Trẻ em thường chơi thể thao ở khu phố, tham gia các đội cộng đồng hoặc tự tổ chức những trận đấu với bạn bè ở nhiều độ tuổi khác nhau. Người lớn chủ yếu đứng ngoài quan sát, còn trẻ tự chơi, tự đặt luật và tận hưởng niềm vui vận động.
Từ những năm 1990, 2000, các đội tuyển thi đấu xa nhà, câu lạc bộ, lớp huấn luyện cá nhân và học viện đào tạo “tinh hoa” phát triển mạnh. Cùng với đó là quan niệm trẻ cần chuyên sâu một môn thể thao, thậm chí tập luyện quanh năm từ khi 8-9 tuổi nếu muốn có cơ hội cạnh tranh trong tương lai. Tuy nhiên, khoa học không hoàn toàn ủng hộ cách tiếp cận này.
Theo một tổng quan hệ thống gần đây trên gần 190 nghiên cứu, trẻ tham gia thể thao có xu hướng sở hữu lòng tự trọng cao hơn, hài lòng với cuộc sống hơn và ít gặp các vấn đề về trầm cảm, lo âu hơn. Các môn thể thao đồng đội còn cho thấy tác động tích cực rõ rệt.
Nhưng những lợi ích này gắn với việc trẻ được tham gia thể thao một cách đa dạng, lâu dài và vui vẻ, thay vì bị đặt vào guồng luyện tập để theo đuổi thành tích. Chỉ một tỷ lệ rất nhỏ trẻ trở thành vận động viên chuyên nghiệp
Một trong những nguyên nhân khiến cha mẹ dễ đẩy con vào môi trường cạnh tranh là kỳ vọng về tương lai. Khi nhận thấy con có năng khiếu, việc cho trẻ tập luyện nhiều hơn đôi khi được xem là cách để không bỏ phí tiềm năng. Đằng sau đó có thể là hy vọng về một suất học bổng đại học hoặc thậm chí sự nghiệp thể thao chuyên nghiệp.
Dữ liệu của NCAA cho thấy chỉ khoảng 7% vận động viên trung học tiếp tục thi đấu thể thao ở bậc đại học. Trong khi đó, theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, tùy môn thể thao, chỉ khoảng 0,2-0,5% vận động viên trung học có thể trở thành vận động viên chuyên nghiệp.
Những con số này không có nghĩa trẻ không nên chơi thể thao. Ngược lại, chúng cho thấy cha mẹ cần xác định rõ mục tiêu: đang cho con chơi thể thao vì lợi ích của con hay đang biến sở thích của con thành một cuộc đầu tư cho tương lai?
“Không còn vui nữa” là lý do trẻ bỏ thể thao. Việc chuyên môn hóa quá sớm và tập luyện cường độ cao có liên quan đến nguy cơ kiệt sức, lo âu, trầm cảm và bỏ cuộc cao hơn. Đáng chú ý, lý do phổ biến nhất khiến trẻ từ bỏ thể thao không phải chấn thương hay thiếu năng khiếu, mà đơn giản là “không còn vui nữa”.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị cha mẹ nên cho trẻ thử nhiều môn thể thao, chấp nhận việc trẻ thất bại và tránh biến mỗi buổi tập thành một bài kiểm tra năng lực. Thể thao ở lứa tuổi nhỏ trước hết nên giúp trẻ khỏe mạnh hơn, tự tin hơn, biết hợp tác và học cách kiểm soát căng thẳng.
Theo CNN
