Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất

Sau gần 25 năm được phóng ra ngoài không gian vũ trụ, kính thiên văn Hubble được xem là ‘nhãn cầu’ quan sát những chuyển động rộng lớn của các thiên hà, sự giãn nở của vũ trụ cũng như chứng minh được sự hiện diện của Lỗ Đen...
Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất
Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 1

Tinh vân Cánh Bướm NGC 6302...

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 2

...và Cột trụ Sáng tạo (Pillars of Creation) là hai trong những bức ảnh
nổi tiếng nhất của Hubble

Hubble là tên kính thiên văn vũ trụ (còn gọi là Đài thiên văn vũ trụ Hubble, Hubble Space Telescope, viết tắt HST) của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 3

Kính thiên văn Hubble

Được đặt theo tên của nhà vật lý, thiên văn học người Mỹ Edwin Powell Hubble (1889 - 1953), Hubble được xem là đài thiên văn lớn nhất thế giới hiện nay.

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 4

Nhà thiên văn học người Mỹ Edwin Powell Hubble (1889 - 1953)

Edwin Powell Hubble

Sinh ngày: 20/11/1889

Mất ngày: 28/9/1953

Những đóng góp to lớn của Edwin Powell Hubble cho ngành thiên văn học thế giới:

- Ông là người rất thành công trong việc nghiên cứu về thiên văn, vũ trụ. Những nghiên cứu, phát hiện của ông về vũ trụ đã đặt nền móng cho ngành khoa học về vũ trụ.

- Ông chỉ ra, vũ trụ gồm những Thiên hà (Galaxy) đang giãn ra và phồng lên giống như một quả khinh khí cầu lớn không giới hạn.

- Đưa ra bằng chứng đầu tiên cho thuyết Vụ nổ lớn (Big Bang) mô tả quá trình hình thành và phát triển của vũ trụ.

- Phát hiện vũ trụ là vô tận và Ngân hà (Milky Way) chúng ta đang sống chỉ là một phần không đáng kể.

Kính thiên văn Hubble được nghiên cứu từ thập niên 1970 và phóng lên không gian năm 1990, đã tạo ra một bước đột phá quan trọng trong quan sát thiên văn trong phổ quang học, tử ngoại và hồng ngoại trong thập niên 1990 và về sau.

Cách Trái Đất khoảng 610km, kính thiên văn Hubble là loại là kính thiên văn phản xạ được trang bị hệ thống máy tính và một gương thu ánh sáng có đường kính 240cm. Nhờ đó, Hubble có thể quan sát các thiên thể mà không bị ảnh hưởng bởi khí quyển Trái Đất.

Kính thiên văn Hubble có tổng trọng lượng là 11.110 kg; đường kính 2,4m; được trang bị các thiết bị hiện đại, cho phép các nhà khoa học thu nhận ánh sáng từ vật thể cách xa 12 tỉ năm ánh sáng (một Năm Ánh sáng ứng với 9.460.730.472.580,8 km). Hubble có thể cung cấp khoảng 5 – 10 GB dữ liệu mỗi ngày.

Sau gần 25 năm được phóng ra ngoài không gian, kính thiên văn vũ trụ Hubble đã có những bước phát hiện đột phá, bao gồm:

(1) Hình ảnh chi tiết của mọi loại tinh vân, đặc biệt là những tinh vân đang phát tán gần các thiên hà xoắn ốc;

(2) Hình ảnh những thiên hà đang va chạm nhau và những thiên hà quasar;

(3) Chứng cứ đầu tiên về sự hiện diện của Lỗ Đen;

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 5

Lỗ Đen

(4) Vị trí chính xác những cơn bão bụi trên sao Hỏa và thêm chi tiết về bầu khí quyển của hành tinh này;

(5) Chi tiết sự va đập của sao chổi Shoemaker-Levy 9 vào sao Mộc;

(6) Chi tiết những cơn bão rộng hàng ngàn km trên sao Thiên Vương;

(7) Xác định và tính toán sự giãn nở của vũ trụ.

Một số hình ảnh ngoài vũ trụ mà kính thiên văn Hubble chụp được:

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 6

Tinh vân Con Cua

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 7

Tinh vân NGC 6357

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 8

Thiên hà Sombrero

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 9

Tinh vân hình Nón NGC 2264

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 10

Tinh vân hình Nón NGC 2264 nhìn gần

Hubble – ‘nhãn cầu’ quan sát vũ trụ rộng lớn của Trái Đất - anh 11

Thiên hà xoắn ốc NGC 1300

Xem thêm về Khám phá vũ trụ:

1. Năng lượng tối và hành trình khám phá bí ẩn lớn nhất trong vũ trụ

2. Trái đất có nguy cơ bị thiên thạch đường kính 400m lao thẳng vào

3. Phát hiện bất ngờ về Antikythera, cỗ máy tính thiên văn cổ nhất thế giới

4. Thuyết Tương đối và những lý giải liên quan đến cuộc sống

5. Bí mật Hải Vương tinh, hành tinh khổng lồ lớn hơn Trái đất 17 lần

6. Khám phá bí mật của sao Kim, hành tinh duy nhất quay ngược chiều kim đồng hồ

7. Khám phá bí mật cuộc sống của phi hành gia trong vũ trụ

8. 10 quốc gia chi tiền ‘siêu khủng’ cho thám hiểm vũ trụ (Kỳ cuối)

Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
(Ngày Nay) -  Ngày 10/9/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Pháp tại Paris, Tập đoàn dược phẩm Sanofi (Pháp) và Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC) đã báo cáo tiến độ triển khai tích cực hợp tác sản xuất vắc xin thế hệ mới đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á. Hai bên cũng trao tuyên bố chung chính thức công bố ưu tiên sản xuất 3 loại vắc xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu cho trẻ em và người lớn.
Nhà thiết kế Việt kiều Thái Nguyễn mang ký ức về Áo dài từ Việt Nam theo mình trong hành trình tại Mỹ.
Áo dài và sợi dây kết nối với quê hương
(Ngày Nay) - Có những thứ người ta mang theo khi rời quê hương không nằm trong hành lý. Đó có thể là món ăn vẫn được nấu trong gia đình, một ngôn ngữ cha mẹ cố gắng giữ lại cho con cái, hay một phong tục chỉ trở về vài lần trong năm. Với nhiều người Việt sống ở nước ngoài, Áo dài cũng là một phần của mối liên hệ ấy.
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn

(Ngày Nay) - Công tác vận chuyển đá tại xã Trường Sơn (Quảng Trị) hiện đang bộc lộ một số bất cập như: hàng hóa chất vượt thành thùng, có dấu hiệu quá khổ, quá tải; vật liệu rơi vãi trên đường; xe tải dừng đỗ gây ách tắc giao thông... Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải nâng cao quản lý, hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh và bền vững.

Tôn vinh các cá nhân và tập thể được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026 (lần II) - Ảnh: Linh Bảo
“Di sản từ trái tim” Trần Văn Khê tiếp tục lan tỏa
(Ngày Nay) -Tối 10/9, bất chấp cơn mưa nặng hạt, đông đảo chuyên gia, người làm công tác nghiên cứu và người yêu thích âm nhạc dân tộc đã có mặt tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) thưởng thức chương trình giao lưu, nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Di sản từ trái tim”.