Chiều 25/3, các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thảo luận về dự án Luật Nhà giáo.
Dự thảo luật đã bảo đảm đúng tinh thần định hướng đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật.
Sau khi được rà soát, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện, hiện nay dự thảo luật còn 9 chương, 46 điều, giảm 4 điều so với dự thảo trình tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khoá XV.
Bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà giáo
Thuyên chuyển nhà giáo của các cơ sở giáo dục công lập là một trong những vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm, cho ý kiến.
Khoản 3 Điều 21 của dự thảo luật: "Giáo viên đã công tác từ 3 năm trở lên tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo hoặc các vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn sẽ được giải quyết thuyên chuyển. Điều kiện được thuyên chuyển là phải có sự đồng ý của cơ sở giáo dục, nơi giáo viên đang công tác, sự đồng ý của cơ quan quản lý giáo dục và sự chấp nhận tiếp nhận từ cơ sở giáo dục, nơi giáo viên muốn chuyển đến."
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng về mặt lý thuyết, quy định này có vẻ hợp lý và đầy đủ, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến những giáo viên đã cống hiến tại các vùng khó khăn, tuy nhiên điều kiện đặt ra đang tạo ra những rào cản lớn, làm giảm tính khả thi của quy định và gây khó khăn cho các nhà giáo.
Thực tế cho thấy nhiều nhà giáo gặp phải tình trạng "tiến thoái lưỡng nan" khi xin thuyên chuyển cơ sở giáo dục, nơi họ đang công tác thường không muốn cho đi vì tình trạng thiếu giáo viên ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học. Trong khi đó, các cơ sở giáo dục ở nơi đến lại từ chối tiếp nhận vì đã đủ giáo viên hoặc có những lý do khác...
Để tăng cường tính khả thi và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà giáo, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề xuất sửa đổi khoản 3 Điều 21 theo hướng quy định rõ thuyên chuyển là quyền của nhà giáo.
Điều này phù hợp với nguyên tắc pháp lý cơ bản là quyền của một chủ thể phải được đảm bảo bằng nghĩa vụ và trách nhiệm của chủ thể khác. Do đó, cần bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ sở giáo dục nơi đến trong việc tiếp nhận nhà giáo thuyên chuyển, trách nhiệm này có thể được cụ thể hóa bằng tiêu chí và quy định quy trình tiếp nhận rõ ràng, minh bạch, đồng thời có cơ chế giám sát và xử lý những trường hợp từ chối tiếp nhận khi không có lý do chính đáng.
Bên cạnh đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng cần quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý giáo dục trong việc điều phối quá trình thực hiện việc thuyên chuyển của nhà giáo, cơ quan quản lý giáo dục cần đóng vai trò trung gian hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi của giáo viên, đảm bảo quá trình thuyên chuyển diễn ra một cách thuận lợi và công bằng.
Đề xuất các trường hợp ưu tiên trong xét thuyên chuyển
Đồng quan điểm, đại biểu Dương Minh Ánh (Hà Nội) cho rằng khoản 1 Điều 21 dự thảo luật quy định "Thuyên chuyển là việc nhà giáo chuyển từ cơ sở giáo dục này đến cơ sở giáo dục khác hoặc cơ quan, đơn vị khác theo nguyện vọng cá nhân, được sự đồng ý của cơ sở giáo dục, cơ quan, đơn vị nơi nhà giáo chuyển đi và chuyển đến."
Tuy nhiên, đại biểu Dương Minh Ánh cho rằng quy định này mâu thuẫn với khoản 4 Điều 21: "Nhà giáo được cơ quan quản lý giáo dục quản lý trực tiếp đồng ý cho thuyên chuyển thì cơ sở giáo dục nơi nhà giáo chuyển đi chấm dứt hợp đồng với nhà giáo. Cơ sở giáo dục hoặc cơ quan, đơn vị nơi nhà giáo chuyển đến thực hiện việc tiếp nhận nhà giáo."
"Như vậy, trong cùng một điều nhưng hai khoản này lại quy định khác nhau về thẩm quyền cho phép nhà giáo được thuyên chuyển. Cơ quan, đơn vị nào được giao thẩm quyền tuyển dụng, sử dụng nhà giáo thì cơ quan, đơn vị đó có thẩm quyền được thuyên chuyển nhà giáo. Như vậy, vừa có tính thống nhất giữa các điều khoản trong dự thảo luật, đồng thời tạo sự linh hoạt, giảm bớt thủ tục hành chính đối với nhà giáo khi có nguyện vọng được thuyên chuyển công tác," đại biểu Dương Minh Ánh đề nghị.
Tương tự, đại biểu Tô Ái Vang (Sóc Trăng) kiến nghị Chính phủ xem xét, bổ sung các trường hợp ưu tiên trong xét thuyên chuyển nhà giáo.
"Trên thực tế có những nhà giáo chưa đủ điều kiện để được xét thuyên chuyển nhưng có điều kiện hoàn cảnh gia đình rất khó khăn, cần được ưu tiên trong xét thuyên chuyển," đại biểu Tô Ái Vang nói.
Phát biểu tại buổi thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát lại các quy định về thuyên chuyển nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập cũng như quy định bổ nhiệm nhà giáo giữ chức vụ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục để bảo đảm tính thống nhất giữa luật này với các luật khác có liên quan như Luật Viên chức, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp.
Trên cơ sở ý kiến góp ý, thảo luận của đại biểu Quốc hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Văn hóa và Xã hội và các cơ quan có liên quan nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu ý kiến để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật, có báo cáo giải trình, tiếp thu thấu đáo và gửi hồ sơ dự thảo Luật để Chính phủ có ý kiến chính thức trước khi trình Quốc hội.
