Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV: Nỗ lực tháo gỡ nhiều “nút thắt” thể chế

Ngày mai (11/12), kỳ họp thứ 10 sẽ họp phiên bế mạc, đây cũng là kỳ họp cuối cùng của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV. Chia sẻ với báo chí bên lề sáng nay, 10/12, các đại biểu Quốc hội nhận định kỳ họp đã diễn ra thành công với khối lượng công việc rất lớn, thời gian làm việc dài.

Tháo gỡ nhiều “nút thắt” thể chế

Giáo sư Nguyễn Anh Trí (đại biểu Quốc hội đoàn thành phố Hà Nội) nhận định đây là một kỳ rất đặc biệt. Diễn ra trong thời gian dài (từ 20/10 đến 11/12), kỳ họp đã giải quyết rất nhiều vấn đề theo đầy đủ các chức năng của Quốc hội.

Trong thời gian này, đất nước diễn ra nhiều sự kiện lớn, đại hội Đảng bộ các tỉnh, bộ, ngành và nhiều vấn đề nóng của đất nước, trong đó có nhiệm vụ hoàn thành kế hoạch năm 2025, đặc biệt là mục tiêu GDP trên 8% và đặc biệt là thiên tai do ảnh hưởng bão lũ. Khối lượng công việc vì vậy rất lớn và áp lực, đặc biệt là với các đại biểu kiêm nhiệm, đang giữ các vị trí lãnh đạo, quản lý quan trọng khi phải giải quyết nhiều công việc khác.

Tuy nhiên, các đại biểu vẫn làm việc rất nghiêm túc, chất lượng, thảo luận sôi nổi, nhất là với các vấn đề quan trọng của đất nước. Điều này thể hiện sự nỗ lực, trách nhiệm của các đại biểu.

Cho rằng công tác tổ chức chương trình, điều hành của Quốc hội rất linh hoạt, đại biểu Nguyễn Anh Trí lấy dẫn chứng ngay trong phiên làm việc sáng nay, nhờ làm việc hiệu quả, Quốc hội đã bổ sung biểu quyết thông qua 7 dự thảo luật, minh chứng cho sự điều hành mềm dẻo và hiệu quả. Với sự nỗ lực đó, đại biểu nhận định đến thời điểm này, kỳ họp đã cơ bản hoàn thành công việc, thể hiện năng lực tổ chức rất tốt.

Về chức năng lập pháp, kỳ họp thông qua rất nhiều luật và nghị quyết. Các đại biểu Quốc hội đã thảo luận sôi nổi và chất lượng, nhất là về các vấn đề quan trọng của đất nước. Về chức năng giám sát, kỳ họp không tổ chức chất vấn, nhưng có nhiều hoạt động lồng ghép, trong đó nhiều lãnh đạo Chính phủ, bộ ngành phải giải trình, báo cáo.

“Tôi cho rằng cách làm này hợp lý, tiết kiệm thời gian nhưng vẫn bảo đảm tính thực chất,” đại biểu Nguyễn Anh Trí nói.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí phát biểu tại Quốc hội. (Ảnh: TTXVN)

Cũng theo đại biểu Nguyễn Anh Trí, kỳ họp đã quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước và diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân đang chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - một sự kiện trọng đại. Vì vậy, tinh thần và “hơi thở” của Đại hội cũng ghi dấu ấn đậm nét trong toàn bộ kỳ họp.

Các đại biểu đã nhận được dự thảo văn kiện Đại hội Đảng, trong đó chứa đựng nhiều nội dung về đường lối, chính sách và quan điểm của Đảng cho nhiệm kỳ tới. Những định hướng này có tác động soi chiếu vào các vấn đề Quốc hội thảo luận, tạo sự gắn bó, thống nhất rất cao giữa Đảng và Quốc hội.

Cùng quan nhận định này, Giáo sư Hoàng Văn Cường (đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội) nhận định kỳ họp lần này đã thực hiện một khối lượng công việc rất lớn, cả về cường độ làm việc, thời gian và số lượng văn bản luật được thông qua.

“Đây là kỳ họp mang tính chất tháo gỡ nhiều ‘nút thắt’ về thể chế. Việc ban hành các quy định pháp luật mới tạo nền tảng cho khuôn khổ pháp lý phục vụ phát triển giai đoạn 2025-2030, đồng thời đặt cơ sở về tư duy, phương thức tiếp cận và cơ chế lập pháp để nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI triển khai công việc thuận lợi và hiệu quả hơn,” Giáo sư Hoàng Văn Cường nói.

Đặt nền móng cho Quốc hội khóa XVI

Nhìn lại toàn bộ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng có thể khẳng định Kỳ họp thứ 10 đã thực sự tạo dấu ấn quan trọng cho nhiệm kỳ Quốc hội với bản lĩnh, trách nhiệm và sự sáng tạo - một nhiệm kỳ thực sự phụng sự Tổ quốc và Nhân dân.

Đan xen nhiều yếu tố như biến động kinh tế thế giới, dịch bệnh, thiên tai, thay đổi bộ máy hành chính… nhưng Quốc hội vẫn duy trì và khẳng định vai trò, trách nhiệm trong việc hoàn thiện thể chế với mục tiêu kiến tạo phát triển, không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát và nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng.

“Đây là dấu ấn lớn của nhiệm kỳ khóa XV, đồng thời tạo nền tảng cho nhiệm kỳ khóa XVI,” đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn. (Ảnh: PV/TTXVN)

Cũng theo đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đã đặt nền móng rất quan trọng để khóa XVI thực hiện mục tiêu, đặc biệt là mục tiêu kiến tạo và phát triển. Nhiệm kỳ khóa XV đã xây dựng hàng loạt đạo luật mang tính nền tảng và cốt lõi, giúp khóa XVI giám sát Chính phủ thực hiện các luật này hiệu quả hơn.

Chia sẻ sâu hơn về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhận định yêu cầu đặt ra cho Quốc hội khóa XVI là rất nặng nề.

Quốc hội khoá XV ban hành nhiều nghị quyết để tháo gỡ các điểm nghẽn nhưng có thời hạn và thời hạn đó nằm trong nhiệm kỳ khóa XVI. Do vậy, khóa XVI phải tổng kết, đánh giá các nghị quyết này (còn gọi là nghị quyết, cơ chế đặc thù) và luật hóa thành luật để tạo sự ổn định cho hệ thống pháp luật trong các nhiệm kỳ tiếp theo.

Bên cạnh đó, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã được sửa đổi và áp dụng trong nhiệm kỳ khóa XV, Quốc hội chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, còn các nội dung chi tiết giao Chính phủ quy định. Theo đó, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI sẽ có hàng loạt yêu cầu cấp bách trong ban hành văn bản pháp luật chi tiết.

Vì vậy, nhiệm kỳ khóa XVI cần tập trung giám sát các nội dung này, xem các nghị định, văn bản quy định chi tiết có đúng tinh thần của luật, có gây vướng mắc hoặc cản trở đối với doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước hay không.

“Đây là trách nhiệm rất nặng nề. Tôi cho rằng nhiệm kỳ khóa XVI đòi hỏi các đại biểu Quốc hội phải có tư duy, suy nghĩ, cách nhìn thấu đáo, thực tiễn để các quyết định pháp luật bảo đảm tính hiệu lực và thực thi,” đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.