Cách trung tâm thành phố Đôn Hoàng, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc 25 km về phía Đông Nam, hang động Mogao còn được gọi là Thiên Phật Động, hay hang Đôn Hoàng. Các hang đá này thực sự không phải là hang mà là các tuyệt tác nghệ thuật chạm khắc đá.
 |
Hang Mogao là một hang đá có quy mô lớn nhất, có nhiều nội dung chạm khắc phong phú nhất và có giá trị nghệ thuật cao nhất Trung Quốc còn tồn tại cho đến ngày nay. Các tác phẩm nghệ thuật chủ yếu trong ngôi nhà đá này là các tượng điêu khắc và các bức bích họa. Nó được xây dựng lần đầu tiên vào năm 366 sau Công nguyên và là đại diện cho thành tích vĩ đại của nghệ thuật Phật giáo từ thế kỷ thứ 4 đến thế kỷ 14.
 |
Các tác phẩm nghệ thuật chủ yếu trong ngôi nhà đá này là các tượng điêu khắc và các bức bích họa. Hiện nay nơi này còn có 492 hang động, 45.000m vuông bích họa và 2415 pho tượng, 5 ngôi nhà gỗ từ đời Đường, Tống. Hang 302 của triều đại Sui có một trong những cảnh giao lưu văn hóa lâu đời nhất và sống động nhất dọc theo con đường tơ lụa, mô tả một con lạc đà kéo một giỏ hàng điển hình của các vụ giao thương thời kỳ đó. Hang 23 và 156 của triều đại nhà Đường cho thấy công nhân trong các lĩnh vực và một dòng chiến binh tương ứng trong triều đại nhà Tống.
 |
Những tác phẩm này cung cấp nhiều tài liệu sống động mô tả các khía cạnh khác nhau của chính trị thời trung cổ, kinh tế, văn hóa, nghệ thuật, tôn giáo, quan hệ dân tộc và trang phục hàng ngày ở miền tây Trung Quốc. Nhiều tác phẩm trong số những kiệt tác này là những sáng tạo của một tài năng thẩm mỹ vô song.
 |
Việc khám phá Hang Thư viện tại Hang động Mogao vào năm 1990, cùng với hàng chục ngàn bản thảo và di tích chứa đựng, đã được đánh giá là khám phá lớn nhất thế giới về văn hóa phương Đông cổ đại. Di sản quan trọng này cung cấp tài liệu tham khảo vô giá để nghiên cứu lịch sử phức tạp của Trung Quốc cổ đại và Trung Á.
Trong 1.000 năm, từ thời kỳ triều Bắc Sui (386-534) đến triều đại nhà Nguyên Mông Cổ (1276-1386), hang động của Mogao đóng một vai trò quyết định trong giao lưu nghệ thuật giữa Trung Quốc, Trung Châu Á và Ấn Độ. Các hang ngàn Phật là một ví dụ nổi bật của một khu bảo tồn nghệ thuật đá Phật giáo.
Với những giá trị đặc biệt về nghệ thuật cũng như lịch sử, Hang đá Mogao đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc UNESCO công nhận là “Di sản văn hóa thế giới” năm 1987.
