Tại FPTU, đồ án sinh viên được đặt trong một quá trình phát triển gắn với thực tiễn. Từ những vấn đề thực tế, sinh viên phải khảo sát, nghiên cứu, tiếp cận người dùng hoặc doanh nghiệp, phát triển sản phẩm, giải pháp và đưa vào thử nghiệm để kiểm chứng giá trị. Có dự án trở thành một đề tài nghiên cứu tạo ra tri thức mới, có dự án tạo ra sản phẩm, giải pháp được thị trường đón nhận, cũng có những chiến dịch tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Với một số nhóm, đồ án còn là bước thử đầu tiên trước khi sản phẩm được phát triển thành startup và doanh nghiệp thực tế.
 |
 |
AnSite: Khi đồ án AI đi tìm bài toán thật của nhà máy
Với nhóm phát triển dự án AnSite tại FPTU cơ sở Cần Thơ, hành trình bắt đầu từ học phần Trải nghiệm khởi nghiệp 1, khi 4 sinh viên Thái Hoàng Huân, Nguyễn Ngọc Thảo Vy (An toàn thông tin), Lê Anh Khoa (Kỹ thuật phần mềm) và Phạm Vũ Khang (Marketing) cùng tìm kiếm một bài toán có thể giải quyết bằng công nghệ.
Thay vì bắt tay ngay vào viết sản phẩm, nhóm khảo sát các doanh nghiệp sản xuất, tìm hiểu cách camera đang được sử dụng và những khó khăn trong hoạt động giám sát. Từ đó, nhóm nhận thấy dù camera đã được triển khai tại nhiều nhà máy, xưởng sản xuất, việc theo dõi hình ảnh vẫn phụ thuộc đáng kể vào con người. Trong khi đó, một hệ thống AI hoàn toàn mới có thể kéo theo chi phí đầu tư, thay đổi hạ tầng và những yêu cầu về bảo mật dữ liệu.
AnSite được phát triển từ bài toán này, hướng tới biến hệ thống camera sẵn có thành nền tảng giám sát thông minh bằng AI Vision. Hệ thống có thể nhận diện các tình huống như nhân viên không sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ, đi vào khu vực nguy hiểm, xuất hiện khói hoặc cháy, xâm nhập khu vực hạn chế hay có hành vi bất thường trong sản xuất.
Điểm nhóm tập trung không chỉ là khả năng nhận diện mà còn là cách đưa AI vào môi trường vận hành thực tế. AnSite sử dụng kiến trúc Hybrid-First, cho phép xử lý dữ liệu tại doanh nghiệp thông qua Local AI Agent hoặc AI Box, đồng thời kết hợp YOLO Object Detection với Rule Engine và Rule Validation để đưa kết quả nhận diện vào bối cảnh cụ thể. Sau khi hoàn thành MVP (viết tắt: Minimum Viable Product - phiên bản sản phẩm tối thiểu, có đủ các tính năng cốt lõi nhất để đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dùng), nhóm tiếp tục phát triển sản phẩm thành đồ án tốt nghiệp. Sản phẩm được đưa tới doanh nghiệp để demo, thử nghiệm và nhận phản hồi. Công ty TNHH Nikolet và Xưởng gỗ Duy Khánh trở thành những khách hàng triển khai đầu tiên, với hai hợp đồng có tổng giá trị khoảng 170 triệu đồng.
Từ những phản hồi thực tế, nhóm tiếp tục điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu của từng doanh nghiệp. Nikolet quan tâm đến khả năng tận dụng hệ thống camera sẵn có và xử lý dữ liệu tại chỗ; trong khi Xưởng gỗ Duy Khánh tập trung vào việc giám sát khu vực nguy hiểm và truy xuất hình ảnh khi có sự cố.Khi sản phẩm bắt đầu có khách hàng và hợp đồng, nhóm thành lập Công ty TNHH AnSite Solutions để tiếp tục phát triển và thương mại hóa. Theo định hướng của nhóm, AnSite sẽ mở rộng thử nghiệm tại các lĩnh vực như gỗ, cơ khí, nhôm kính, kho vận, thực phẩm; đồng thời phát triển khả năng quản lý nhiều camera và tích hợp RAG, Vision Language Model để xây dựng AI Assistant hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu SOP, phân tích cảnh báo và tổng hợp báo cáo an toàn.
