Làm giáo dục giữa “cơn bão” công nghệ: Đừng sợ bị thay thế

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Sự len lỏi ngày càng mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục không chỉ làm thay đổi cách học trò tiếp cận kiến thức, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi cho vai trò và phương pháp giảng dạy của người thầy.
Cô Minh (bên phải ngoài cùng) và các cộng sự tại Khoa Thiết kế.
Cô Minh (bên phải ngoài cùng) và các cộng sự tại Khoa Thiết kế.

Trong bối cảnh đó, nhiều nhà giáo đã thấu hiểu rằng đây thời điểm cần phải thay đổi. Không chờ bị “bỏ lại phía sau”, họ chủ động học hỏi, thử nghiệm, thích nghi và làm mới mình, để tiếp tục đồng hành cùng người học trong một thế giới chuyển động không ngừng.

Tại Trường Cao đẳng Việt Mỹ HCM (thành viên Tập đoàn Giáo dục EQuest), giảng viên Lê Hoàng Nhật Minh - Quản lý Khoa Thiết kế - cũng là một trong những người như thế. Với mong muốn công nghệ không làm lu mờ vai trò người thầy, mà trở thành công cụ giúp họ mạnh mẽ và hiệu quả hơn trong sứ mệnh giáo dục, cô Minh đã bước ra khỏi vùng an toàn để học hỏi, ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, quản lý.

Trong cuộc trò chuyện dưới đây, cô Minh sẽ chia sẻ về những chuyển biến trong tư duy nghề giáo, cách ứng dụng công nghệ hiệu quả vào thực tiễn và trên hết là làm thế nào để giữ vững giá trị nhân văn trong một nền giáo dục ngày càng số hóa.

Khi vai trò của người thầy không chỉ là dạy học

- Xin chào cô Nhật Minh, điều gì đã khơi gợi sự tò mò và thôi thúc cô bắt đầu hành trình khám phá lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là AI?

Tôi bắt đầu tiếp xúc với công nghệ từ những năm còn là sinh viên ngành thiết kế, nhưng lúc đó chỉ đơn thuần là sử dụng những công cụ như Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, Google Slides… Tuy nhiên, chỉ khi bước vào vai trò quản lý ngành và giảng dạy tại Trường Cao đẳng Việt Mỹ HCM, tôi mới thật sự áp dụng công nghệ theo chiều sâu.

Tôi từng dành hàng giờ để theo dõi tiến độ học tập, so sánh thủ công từng bảng điểm, từng file bài tập, để rồi khi ứng dụng những công cụ công nghệ đơn giản, việc quản lý trở nên khoa học và hiệu quả hơn. Sau đó, tôi thử dùng AI cơ bản như Gemini để phân tích dữ liệu, tạo các template phản hồi sinh viên. Công việc nhẹ hơn, nhưng lại có chiều sâu hơn vì tôi có thêm thời gian quan sát sinh viên.

Đối với AI, tôi từng tò mò và lo ngại khi người ta nói nó có thể thay thế chúng tôi - những người làm thiết kế. Nhưng rồi tôi nhận ra, AI có thể trở thành bạn, một công cụ đắc lực giúp tôi đồng hành với các sinh viên.

Làm giáo dục giữa “cơn bão” công nghệ: Đừng sợ bị thay thế ảnh 1

Giảng viên Lê Hoàng Nhật Minh - Quản lý Khoa Thiết kế - Cao đẳng Việt Mỹ HCM.

- Từ quan sát thực tế của mình, cô thấy AI đang thay đổi việc dạy và học như thế nào? Có điều gì khiến cô bất ngờ, thích thú hoặc trăn trở?

Điều khiến tôi thích thú nhất là sự đảo chiều trong mối quan hệ người dạy - người học. Trước kia, giáo viên là người đưa ra kiến thức, sinh viên tiếp nhận. Nhưng giờ đây, AI có cung cấp kiến thức ngay tức thì bằng một cú click. Vai trò của người thầy không còn là “người truyền đạt”, mà là người dẫn dắt, truyền cảm hứng và tạo ra trải nghiệm học tập có ý nghĩa.

Trăn trở lớn nhất của tôi là: Liệu chúng ta - những người làm giáo dục - đã thật sự sẵn sàng thay đổi vai trò của chính mình chưa? Công nghệ thì sẵn sàng rồi, còn con người cần can đảm để chuyển mình.

- Vậy với kinh nghiệm cá nhân, theo cô làm sao để nâng cao năng lực sử dụng AI?

