Donna Strickland, người phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel Vật lý trong vòng 55 năm qua

(Ngày Nay) - UNESCO công bố những người chiến thẳng giải Nobel Vật Lý năm 2018:  Donna Strickland, Arthur Ashkin và Gerard Mourou vì những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý lazer.
"Một dấu hiệu đáng khích lệ cho phụ nữ trong khoa học và các lĩnh vực khác vì sự đa dạng thúc đẩy đổi mới" (Minh họa: Niklas Elmehed)
"Một dấu hiệu đáng khích lệ cho phụ nữ trong khoa học và các lĩnh vực khác vì sự đa dạng thúc đẩy đổi mới" (Minh họa: Niklas Elmehed)

"Đặc biệt, thành công của bà Donna Strickland là một dấu hiệu đáng khích lệ cho tất cả những người phụ nữ làm trong lĩnh vực khoa học và các lĩnh vực khác vì sự đa dạng thúc đẩy sự đổi mới," Tổng giám đốc UNESCO Bà Audrey Azoulay phát biểu.

Tiến sĩ Strickland là người phụ nữ thứ ba nhận giải Nobel Vật lý cho đến thời điểm hiện tại, và là nữ đoạt giải đầu tiên trong vòng 55 năm qua, tiếp nối Marie Curie vào năm 1903 và Maria Goeppert-Mayer vào năm 1963.

Azoulay khẳng định.“Sự công nhận đối với các thành tựu của Donna Strickland đem đến một thông điệp quan trọng khuyến khích nữ giới cam kết và gắn bó với khoa học. Hơn cả, những người đoạt giải Nobel sẽ trở thành động lực để phát triển tài năng của các cô gái và chàng trai trẻ, những người sẽ định hình thế giới của ngày mai. Sự đa dạng lớn sẽ thúc đẩy và kéo theo sự đổi mới lớn, chúng ta cần nhiều hơn nữa những khối óc cùng chung tay tham gia vào lĩnh vực khoa học, công nghệ mới và đổi mới để giải quyết những thách thức phức tạp của thế kỷ 21.”

UNESCO chủ trương hỗ trợ phụ nữ trong khoa học, lĩnh vực mà giới nữ vốn không có nhiều cơ hội được thể hiện và công nhận.

Sự thiên vị giới tính trong khoa học có tồn tại và tác động đến phụ nữ ở mọi cấp độ, điều này đã được thể hiện trong Báo cáo khoa học của UNESCO. Có chưa đến 30% các nhà nghiên cứu là phụ nữ. Cho đến ngày nay, phụ nữ chỉ chiếm 3% số người đoạt giải Nobel về khoa học. Nghiên cứu cho thấy rằng phụ nữ ít có cơ hội thể hiện những công trình của mình hơn nam giới tại các trường đại học có uy tín, cũng như ít góp mặt hơn trong đội ngũ các giảng viên cấp cao, những vị trí mà các nhà nghiên cứu có thể công bố, xuất bản các công trình nghiên cứu nhiều nhất. Điều này dẫn đến việc nữ giới sẽ nhận được tài trợ nghiên cứu ít hơn, tỷ lệ xuất bản thấp hơn, ít khả năng thể hiện và thăng tiến chậm hơn trong sự nghiệp của mình.

Xu hướng giới này cũng thể hiện qua các kết quả nghiên cứu và ảnh hưởng đến toàn xã hội. Nghiên cứu y khoa tập trung vào đàn ông đã dẫn đến những biện pháp điều trị không phù hợp cho phụ nữ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo, những thành kiến như vậy cũng được nhân rộng và khuếch đại.

Tất cả những vấn đề này đều có thể được giải quyết. Một số chương trình học bổng hỗ trợ các nhà khoa học nữ tại những thời điểm quan trọng trong sự nghiệp của họ, thông qua Tổ chức Phụ nữ trong Khoa học vì Thế giới đang phát triển (OWSD) và Học viện Khoa học Thế giới vì sự tiến bộ của khoa học ở các nước đang phát triển (TWAS).

