Khu khảo cổ Bisotun

0:00 / 0:00
0:00
[Ngày Nay] - Bisotun là khu vực khảo cổ nằm dọc theo tuyến đường thương mại cổ xưa giữa cao nguyên Iran với khu vực lưỡng hà. Tại khu vực khảo cổ này, các nhà khoa học đã tìm thấy nhiều hiện vật quý giá từ thời tiền sử cho đến thời trung cổ. Những hiện vật được tìm thấy thuộc về các triều đại Acheamenid, Sassannian và Ilkhanid.
Khu khảo cổ Bisotun

Nổi bật nhất trong các hiện vật là bức phù điêu lớn được xây dựng theo lệnh vua Darius I trên núi Behistun, tỉnh Kermanshh phía tây của Iran. Vua Darius I đã ra lệnh xây dựng bức phù điêu lớn này khi ông chính thức lên ngai vàng cai quản đế quốc Ba Tư. Bức phù điêu miêu tả hình ảnh vua Darius I cầm một cây cung – dấu hiệu thể hiện quyền lực và sức mạnh, dẫm chân trên ngực một người nằm thể hiện chủ quyền.

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 1

Bên dưới phù điêu có 1.200 dòng chữ khắc kể lại những chiến công, những trận đánh của vua Darius I. Những dòng chữ này được viết bằng ba thứ tiếng. Đầu tiên là chữ Elamite với những câu chuyện mô tả các trận đánh của vua Darius I. Thứ hai là phiên bản viết theo chữ Balylon huyền thoại với nội dung tương tự như mẫu một.

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 2

Thứ ba là những dòng chữ bằng chữ Ba Tư đầu tiên, đây là đoạn văn bản hoành tráng ghi lại chi tiết sự tái lập của đế chế Darius I. Những dòng chữ này được tạo nên trong cùng một thời gian hay trong những khoảng thời gian khác nhau hiện vẫn còn những tranh cãi, tuy nhiên giả thuyết về việc chúng được viết trong cùng một thời điểm thuyết phục các nhà lịch sử nhiều hơn.

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 3

Ngoài bức phù điêu lớn về vua Darius I trên núi Behistun, trong khu vực khảo cổ còn có nhiều di tích đáng chú khác như: Hang động Hunters; Pháo đài Median; Thị trấn Parthian; Bức tượng Heraklles; Nơi thờ phụng Parthian; Cung điện Khosrow; Trạm nghỉ Ilkhanid; Chùa Median....

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 4

Trong quá trình nghiên cứu khu vực khảo cổ này còn giúp các nhà lịch sử làm rõ về một địa điểm cư trú đã có sự xuất hiện của con người từ hơn 40.000 năm trước. Những di tích còn lại cung cấp các bằng chứng xác thực về sự phát triển nghệ thuật, mỹ thuật của người Ba Tư xưa.

Tuy nhiên, trải qua khoảng thời gian dài, dầm trong mưa nắng và khí hậu khắc nghiệt, bức phù điêu trên đá ở Bisotun, đặc biệt là phần chữ viết hiện đã bị hư hại khác nhiều.

Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc UNESCO đã công nhận Khu vực khảo cổ Bisotun là Di sản văn hóa thế giới năm 2006.

Đình công gây gián đoạn dịch vụ tàu điện ngầm London
Đình công gây gián đoạn dịch vụ tàu điện ngầm London
(Ngày Nay) - Ngày 21/4, các thành viên Công đoàn Đường sắt, Hàng hải và Vận tải Anh (RMT) đã tiến hành đình công trong 24 giờ, tính từ 12h giờ cùng ngày, để phản đối kế hoạch của Cơ quan Giao thông Vận tải London (TfL) về việc rút ngắn tuần làm việc xuống còn 4 ngày.
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện những đám mây băng nước đầy bất ngờ trên một ngoại hành tinh khí khổng lồ cách xa Trái Đất. Khám phá này được thực hiện nhờ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), làm thay đổi những hiểu biết hiện tại về bầu khí quyển của các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời và đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình tìm kiếm sự sống trong vũ trụ.
Khởi đầu dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện”
Khởi đầu dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện”
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 - lần V, được Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM chủ trì, phát xuất từ ý tưởng của Quỹ Hoa Sen, dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện” đã chính thức ra mắt tại Đường Sách TPHCM vào ngày 22/4, gặp gỡ Cécile Ngọc Sương Perdu với câu chuyện “Đi tuốt luốt bên Tây rồi dìa miền Tây bày trò Lộn Xộn”