Tôi bắt đầu từ những việc rất nhỏ, hỏi ChatGPT soạn một phần nội dung bài giảng, dùng Canva AI tạo ảnh minh họa, Gemini để tổ chức kế hoạch giảng dạy. Ban đầu còn vụng về, sai lên sai xuống, nhưng tôi thấy rõ, học công nghệ không cần giỏi ngay, chỉ cần dám thử mỗi ngày một chút.

Tôi cũng tham gia các lớp học online, các buổi đào tạo nội bộ và đặc biệt là chia sẻ lại với đồng nghiệp những gì mình vừa học được. Cách tốt nhất để học chính là dạy lại.

- Tại Trường Cao đẳng Việt Mỹ HCM, AI hiện nay đang được ứng dụng vào quá trình vận hành hoặc quản lý đào tạo như thế nào, thưa cô?

Tại trường, chúng tôi có Ban công nghệ và chuyển đổi số. Riêng về Khoa Thiết kế tôi đang làm việc, chúng tôi đang thử nghiệm xây dựng dự án Thư ký Khoa ảo với tên gọi Văn Thư. Đây là sự kết hợp giữa AI agent và chatbot, tích hợp với hệ thống dữ liệu nội bộ để hỗ trợ quản lý thông tin giảng viên, sinh viên, giáo án, đề thi, đáp án... Dữ liệu đã được số hóa liên tục suốt 3 học kỳ qua và đang được chuẩn hóa để phục vụ phân tích chuyên sâu bằng AI. Đây là dự án mà tôi tâm đắc theo đuổi và vẫn đang trong quá trình phát triển.

Ngoài ra, trong môn Thiết kế đồ họa 3D, chúng tôi sử dụng AI để hỗ trợ sinh viên viết kịch bản. AI giúp sinh viên rà soát nội dung, điều chỉnh lời thoại theo thị hiếu thị trường, nhờ vậy, các em có thêm thời gian đầu tư vào kỹ xảo, dựng hình, màu sắc… - những kỹ năng cốt lõi của ngành.

Vững tin vào yếu tố con người

- Trường Cao đẳng Việt Mỹ HCM là thành viên của Tập đoàn EQuest - một trong những tổ chức giáo dục tư nhân lớn nhất Việt Nam hiện nay. Được biết cô hiện đang tham gia Ban Chuyển đổi số của Tập đoàn. Với vị thế của EQuest, chắc hẳn quá trình chuyển đổi số ở đây đang diễn ra mạnh mẽ?

EQuest là một tập đoàn giáo dục nhưng mang trong mình “gen công nghệ”. Ngay từ năm 2011, khi nhiều trường vẫn quen với bảng phấn, EQuest đã bắt đầu áp dụng mô hình giáo dục kết hợp công nghệ. Và không chỉ dừng ở việc dùng PowerPoint hay hệ thống LMS, mà là đổi mới toàn diện: từ nội dung bài giảng, phương pháp giảng dạy đến trải nghiệm học tập của người học.

Một ví dụ cụ thể là chiến lược phát triển nội dung số với các video ngắn (3-4 phút), tương tác cao và luôn đi kèm bài kiểm tra nhanh. Tôi được biết, ý tưởng này bắt nguồn từ những quan sát thực tế của Ban Lãnh đạo khi tìm hiểu các mô hình giáo dục tại Ấn Độ. Có thể nói, EQuest đã tiên phong trong chuyển đổi số, một hành trình hơn 10 năm, rất bài bản.

EQuest không xem chuyển đổi số là một dự án, mà là một hành trình phát triển năng lực số toàn diện và lâu dài. Từ quản trị dữ liệu, quy trình vận hành đến đổi mới sư phạm, mọi mảnh ghép đều đang dần số hóa.

Làm giáo dục giữa “cơn bão” công nghệ: Đừng sợ bị thay thế ảnh 2

Cao đẳng Việt Mỹ HCM là một trong những đơn vị đang chuyển đổi số tích cực tại EQuest.

- Theo cô, đâu là chìa khóa để một tổ chức giáo dục không chỉ chuyển đổi số thành công mà còn lan tỏa tinh thần đổi mới đến từng giảng viên, từng lớp học?

Chìa khóa, theo tôi, là niềm tin vào con người.

Công nghệ chỉ là phương tiện. Nếu ban lãnh đạo không tin vào tiềm năng sáng tạo của giảng viên và nhân viên, nếu giảng viên không tin vào khả năng thích ứng của sinh viên, thì công nghệ có hiện đại đến đâu cũng chỉ nằm trên giấy.