Đằng sau quá trình này là sự kết hợp giữa các học phần khởi nghiệp, đồ án tốt nghiệp và sự hướng dẫn của giảng viên. TS. Lê Cảnh Bích Thơ và ThS. Lương Hoàng Hướng đồng hành cùng nhóm trong việc định hướng ý tưởng, xây dựng mô hình kinh doanh, phát triển MVP và đánh giá khả năng thương mại hóa. Qua đó, bài toán doanh nghiệp được đưa vào quá trình học tập như một phần của quá trình phát triển sản phẩm, thay vì chỉ xuất hiện sau khi sinh viên đã tốt nghiệp.
WinSell: Đưa AI Agent vào bài toán vận hành doanh nghiệp
Nếu AnSite dùng AI để giải quyết bài toán giám sát sản xuất, dự án WinSell của nhóm sinh viên FPTU cơ sở Cần Thơ lại tiếp cận một nhu cầu khác của doanh nghiệp vừa và nhỏ: tự động hóa hoạt động bán hàng. Nhóm sinh viên gồm Trương Quốc Hưng, Nguyễn Thị Hồng Thương, Lê Nguyễn Xuân Ngân, Trầm Huỳnh Duy Tân (Kỹ thuật phần mềm) và Châu Cẩm Mơ (Ngôn ngữ Nhật) phát triển WinSell với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp quản lý đơn hàng, tồn kho, chăm sóc khách hàng và dữ liệu bán hàng trên nhiều kênh.
Nền tảng được xây dựng theo hai lớp. Ở lớp đầu tiên, WinSell cung cấp AI Chatbot tư vấn khách hàng 24/7, đồng bộ dữ liệu kho theo thời gian thực, quản lý bán hàng đa kênh và phân tích dữ liệu tập trung. Ở lớp thứ hai, nhóm phát triển hệ sinh thái AI Agent gồm WISA và KODA. Trong đó, WISA được định hướng như một trợ lý AI đa năng, tối ưu cho các tác vụ thường ngày và chi phí sử dụng; còn KODA tập trung sâu hơn vào lập trình và kỹ thuật.Một vấn đề khác nhóm chú trọng là khả năng kiểm soát chi phí khi doanh nghiệp sử dụng AI. Thay vì chỉ quan tâm AI có thể thực hiện được bao nhiêu tác vụ, WinSell phát triển tính năng minh bạch chi phí, giúp doanh nghiệp theo dõi mức tiêu hao và có thêm cơ sở đánh giá hiệu quả đầu tư cho AI. Từ sản phẩm đồ án, nhóm tiếp tục thành lập Công ty TNHH WinSell để thương mại hóa. Theo số liệu nhóm cung cấp, nền tảng hiện có hơn 200 shop sử dụng và xử lý khoảng 1,2 triệu tin nhắn mỗi tháng.
Trong hành trình đó, môi trường đào tạo theo hướng ứng dụng của FPTU tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận việc phát triển sản phẩm gắn với nhu cầu thực tế. Quá trình làm dự án buộc các thành viên phải quan tâm đến người dùng, hiệu quả vận hành và bài toán kinh doanh - những yếu tố tiếp tục theo họ khi dự án được chuyển thành doanh nghiệp.
