Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã khẳng định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Trong bối cảnh đó, nhiều địa phương từng bước định hình chiến lược phát triển các trung tâm nghiên cứu với nhiều giải pháp, cơ chế hỗ trợ vượt trội. Qua đó, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, sức cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Thành phố Hồ Chí Minh luôn xác định, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo là động lực then chốt cho tăng trưởng bền vững. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố được củng cố với hệ thống trung tâm, vườn ươm công lập và tư nhân đóng vai trò là cầu nối đưa doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận các quỹ đầu tư, mở rộng thị trường, thúc đẩy hoàn thiện các sản phẩm và mô hình kinh doanh.
Cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành đề án Phát triển mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế với 4 mô hình trụ cột, gồm Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh - hạt nhân nghiên cứu, phát triển công nghệ sâu và đào tạo nhân lực chất lượng cao; Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh - đầu mối của các hoạt động nghiên cứu và phát triển, thử nghiệm, sandbox và thương mại hóa công nghệ cao; Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB) - đầu mối điều phối hệ sinh thái, kết nối quốc gia và quốc tế; Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế do doanh nghiệp đầu tư theo mô hình đối tác công tư hoặc doanh nghiệp nhằm thúc đẩy thương mại hóa nhanh các công nghệ chiến lược.
Bên cạnh đó, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai Đề án xây dựng cơ chế thúc đẩy để hình thành và phát triển trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE). Đề án thiết lập cơ chế hỗ trợ vượt trội cho các đơn vị tham gia như mức ưu đãi tiền lương, tiền công lên đến 120 triệu đồng/người/tháng cho các chức danh lãnh đạo và chuyên gia; thù lao thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ được nâng cao đáng kể; đầu tư chiều sâu cho cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm.
Đến nay, có 5 tổ chức được đánh giá đủ điều kiện tham gia Đề án, ở các lĩnh vực vật liệu, chip IoT, cảm biến và công nghệ sinh học. Trong năm 2025, ba hồ sơ của hai đơn vị đã được phê duyệt với tổng kinh phí hơn 200 tỷ đồng, gồm Viện Công nghệ Vật liệu tiên tiến Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Trung tâm Nghiên cứu triển khai Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.
Bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW, cả bộ máy chính trị của thành phố Cần Thơ quyết tâm vào cuộc, đa dạng hóa mô hình hoạt động, huy động hiệu quả các nguồn lực khoa học công nghệ.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi cho biết Cần Thơ sẵn sàng đặt hàng các trường đại học, viện nghiên cứu, nhà khoa học để tạo ra sản phẩm cụ thể, mang lại hiệu quả thiết thực cho thành phố và cả vùng.
Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ đã thành lập Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, đồng thời trình Đề án xây dựng trung tâm mang tầm khu vực và vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Dự án Sàn giao dịch công nghệ Cần Thơ đang hoàn tất thủ tục nghiệm thu, kỳ vọng tạo không gian trưng bày sản phẩm công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Theo Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố Hải Phòng hướng tới trở thành đầu tàu thực hiện mô hình kinh tế biển xanh, trong đó khoa học và công nghệ giữ vai trò then chốt.
Ngày 26/12/2025, Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng đã phê duyệt Chương trình khoa học và công nghệ biển thành phố Hải Phòng đến năm 2030.
Chương trình đặt mục tiêu phát triển và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu, quản lý và khai thác bền vững tài nguyên biển; phục vụ phát triển nhanh các ngành kinh tế biển trọng điểm; tăng cường năng lực dự báo, giám sát và ứng phó với biến đổi khí hậu; mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng tiềm lực khoa học công nghệ biển đủ mạnh cho thành phố.
Trọng tâm của Chương trình là thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, khai thác và phát triển kinh tế biển, xây dựng dữ liệu mở biển; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo nguồn lực và môi trường biển; triển khai Internet vạn vật trong nuôi biển; phát triển bản đồ số du lịch biển; đẩy mạnh số hóa các nghiệp vụ hàng hải và logistics.
Chuyển đổi số từ cơ sở
Trung tâm Giám sát và Điều hành thông minh (IOC) của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh chính thức đi vào hoạt động từ ngày 10/1/2026 đánh dấu lần đầu tiên hệ thống Thi hành án dân sự cả nước có một trung tâm điều hành dựa trên dữ liệu số.
Trung tâm IOC (Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh) được xây dựng theo mô hình trung tâm tích hợp dữ liệu quy mô lớn, kết nối đồng bộ nhiều hệ thống và phần mềm nghiệp vụ trên một nền tảng thống nhất. Dữ liệu từ các phần mềm nghiệp vụ được thu thập, đồng bộ định kỳ theo thời gian thực, sau đó được hệ thống tự động xử lý, phân tích và hiển thị trực quan dưới dạng biểu đồ, bảng thống kê, bản đồ số.
Nhờ đó, lãnh đạo đơn vị có thể theo dõi, giám sát toàn diện tình hình thi hành án trên địa bàn Thành phố theo thời gian thực, thay vì phụ thuộc vào các báo cáo tổng hợp thủ công như trước đây.
So với các trung tâm IOC đang vận hành tại nhiều địa phương, Bộ, ngành, điểm khác biệt lớn nhất của IOC Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh là tập trung giám sát và điều hành toàn bộ quy trình nghiệp vụ đặc thù của Hệ thống thi hành án dân sự, gắn chặt với trách nhiệm của từng đơn vị và từng chấp hành viên.
Trung tâm IOC không chỉ dừng ở việc giám sát sự kiện hay hạ tầng, mà đi thẳng vào lõi nghiệp vụ, từ chỉ tiêu thi hành án đến tiến độ và chất lượng xử lý từng vụ việc cụ thể.
Việc triển khai Trung tâm điều hành thông minh (IOC) là bước đi cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý nhà nước, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Đối với lĩnh vực thi hành án dân sự - nơi gắn trực tiếp với quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân, yêu cầu công khai, minh bạch và kịp thời càng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.Nghị quyết số 57-NQ/TW đã khẳng định chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu, giải pháp đột phá để vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Từ khi chính thức đi vào hoạt động theo mô hình mới (ngày 1/7/2025), Đảng ủy phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt, gắn trực tiếp với trách nhiệm của tập thể Thường trực Đảng ủy và người đứng đầu.
100% cán bộ, công chức phường sử dụng hệ thống quản lý văn bản điện tử và chữ ký số. 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền được tiếp nhận, giải quyết trên môi trường điện tử, cơ bản đã chuyển sang làm việc trên môi trường số.
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại phường Mỹ Hào đạt 99,9%; 100% hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn. Phần lớn hộ kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt.
Phường Mỹ Hào bước đầu khởi động, làm việc với các chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ để đặt hàng triển khai mô hình sáng tạo: Bản đồ số đa phương thức; gắn mã QR nhà ở đô thị, cây xanh; triển khai cảm biến mực nước tại các điểm dễ úng ngập với chi phí thấp để quản lý đô thị; xây dựng mô hình "Tổ dân phố thông minh", quản trị qua các nhóm Zalo/VNeID chính thống để tiếp nhận phản ánh về an ninh, rác thải, điện nước 24/7.
Đặc biệt, chương trình "Bình dân học AI" thu hút đông đảo học sinh, sinh viên và hộ kinh doanh tham gia để ứng dụng AI vào sản xuất video marketing và hệ thống giao dịch, bán hàng dựa trên nền tảng số.
Nghị quyết số 57-NQ/TW đang được các ngành, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; gắn chặt với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, điều hành của chính quyền cơ sở và mang lại giá trị thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.
