Khu khảo cổ Bisotun

0:00 / 0:00
0:00
[Ngày Nay] - Bisotun là khu vực khảo cổ nằm dọc theo tuyến đường thương mại cổ xưa giữa cao nguyên Iran với khu vực lưỡng hà. Tại khu vực khảo cổ này, các nhà khoa học đã tìm thấy nhiều hiện vật quý giá từ thời tiền sử cho đến thời trung cổ. Những hiện vật được tìm thấy thuộc về các triều đại Acheamenid, Sassannian và Ilkhanid.
Khu khảo cổ Bisotun

Nổi bật nhất trong các hiện vật là bức phù điêu lớn được xây dựng theo lệnh vua Darius I trên núi Behistun, tỉnh Kermanshh phía tây của Iran. Vua Darius I đã ra lệnh xây dựng bức phù điêu lớn này khi ông chính thức lên ngai vàng cai quản đế quốc Ba Tư. Bức phù điêu miêu tả hình ảnh vua Darius I cầm một cây cung – dấu hiệu thể hiện quyền lực và sức mạnh, dẫm chân trên ngực một người nằm thể hiện chủ quyền.

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 1

Bên dưới phù điêu có 1.200 dòng chữ khắc kể lại những chiến công, những trận đánh của vua Darius I. Những dòng chữ này được viết bằng ba thứ tiếng. Đầu tiên là chữ Elamite với những câu chuyện mô tả các trận đánh của vua Darius I. Thứ hai là phiên bản viết theo chữ Balylon huyền thoại với nội dung tương tự như mẫu một.

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 2

Thứ ba là những dòng chữ bằng chữ Ba Tư đầu tiên, đây là đoạn văn bản hoành tráng ghi lại chi tiết sự tái lập của đế chế Darius I. Những dòng chữ này được tạo nên trong cùng một thời gian hay trong những khoảng thời gian khác nhau hiện vẫn còn những tranh cãi, tuy nhiên giả thuyết về việc chúng được viết trong cùng một thời điểm thuyết phục các nhà lịch sử nhiều hơn.

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 3

Ngoài bức phù điêu lớn về vua Darius I trên núi Behistun, trong khu vực khảo cổ còn có nhiều di tích đáng chú khác như: Hang động Hunters; Pháo đài Median; Thị trấn Parthian; Bức tượng Heraklles; Nơi thờ phụng Parthian; Cung điện Khosrow; Trạm nghỉ Ilkhanid; Chùa Median....

Khu khảo cổ Bisotun ảnh 4

Trong quá trình nghiên cứu khu vực khảo cổ này còn giúp các nhà lịch sử làm rõ về một địa điểm cư trú đã có sự xuất hiện của con người từ hơn 40.000 năm trước. Những di tích còn lại cung cấp các bằng chứng xác thực về sự phát triển nghệ thuật, mỹ thuật của người Ba Tư xưa.

Tuy nhiên, trải qua khoảng thời gian dài, dầm trong mưa nắng và khí hậu khắc nghiệt, bức phù điêu trên đá ở Bisotun, đặc biệt là phần chữ viết hiện đã bị hư hại khác nhiều.

Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc UNESCO đã công nhận Khu vực khảo cổ Bisotun là Di sản văn hóa thế giới năm 2006.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
(Ngày Nay) - Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ vừa thông báo phát hiện thêm một vụ xâm nhập trái phép vào hệ thống của một cơ quan chính phủ tại Australia, đánh dấu lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng thứ hai được xác nhận chỉ trong vòng vài tuần qua.