Nhận xét khi công bố giải thưởng, Thư ký thường trực Viện Khoa học Thụy Điển Sara Danius nói rằng Alexievich dành gần 40 năm tìm hiểu người dân Liên Xô cũ, nhưng tác phẩm của bà không chỉ nói về lịch sử mà là “cái gì đó vĩnh cửu, một cái nhìn thoáng qua của sự vĩnh cửu”.
“Bằng phương pháp độc đáo - ghi nhận tiếng nói của nhiều người, bà Alexievich giúp chúng ta có cài nhìn toàn diện về cả một kỷ nguyên”.
 |
Nữ nhà báo điều tra, nhà văn Belarus, bà Svetlana Alexievich được trao Nobel Văn học 2015 - Ảnh: Reuters |
Theo AFP, nhờ ghi nhận những nỗi kinh hoàng thông qua lời kể của các nhân chứng để phản ánh trong các tác phẩm của mình, bà Alexievich có nhiều tác phẩm được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau và trước đó được trao nhiều giải thưởng quốc tế.
Sinh ra tại Ukraine ngày 31/5/1948, Alexievich là con của một người đàn ông Belarus và một phụ nữ Ukraine. Bà lớn lên tại Belarus. Sau khi tốt nghiệp đại học, Alexievich làm việc cho nhiều tờ báo địa phương trước khi trở thành phóng viên cho tạp chí văn học Neman ở thủ đô Minsk.
Từ những cuộc phỏng vấn nhân chứng của các sự kiện trọng đại của đất nước - như thảm họa nhà máy điện hạt nhân Chernobyl, cuộc chiến của Liên Xô tại Afghanistan - bà viết nhiều tác phẩm báo chí và văn học. Vào năm 2000, bà rời đất nước và sống tại các thành phố Paris, Gothenburg và Berlin trước khi về nước năm 2011.
 |
Tác phẩm “Voices from Chernobyl” |
Vào năm 1998, bà Alexievich xuất bản quyển sách mang tựa đề “Voices from Chernobyl” (Những tiếng nói từ Chernobyl), phơi bày nỗi kinh hoàng của những người làm công việc dọn dẹp phóng xạ sau thảm họa hạt nhân Chernobyl ở Ukraine.
“Lắng nghe ai đó nói là điều rất quan trọng. Tôi luôn lắng tai nghe”, bà Alexievich nói.
Trên trang web cá nhân, Alexievich giải thích lý do bà theo nghề báo: “Tôi chọn một thể loại mà tiếng nói con người được lên tiếng cho chính họ”. Alexievich từng giành giải PEN của Thụy Điển vì có “lòng can đảm và phẩm giá của một nhà văn”.
Năm nay, mỗi giải thưởng Nobel trị giá 8 triệu Krona Thụy Điển (960.000 USD).
Trò chuyện qua điện thoại với kênh truyền hình Thụy Điển SVT sau khi được xướng tên chiều qua, Alexievich nói rằng được vinh danh chiến thắng giải Nobel Văn học mang lại cho bà cảm giác “phức tạp”. Được hỏi sẽ làm gì với 8 triệu kronor (khoảng 960.000 USD) tiền thưởng, nhà văn này nói: “Tôi chỉ làm một thứ: Mua tự do cho chính mình. Tôi mất thời gian dài để viết các cuốn sách, từ 5-10 năm. Tôi có hai ý tưởng cho những cuốn sách mới, vì thế tôi rất vui rằng tôi sẽ có thời gian hoàn tất”.
Theo Ủy ban Nobel, có tổng cộng 108 giải Nobel Văn học được trao từ năm 1901-2015, trong số này mới chỉ có 14 phụ nữ được vinh danh với giải.
Anh Phương (T/h từ Zing, Tiền phong, Thanh niên)
>>> Xem thêm:
- Dự đoán chủ nhân của giải Nobel Hòa bình 2015
- Khám phá ngôi trường đào tạo chủ nhân giải Nobel 2015
- Nobel Hóa học 2015 mở đường cho phương pháp điều trị ung thư mới