Chúng ta có thể bắt đầu từ việc lắng nghe lẫn nhau, trao quyền cho đội ngũ, khuyến khích khả năng tự chủ sáng tạo ở sinh viên và tạo ra không gian thử - sai - học hỏi một cách an toàn.

Tất nhiên, hành trình này không dễ. Nhưng theo tôi, thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiếu công nghệ, mà ở việc thay đổi tư duy. Vẫn còn những e ngại, hoài nghi về tác dụng thực sự của công nghệ trong giáo dục. Nhưng tôi tin, khi thấy được giá trị thực tế, như tôi đã từng trải qua, ai rồi cũng sẽ muốn đồng hành cùng chuyển đổi số.

Hãy cứ thử, kể cả khi bạn chưa chắc chắn. Mỗi bước nhỏ hôm nay sẽ trở thành bước đệm vững chắc cho ngày mai. Chuyển đổi số không chỉ là thay đổi công cụ mà là hành trình thay đổi chính mình để tạo ra những giá trị giáo dục mới mẻ hơn, ý nghĩa hơn.

Xin cảm ơn cô Minh vì cuộc trò chuyện thú vị này!

Giáo dục STEM trong trường phổ thông không làm phát sinh môn học, đầu điểm mới
Giáo dục STEM trong trường phổ thông không làm phát sinh môn học, đầu điểm mới
(Ngày Nay) - Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định về tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông. Một trong những nguyên tắc xuyên suốt được đề xuất là không làm phát sinh môn học mới, không tăng thời lượng dạy học, đầu điểm, hồ sơ, sổ sách; không gây áp lực, quá tải cho học sinh và giáo viên.
Cảnh báo về tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe răng miệng
Cảnh báo về tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe răng miệng
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu mới tại Brazil đã lần đầu tiên chứng minh rằng việc tiếp xúc với bụi mịn PM2.5 – thành phần chính của ô nhiễm không khí đô thị – không chỉ gây ra những biến đổi ở niêm mạc miệng mà còn đẩy nhanh quá trình phá hủy các mô nha chu có chức năng nâng đỡ răng.
Việt Nam - Singapore và bài học nguyên lý thích ứng với bùng nổ công nghệ
Việt Nam - Singapore và bài học nguyên lý thích ứng với bùng nổ công nghệ
(Ngày Nay) - Trước những biến động dữ dội của công nghệ và địa chính trị toàn cầu, “Đảo quốc Sư tử” đã có những bước chuyển quan trọng để thích ứng với tình hình mới. Kinh nghiệm phát triển khoa học - công nghệ của Singapore mang đến nhiều bài học cho Việt Nam, đặc biệt là trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị và chủ động thích ứng với những làn sóng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghiệp bán dẫn.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu
Quản lý ngập lụt đô thị: Từ “chống ngập” sang quản trị rủi ro
(Ngày Nay) -Trước tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh, ngập lụt đô thị không còn là bài toán riêng của hệ thống thoát nước. Kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy, muốn giảm ngập bền vững cần thay đổi cách tiếp cận, từ xử lý tình huống sang quản trị rủi ro, từ phạm vi một đô thị sang quản lý tổng hợp cả lưu vực sông.
Ảnh minh hoạ.
Hà Nội xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa
(Ngày Nay) - Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa theo mô hình tập trung, kết nối từ Sở Y tế đến các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế, qua đó tăng khả năng hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Nguy cơ lây lan virus Tây sông Nile ở châu Âu
Nguy cơ lây lan virus Tây sông Nile ở châu Âu
(Ngày Nay) - Ngày 21/8, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Âu (ECDC) cho biết, từ đầu năm đến nay, 12 quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Âu đã ghi nhận các trường hợp nhiễm virus Tây sông Nile lây truyền trong cộng đồng.
Những dòng ghi chép của Mahatma Gandhi có mức giá kỷ lục
Những dòng ghi chép của Mahatma Gandhi có mức giá kỷ lục
(Ngày Nay) - Một bộ sưu tập những ghi chép viết tay của Mahatma Gandhi - lãnh tụ phong trào giành độc lập của Ấn Độ - đã được bán với giá 1,7 triệu USD tại Mumbai, lập kỷ lục về mức giá cao nhất từng được trả cho một tài liệu lịch sử của Ấn Độ tại một cuộc đấu giá.