Vào tháng 4 năm 2019, các thành viên của nhóm thổ dân Guajajara đã đến thủ đô Brasília, yêu cầu chính quyền bảo vệ kiểm lâm khỏi những doanh nghiệp khai thác gỗ đang xâm chiếm vùng đất của họ ở bang Maranhão. Tới tháng 8, người đứng đầu tổ chức nhân quyền bang Maranhão thông báo cho cảnh sát về việc cộng đồng người Guajajara đang bị đe dọa ngay trong chính vùng đất bản địa Araribóia.
Nhưng những lời cảnh báo đã không cứu được Paulo Paulino Guajajara tử vong trong chuyến đi săn cùng một người bạn trong khu bảo tồn Araribóia hôm thứ Sáu. Hai người đã bị một nhóm lâm tặc gồm 5 tên phục kích. Laércio - người bạn đồng hành của Paulo, đã xuất viện sau đó.
Vụ sát hại thủ lĩnh Guajajara là một trong những tổn thất cho cộng đồng bản địa Brazil, khi lãnh thổ của họ đang ngày càng bị thu hẹp do nạn khai thác gỗ và đất rừng. Kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Jair Bolsonaro công khai ý định khai thác rừng Amazon cho mục đích thương mại. "Chính phủ Brazil không tuân theo nghĩa vụ hiến pháp là bảo vệ những người bản địa" - ông Gilberto Vieira, một thư ký tại Hội đồng truyền giáo bản địa Brazil, cho biết.
Vào tháng 6, vài chục thợ mỏ bất hợp pháp đã xâm chiếm cộng đồng bản địa Wajapi trong rừng Amazon, một thủ lĩnh của cộng đồng này đã bị sát hại sau vụ xung đột. Paulo Paulino (26 tuổi), đã có một vợ và con trai, anh và Laércio là thành viên của một nhóm kiểm lâm người bản địa, mục đích thành lập nhóm là để nhằm bảo vệ đất đai của họ trước những kẻ khai thác gỗ và tài nguyên khoáng sản khỏi khu bảo tồn.
Trong một tuyên bố về cái chết của Guajajara, Hiệp hội Người bản địa Brazil cho "bàn tay" của chính quyền Bolsonaro đã nhuốm máu thổ dân Amazon.
"Bạo lực gia tăng ở các vùng lãnh thổ bản địa là sự phản ánh trực tiếp lời nói của họ, cũng như các biện pháp của họ đối với người bản địa ở Brazil", Hiệp hội Người bản địa Breazil tuyên bố trên website chính thức vào thứ Bảy. "Vùng đất của chúng tôi đang bị xâm chiếm, các nhà lãnh đạo của chúng tôi bị sát hại, tấn công và hình sự hóa, còn nhà nước Brazil đang từ bỏ người dân bản địa bằng việc dỡ bỏ các chính sách môi trường và bản địa".
Bộ trưởng Tư pháp Brazil Sérgio Moro, hứa sẽ điều tra kỹ lưỡng về cái chết của Guajajara. "Chúng tôi sẽ nỗ lực đưa những kẻ chịu trách nhiệm về tội ác nghiêm trọng này ra trước công lý".
Hồi tháng 9, Hội đồng Truyền giáo Bản địa đã lên tiếng cảnh báo về số lượng các vụ việc những người khai thác gỗ, thợ mỏ và nông dân xâm chiếm lãnh thổ của người bản địa. Theo ước tính đã có 160 vụ xâm nhập xảy ra cho đến hết tháng 9 năm nay, so với 109 vụ trong cả năm 2018.
Người Guajajara của bang Maranhão biết rằng họ đang gặp nguy hiểm. "Tất cả các vùng đất bản địa ở bang Maranhão đang bị đe dọa xâm lược", bà Rosilene Guajajara - một lãnh đạo trong cộng đồng người bản xứ, tuyên bố.
Vụ sát hại Guajajara xảy ra vào thời điểm Brazil trở thành tâm điểm toàn cầu do vụ cháy rừng Amazon. Số vụ hỏa hoạn vào tháng 10 đã xuống mức thấp kỷ lục nhờ những nỗ lực của chính phủ, nghiên cứu cho thấy người bản địa là một trong những tác nhân bảo vệ môi trường quan trọng nhất của khu rừng.
Paulo Moutinho, một nhà khoa học cao cấp tại Viện nghiên cứu môi trường Amazon, nói rằng vùng đất bản địa trong lịch sử có mức độ phá rừng thấp nhất trong số các đơn vị bảo tồn ở Brazil. "Nếu chúng ta muốn bảo tồn những lợi ích to lớn mà rừng Amazon đem đến thì điều cơ bản là chúng ta phải thừa nhận quyền lợi của họ", ông Moutinho chia sẻ.
