Donna Strickland, người phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel Vật lý trong vòng 55 năm qua

(Ngày Nay) - UNESCO công bố những người chiến thẳng giải Nobel Vật Lý năm 2018:  Donna Strickland, Arthur Ashkin và Gerard Mourou vì những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý lazer.
"Một dấu hiệu đáng khích lệ cho phụ nữ trong khoa học và các lĩnh vực khác vì sự đa dạng thúc đẩy đổi mới" (Minh họa: Niklas Elmehed)
"Một dấu hiệu đáng khích lệ cho phụ nữ trong khoa học và các lĩnh vực khác vì sự đa dạng thúc đẩy đổi mới" (Minh họa: Niklas Elmehed)

"Đặc biệt, thành công của bà Donna Strickland là một dấu hiệu đáng khích lệ cho tất cả những người phụ nữ làm trong lĩnh vực khoa học và các lĩnh vực khác vì sự đa dạng thúc đẩy sự đổi mới," Tổng giám đốc UNESCO Bà Audrey Azoulay phát biểu.

Tiến sĩ Strickland là người phụ nữ thứ ba nhận giải Nobel Vật lý cho đến thời điểm hiện tại, và là nữ đoạt giải đầu tiên trong vòng 55 năm qua, tiếp nối Marie Curie vào năm 1903 và Maria Goeppert-Mayer vào năm 1963.

Azoulay khẳng định.“Sự công nhận đối với các thành tựu của Donna Strickland đem đến một thông điệp quan trọng khuyến khích nữ giới cam kết và gắn bó với khoa học. Hơn cả, những người đoạt giải Nobel sẽ trở thành động lực để phát triển tài năng của các cô gái và chàng trai trẻ, những người sẽ định hình thế giới của ngày mai. Sự đa dạng lớn sẽ thúc đẩy và kéo theo sự đổi mới lớn, chúng ta cần nhiều hơn nữa những khối óc cùng chung tay tham gia vào lĩnh vực khoa học, công nghệ mới và đổi mới để giải quyết những thách thức phức tạp của thế kỷ 21.”

UNESCO chủ trương hỗ trợ phụ nữ trong khoa học, lĩnh vực mà giới nữ vốn không có nhiều cơ hội được thể hiện và công nhận.

Sự thiên vị giới tính trong khoa học có tồn tại và tác động đến phụ nữ ở mọi cấp độ, điều này đã được thể hiện trong Báo cáo khoa học của UNESCO. Có chưa đến 30% các nhà nghiên cứu là phụ nữ. Cho đến ngày nay, phụ nữ chỉ chiếm 3% số người đoạt giải Nobel về khoa học. Nghiên cứu cho thấy rằng phụ nữ ít có cơ hội thể hiện những công trình của mình hơn nam giới tại các trường đại học có uy tín, cũng như ít góp mặt hơn trong đội ngũ các giảng viên cấp cao, những vị trí mà các nhà nghiên cứu có thể công bố, xuất bản các công trình nghiên cứu nhiều nhất. Điều này dẫn đến việc nữ giới sẽ nhận được tài trợ nghiên cứu ít hơn, tỷ lệ xuất bản thấp hơn, ít khả năng thể hiện và thăng tiến chậm hơn trong sự nghiệp của mình.

Xu hướng giới này cũng thể hiện qua các kết quả nghiên cứu và ảnh hưởng đến toàn xã hội. Nghiên cứu y khoa tập trung vào đàn ông đã dẫn đến những biện pháp điều trị không phù hợp cho phụ nữ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo, những thành kiến như vậy cũng được nhân rộng và khuếch đại.

Tất cả những vấn đề này đều có thể được giải quyết. Một số chương trình học bổng hỗ trợ các nhà khoa học nữ tại những thời điểm quan trọng trong sự nghiệp của họ, thông qua Tổ chức Phụ nữ trong Khoa học vì Thế giới đang phát triển (OWSD) và Học viện Khoa học Thế giới vì sự tiến bộ của khoa học ở các nước đang phát triển (TWAS).

Trong 20 năm qua, UNESCO và L’Oréal đã hợp tác để tạo điều kiện nhìn nhận và công nhận các nhà nghiên cứu nữ xuất sắc. Cho đến nay, 102 nhà khoa học phụ nữ xuất sắc đã nhận được giải thưởng L’Oréal UNESCO cho Phụ nữ trong Khoa học. Ba trong số họ, Ada Yonath, Elizabeth H. Blackburn và Christiane Nüsslein-Volhard, đã giành được giải Nobel cho những thành tựu khoa học của họ.

Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
(Ngày Nay) -  Ngày 10/9/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Pháp tại Paris, Tập đoàn dược phẩm Sanofi (Pháp) và Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC) đã báo cáo tiến độ triển khai tích cực hợp tác sản xuất vắc xin thế hệ mới đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á. Hai bên cũng trao tuyên bố chung chính thức công bố ưu tiên sản xuất 3 loại vắc xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu cho trẻ em và người lớn.
Nhà thiết kế Việt kiều Thái Nguyễn mang ký ức về Áo dài từ Việt Nam theo mình trong hành trình tại Mỹ.
Áo dài và sợi dây kết nối với quê hương
(Ngày Nay) - Có những thứ người ta mang theo khi rời quê hương không nằm trong hành lý. Đó có thể là món ăn vẫn được nấu trong gia đình, một ngôn ngữ cha mẹ cố gắng giữ lại cho con cái, hay một phong tục chỉ trở về vài lần trong năm. Với nhiều người Việt sống ở nước ngoài, Áo dài cũng là một phần của mối liên hệ ấy.
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn

(Ngày Nay) - Công tác vận chuyển đá tại xã Trường Sơn (Quảng Trị) hiện đang bộc lộ một số bất cập như: hàng hóa chất vượt thành thùng, có dấu hiệu quá khổ, quá tải; vật liệu rơi vãi trên đường; xe tải dừng đỗ gây ách tắc giao thông... Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải nâng cao quản lý, hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh và bền vững.

Tôn vinh các cá nhân và tập thể được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026 (lần II) - Ảnh: Linh Bảo
“Di sản từ trái tim” Trần Văn Khê tiếp tục lan tỏa
(Ngày Nay) -Tối 10/9, bất chấp cơn mưa nặng hạt, đông đảo chuyên gia, người làm công tác nghiên cứu và người yêu thích âm nhạc dân tộc đã có mặt tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) thưởng thức chương trình giao lưu, nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Di sản từ trái tim”.