Elsun: Từ bài toán chọn size đến thương hiệu thời trang ứng dụng AI
Một hướng tiếp cận khác được nhóm sinh viên Marketing tại FPTU cơ sở Hà Nội lựa chọn là thời trang và thương mại điện tử. Phùng Ngọc Ánh, Chang Minh Hiếu, Nguyễn Thị Mai Anh, Đỗ Bá Thành Đạt và Nguyễn Thùy My bắt đầu hình thành ý tưởng Elsun từ tháng 12/2024, xuất phát từ một vấn đề quen thuộc khi mua quần áo trực tuyến: người dùng khó hình dung trang phục có thực sự vừa với cơ thể hay không.Từ ý tưởng ban đầu, dự án được đưa vào các học phần khởi nghiệp tại FPTU, tiếp tục được thử nghiệm, kinh doanh và phát triển thành đồ án tốt nghiệp. Nhóm lựa chọn giải quyết điểm nghẽn ở khâu chọn size bằng công nghệ AI Virtual Try-On. Trên website, người dùng có thể nhập chiều cao, cân nặng hoặc tải hình ảnh cơ thể để hệ thống phân tích, mô phỏng trang phục và đưa ra gợi ý về size, form phù hợp. Để xây dựng quy chuẩn sản phẩm, nhóm tham khảo dữ liệu nhân trắc học của người Việt, kết hợp quan sát thực tế và điều chỉnh theo từng thiết kế, chất liệu và độ co giãn của vải.
Công nghệ được đặt vào một nhu cầu cụ thể của hoạt động mua sắm thay vì chỉ đóng vai trò điểm nhấn cho thương hiệu. Cùng với AI Virtual Try-On, nhóm trực tiếp vận hành thương hiệu, nghiên cứu khách hàng, điều chỉnh sản phẩm, xây dựng cộng đồng “Elsun friends” và tham gia vào quá trình sản xuất hình ảnh. Trong quá trình phát triển, Elsun ghi nhận doanh thu khoảng 80 triệu đồng từ dự án và hoàn thành đồ án tốt nghiệp với điểm 10/10. Nhóm cũng nhận khoảng 40 triệu đồng vốn hỗ trợ khởi nghiệp từ nhà trường.
TS. Trịnh Trọng Hùng đã hỗ trợ nhóm sinh viên hoàn thiện mô hình kinh doanh và nhìn nhận những rủi ro khi đưa ý tưởng ra thị trường. Quan trọng hơn, các học phần khởi nghiệp tại FPTU đặt sinh viên vào quá trình lập kế hoạch và vận hành một dự án có doanh thu, qua đó giúp các thành viên trải nghiệm những công việc mà một người làm kinh doanh thực tế phải đối mặt. Sau tốt nghiệp, Elsun tiếp tục được định hướng phát triển theo hướng kết hợp thời trang và công nghệ, trong đó có nâng cấp AI, xây dựng các bộ sưu tập mới và mở rộng hoạt động truyền thông, hợp tác KOL, KOC.
Với riêng Phùng Ngọc Ánh, những trải nghiệm này còn tạo ra giá trị vượt ra ngoài phạm vi của dự án. Kinh nghiệm xây dựng và vận hành Elsun từ con số không góp phần giúp cô nhận được offer cho vị trí trợ lý CEO tại một tập đoàn lớn.
***
AnSite, WinSell và Elsun khác nhau về lĩnh vực, sản phẩm và cách tiếp cận thị trường. Một bên giải quyết bài toán an toàn sản xuất, một bên phát triển giải pháp AI cho bán hàng, một bên kết hợp công nghệ với thời trang. Tuy nhiên điểm chung của họ là không xem đồ án tốt nghiệp như một sản phẩm chỉ cần hoàn thành để nhận điểm.Sau quá trình phát triển, các nhóm tiếp tục kiểm chứng sản phẩm với người dùng, tìm kiếm khách hàng, vận hành hoạt động kinh doanh và thành lập doanh nghiệp để có thể theo đuổi ý tưởng lâu dài. Chính bước chuyển từ “làm một đồ án” sang “vận hành một sản phẩm ngoài đời thực” tạo ra một trải nghiệm thật sự khác biệt cho sinh viên.
