch òn luộc chín và bằm nhỏ trộn đều với các loại rau rừng đặc trưng của vùng nắng gió Ninh Thuận như cóc rừng, cà ri rừng…thêm gia vị thường ngày cho vừa miệng. Thưởng thức gỏi ếch òn và nhâm nhi vài ly rượu trong cái mát lạnh của cơn mưa đầu mùa thì không còn gì thú vị bằng.
 |
Với những ai thích khám phá thiên nhiên hoang dã, có thể ghé đến làng Chăm, cùng du ngoạn với vài nông dân đến những triền cát hoang sơ hay mon men theo chân núi để tìm thú vui săn ếch òn lạ lẫm này.
Ếch òn nướng
Những ai thưởng thức ếch òn nướng sẽ nhớ mãi hương thơm thoảng nhẹ đặc trưng bên lửa than nghi ngút khói thơm. Ếch òn rửa bằng nước ấm để sạch lớp nhầy trên cơ thể, sau đó phơi qua một ngày nắng để khi nướng ta cảm nhận được mùi thơm của thịt, vị dẻo dai và giòn rụm tan theo trong miệng hòa với vị cay cay của hương thơm từ lá cà ri rừng ăn kèm.
