Không nên hoang mang về những thông tin chưa kiểm chứng về bệnh do virus Ebola

Trước những lo ngại về diễn biến phức tạp của dịch bệnh do virus Ebola trên thế giới, ngày 22/9, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) tổ chức tọa đàm chuyên đề "Hiểu đúng để phòng ngừa Ebola" nhằm cung cấp thông tin khoa học, chính xác, giúp người dân hiểu đúng bản chất về dịch bệnh này cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Tại tọa đàm, Bác sỹ Phan Vĩnh Thọ, Trưởng Khoa Nhiễm D, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, bệnh do virus Ebola là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong rất cao.

Trong các đợt dịch ghi nhận trên thế giới, tỷ lệ tử vong dao động khoảng từ 25% đến 90% (trung bình khoảng 50%), nghĩa là cứ có khoảng 10 người mắc bệnh thì có từ 5 đến 9 người tử vong. Bệnh thường khu trú tại khu vực châu Phi và xâm nhập vào các nước khác trong quá trình giao thương hoặc di chuyển từ vùng dịch trở về.

Về cơ chế bệnh sinh, khi virus Ebola xâm nhập vào cơ thể sẽ tấn công trực tiếp vào các tế bào của hệ miễn dịch và phá vỡ cấu trúc này, làm suy yếu nghiêm trọng hệ miễn dịch của cơ thể.

Khi hệ miễn dịch không còn khả năng chống đỡ, virus sẽ lan tràn ra toàn cơ thể, gây ra tình trạng sốt cấp tính, suy đa cơ quan (suy gan, suy thận), hội chứng xuất huyết nội tạng và cuối cùng có thể dẫn đến tử vong.

Virus Ebola không lây qua đường hô hấp mà lây truyền qua việc tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc các dịch tiết cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh (như nước bọt, mồ hôi, phân, sữa mẹ, dịch sinh dục) hoặc qua các vật dụng bị ô nhiễm. Bệnh cũng có thể lây từ động vật hoang dã sang người khi tiếp xúc gần.

Đặc biệt, người bệnh chỉ có khả năng lây truyền virus khi đã khởi phát triệu chứng lâm sàng; trong thời gian ủ bệnh, người bệnh chưa có khả năng lây truyền.

Số liệu mới nhất từ Tổ chức Y tế thế giới cho thấy, tính đến ngày 20/9, tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) ghi nhận 7.672 ca bệnh được xác nhận, trong đó có 3.699 ca tử vong có liên quan. Hiện vẫn còn có 886 bệnh nhân đang được điều trị cách ly tại các bệnh viện.

Về công tác ngăn ngừa dịch bệnh Ebola xâm nhập, bác sỹ Trần Việt Phương, Phó Trưởng Khoa phụ trách điều hành Khoa Kiểm dịch y tế quốc tế, HCDC thông tin, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có hai cửa ngõ trọng điểm là Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và hệ thống cảng hàng hải trải dài từ nội thành đến phao số 0 (khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu).

Do đó, lưu lượng giao thương quốc tế là rất lớn và nguy cơ dịch bệnh Ebola xâm nhập vào Thành phố hoàn toàn có thể xảy ra. Vì thế, lực lượng kiểm dịch y tế quốc tế luôn duy trì chế độ túc trực 24/7 tại các cửa khẩu để giám sát chặt chẽ toàn bộ người nhập cảnh (bao gồm hành khách, thuyền viên và tổ lái), đảm bảo không bỏ sót bất kỳ trường hợp nghi ngờ nào.

Theo bác sỹ Trần Việt Phương, chiến lược tại cửa khẩu tập trung vào việc phát hiện sớm người có yếu tố dịch tễ và triệu chứng nghi ngờ, đánh giá đúng tình trạng, áp dụng biện pháp xử trí phù hợp và chuyển cách ly an toàn khi cần thiết.

Công tác này được triển khai đồng bộ tại tất cả các cửa khẩu hàng không và hàng hải nhằm chủ động kiểm soát nguy cơ từ cửa ngõ quốc tế.

"Mặc dù Ebola không lây lan qua đường hô hấp, nguy cơ dịch xâm nhập và bùng phát thành dịch trên diện rộng là khó xảy ra nhưng chúng ta không được chủ quan bởi nếu bỏ sót ca bệnh, nguy cơ lây nhiễm vẫn hiện hữu đối với người tiếp xúc gần, chăm sóc trực tiếp hoặc nhân viên y tế nếu không nắm rõ tình trạng bệnh. Do đó, nguyên tắc cốt lõi tại cửa khẩu vẫn là phát hiện sớm, đánh giá đúng, cách ly phù hợp và phối hợp chuyển tuyến an toàn đến các cơ sở y tế được chỉ định," bác sỹ Phương phân tích.

Dưới góc độ chuyên môn truyền nhiễm, bác sỹ Phan Vĩnh Thọ khuyến cáo, thời gian gần đây, nhiều thông tin trên các trang mạng xã hội với nội dung cảnh báo mức độ nguy hiểm hoặc thông tin dịch bệnh chưa rõ nguồn khiến nhiều người dân hoang mang.

Người dân cần hết sức bình tĩnh, ưu tiên tiếp nhận thông tin từ các kênh truyền thông chính thống của cơ quan nhà nước và các cơ quan báo chí uy tín.

"Các dịch bệnh nguy hiểm nhóm A như Ebola khi xuất hiện trong cộng đồng sẽ được các cơ quan nhà nước và báo chí chính thống cảnh báo, người dân phải tuân thủ quy trình công bố dịch chính thức theo quy định của cơ quan y tế công cộng, không lan truyền những tin đồn chưa được kiểm chứng," bác sỹ Thọ đưa ra lời khuyên.

Các bác sỹ cũng đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả đối với dịch bệnh Ebola, đó là thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt khi có nguy cơ tiếp xúc với dịch tiết hoặc máu.

Hạn chế tiếp xúc với người có triệu chứng sốt hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Tránh tiếp xúc, chế biến hoặc sử dụng động vật hoang dã, đây cũng là biện pháp phòng ngừa chung cho các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người.

Đối với những người đi công tác, du lịch tại châu Phi, cần hạn chế tiếp xúc với các trường hợp nghi ngờ. Khi có triệu chứng bất thường sau khi trở về từ vùng dịch, cần đến cơ sở y tế sớm nhất để được chẩn đoán, xử trí kịp thời.