Ngày 13/11, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã nhóm họp tại thủ đô Dublin của Ireland trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh không chính thức do Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa chủ trì. Theo Hội đồng châu Âu, đây là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo EU tiến hành một cuộc thảo luận chiến lược chuyên sâu về AI, tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phụ thuộc công nghệ và phát triển năng lực AI của riêng khu vực.
Hội nghị có sự tham gia trao đổi của ông Arthur Mensch, Giám đốc điều hành công ty AI Mistral của Pháp, về vị thế của châu Âu trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu. Nhà khoa học Geoffrey Hinton, người đoạt giải Nobel Vật lý, cũng tham gia thảo luận về an toàn AI, an ninh mạng, việc làm và những tác động rộng hơn của công nghệ này đối với xã hội.
Theo hãng thông tấn Anadolu ngày 13/11, các nhà lãnh đạo châu Âu kêu gọi tăng cường đầu tư và đẩy nhanh phát triển AI, nhấn mạnh sự cần thiết phải củng cố vị thế của khu vực trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu và bảo đảm quyền tự chủ chiến lược.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa mô tả AI là "công nghệ quan trọng nhất của thời đại chúng ta", đồng thời cho rằng châu Âu cần tận dụng tối đa những lợi ích mà công nghệ này mang lại, song song với việc quản lý hiệu quả các rủi ro.
Phát biểu sau hội nghị, ông Costa nhấn mạnh châu Âu có thể trở thành một chủ thể hàng đầu và tự chủ trong những lĩnh vực then chốt của chuỗi giá trị AI, coi đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm quyền tự chủ chiến lược.
Theo ông, để bắt kịp các đối thủ cạnh tranh toàn cầu, châu Âu cần huy động thêm nguồn lực tài chính đáng kể, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát rõ ràng đối với những rủi ro của AI nhằm duy trì niềm tin của công chúng.
Ông Costa cũng nhấn mạnh EU là khu vực đầu tiên trên thế giới xây dựng khuôn khổ quản trị AI toàn diện và có thể tận dụng kinh nghiệm này để góp phần định hình các tiêu chuẩn toàn cầu.
Thủ tướng Ireland Micheál Martin cho rằng châu Âu đã có nhiều điều kiện cần thiết để thành công trong cuộc cạnh tranh AI toàn cầu, nhưng cần hành động nhanh hơn nhằm chuyển những thành tựu đổi mới sáng tạo thành sản phẩm thương mại và triển khai trên quy mô lớn.
Ông Martin nhấn mạnh AI phải luôn nằm dưới sự định hướng, giám sát và kiểm soát của con người, đồng thời được phát triển và sử dụng phù hợp với luật pháp quốc tế.
Thủ tướng Ireland cũng đề cao yêu cầu bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước những rủi ro của công nghệ số, cũng như bảo đảm tính toàn vẹn của các cuộc thảo luận công khai và tiến trình dân chủ.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhận định AI là bước ngoặt công nghệ có thể định hình những thập kỷ tới, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải có cách tiếp cận phù hợp để châu Âu không bị tụt lại trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.
Bà von der Leyen cho biết 37% doanh nghiệp EU đã sử dụng AI trong năm 2025 và ước tính khu vực cần ít nhất 500 tỷ euro, tương đương khoảng 553 tỷ USD, đầu tư để phát triển lĩnh vực này.
Liên quan đến hạ tầng công nghệ, Chủ tịch Ủy ban châu Âu đề cập kế hoạch xây dựng bảy siêu nhà máy AI, với khả năng huy động khoảng 30 tỷ euro, tương đương 33 tỷ USD, để triển khai các dự án.
Những kế hoạch trên cho thấy EU đang tìm cách kết hợp phát triển năng lực công nghệ, huy động đầu tư và xây dựng khuôn khổ quản trị AI. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa tham vọng tự chủ chiến lược còn phụ thuộc vào khả năng huy động nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đưa các công nghệ AI vào ứng dụng trên quy mô lớn.