Trong 20 năm qua, UNESCO và L’Oréal đã hợp tác để tạo điều kiện nhìn nhận và công nhận các nhà nghiên cứu nữ xuất sắc. Cho đến nay, 102 nhà khoa học phụ nữ xuất sắc đã nhận được giải thưởng L’Oréal UNESCO cho Phụ nữ trong Khoa học. Ba trong số họ, Ada Yonath, Elizabeth H. Blackburn và Christiane Nüsslein-Volhard, đã giành được giải Nobel cho những thành tựu khoa học của họ.

Giáo dục STEM trong trường phổ thông không làm phát sinh môn học, đầu điểm mới
Giáo dục STEM trong trường phổ thông không làm phát sinh môn học, đầu điểm mới
(Ngày Nay) - Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định về tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông. Một trong những nguyên tắc xuyên suốt được đề xuất là không làm phát sinh môn học mới, không tăng thời lượng dạy học, đầu điểm, hồ sơ, sổ sách; không gây áp lực, quá tải cho học sinh và giáo viên.
Cảnh báo về tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe răng miệng
Cảnh báo về tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe răng miệng
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu mới tại Brazil đã lần đầu tiên chứng minh rằng việc tiếp xúc với bụi mịn PM2.5 – thành phần chính của ô nhiễm không khí đô thị – không chỉ gây ra những biến đổi ở niêm mạc miệng mà còn đẩy nhanh quá trình phá hủy các mô nha chu có chức năng nâng đỡ răng.
Không quân Hoàng gia Anh đưa “mắt thần” Rivet Joint tới Na Uy
Không quân Hoàng gia Anh đưa “mắt thần” Rivet Joint tới Na Uy
(Ngày Nay) - Bộ Quốc phòng Anh ngày 21/8 xác nhận Không quân Hoàng gia Anh (RAF) đã triển khai máy bay trinh sát tín hiệu Rivet Joint thuộc Phi đội 51 (đóng tại căn cứ RAF Waddington, miền Đông nước Anh) tới căn cứ Ørland của Na Uy để tham gia cuộc diễn tập Arctic Stone kéo dài một tuần cùng Không quân Hoàng gia Na Uy.
Việt Nam - Singapore và bài học nguyên lý thích ứng với bùng nổ công nghệ
Việt Nam - Singapore và bài học nguyên lý thích ứng với bùng nổ công nghệ
(Ngày Nay) - Trước những biến động dữ dội của công nghệ và địa chính trị toàn cầu, “Đảo quốc Sư tử” đã có những bước chuyển quan trọng để thích ứng với tình hình mới. Kinh nghiệm phát triển khoa học - công nghệ của Singapore mang đến nhiều bài học cho Việt Nam, đặc biệt là trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị và chủ động thích ứng với những làn sóng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghiệp bán dẫn.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu
Quản lý ngập lụt đô thị: Từ “chống ngập” sang quản trị rủi ro
(Ngày Nay) -Trước tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh, ngập lụt đô thị không còn là bài toán riêng của hệ thống thoát nước. Kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy, muốn giảm ngập bền vững cần thay đổi cách tiếp cận, từ xử lý tình huống sang quản trị rủi ro, từ phạm vi một đô thị sang quản lý tổng hợp cả lưu vực sông.
Ảnh minh hoạ.
Hà Nội xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa
(Ngày Nay) - Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa theo mô hình tập trung, kết nối từ Sở Y tế đến các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế, qua đó tăng khả năng hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Iran quyết tâm bảo vệ chủ quyền và không nhượng bộ
Iran quyết tâm bảo vệ chủ quyền và không nhượng bộ
(Ngày Nay) - Giới chức quân sự và lập pháp Iran ngày 21/8 đã đồng loạt đưa ra những tuyên bố cứng rắn khẳng định quyết tâm bảo vệ lợi ích quốc gia và bác bỏ khả năng đàm phán với Mỹ trong bối cảnh hiện nay.
Nguy cơ lây lan virus Tây sông Nile ở châu Âu
Nguy cơ lây lan virus Tây sông Nile ở châu Âu
(Ngày Nay) - Ngày 21/8, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Âu (ECDC) cho biết, từ đầu năm đến nay, 12 quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Âu đã ghi nhận các trường hợp nhiễm virus Tây sông Nile lây truyền trong cộng đồng.