Lan tỏa rộng rãi giá trị di sản Hát Xoan với cách thức mới

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long và các cộng sự đang thực hiện dự án “Giới thiệu di sản âm nhạc Hát Xoan” bằng 100% kinh phí xã hội hóa, với sự hỗ trợ một phần của Quỹ Thiện Tâm thuộc Tập đoàn Vingroup. Đây được coi là hoạt động thiết thực hướng tới Ngày Giỗ Tổ Vua Hùng năm nay.
Điệu múa hát Xoan truyền thống do các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ trình diễn.
Điệu múa hát Xoan truyền thống do các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ trình diễn.

Ngày 22/3, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long thông tin, dự án gồm 1 clip trò chuyện “Về đất Tổ nghe Xoan” và 16 bài xoan. Ê kíp đã lựa chọn 13 bài chặng quả cách (chặng hát trung tâm) và 3 bài chặng hát thờ để thực hiện dự với mong muốn tạo nên một bức tranh tổng thể, đa dạng của âm nhạc Hát Xoan.

Nghệ sỹ, nghệ nhân thể hiện dự án này khác biệt so với nhiều dự án tương tự đã làm trước đó. Các dự án trước thường có sự tham gia của cả 4 phường Xoan cổ là Phù Đức, Kim Đới, Thét và An Thái. Tuy nhiên, dự án này, ê kíp chỉ chọn duy nhất phường Xoan Thét để giới thiệu. Điều này góp phần tạo nên một quỹ bài đầy đủ ở chặng hát quan trọng nhất của Hát Xoan ở một phường. Việc có thêm một clip ghi lại cuộc trò chuyện gần gũi và dân dã góp phần hé mở cách cửa cho những người yêu thích có thể tiếp cận dễ dàng, hiểu thêm hơn về Hát Xoan.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long cho biết: Do đặc thù của âm nhạc dân gian, dù 13 quả cách giống nhau nhưng mỗi phường có cách thể hiện khác nhau, chứa đựng những nét riêng ở phần âm nhạc và lời ca. Tham gia dự án có các nghệ nhân xuất sắc của nghệ thuật Hát Xoan hiện nay như các Nghệ nhân Ưu tú Bùi Thị Kiều Nga (trùm phường), Nguyễn Thị Ngà, Lê Thị Nhàn và nghệ nhân Nguyễn Văn Thuyết. Ngoài ra còn có kép xoan trẻ Nguyễn Minh Trí (sinh năm 2005). Các nghệ nhân đều sinh trưởng trong gia đình có truyền thống nhiều đời gắn với Hát Xoan và có tính kế thừa, tiếp nối hiện hữu tại Phường Xoan Thét.

Toàn bộ phần thu âm do Phan Thanh Cường Studio (Hà Nội) thực hiện. Ê kíp ghi hình đơn giản tại 4 di tích lịch sử có liên quan trực tiếp tới Hát Xoan. Đó là: Miếu Lãi Lèn (Phường Xoan Phù Đức), đình Thét (Phường Xoan Thét), đình Kim Đới (Phường Xoan Kim Đới) và đình An Thái (Phường Xoan An Thái), đều nằm ở Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Phần hình ảnh sẽ được dùng làm nền minh họa, giới thiệu các di tích lịch sử liên quan trực tiếp đến Hát Xoan. Bên cạnh đó, còn có sự đồng hành cố vấn của nhạc sỹ Tùng Lâm (Chi hội Nhạc sỹ Việt Nam tại Phú Thọ)...

Sản phẩm của dự án được giới thiệu chính trên kênh YouTube “Dân ca & Nhạc cổ truyền” do nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long xây dựng và vận hành, giới thiệu các sản phẩm âm nhạc dân gian độc đáo, rõ ràng về bản quyền. Ê kíp thực hiện mong muốn các bài trong dự án sẽ là những bài xoan có giá trị về mặt thưởng thức cũng như tham khảo, tìm hiểu về nghệ thuật âm nhạc độc đáo của dân tộc.

Hát Xoan là di sản độc đáo của dân tộc Việt Nam. Ngày 24/11/2011, UNESCO đã chính thức ghi danh Hát Xoan vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của thế giới. Với nhiều nỗ lực của Phú Thọ, năm 2017, Hát Xoan chính thức được UNESCO rút khỏi danh sách này để chuyển sang danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Những người thực hiện dự án “Giới thiệu di sản âm nhạc Hát Xoan” cũng mong muốn chung tay bảo tồn, phát huy, lan tỏa giá trị Hát Xoan ra ngoài cộng đồng, đặc biệt là trên không gian mạng để đông đảo công chúng tiếp cận.

Ảnh minh hoạ.
Sở GD&ĐT TP HCM đưa ra lưu ý quan trọng khi tuyển sinh đầu cấp trực tuyến
(Ngày Nay) - Từ ngày 3/2 đến 3/3/2026, phụ huynh tại TP Hồ Chí Minh thực hiện rà soát, xác nhận thông tin tuyển sinh đầu cấp cho học sinh vào lớp 1, lớp 6 trên hệ thống trực tuyến. Trong ngày đầu mở cổng, một số trục trặc kỹ thuật và sai sót thao tác đã phát sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cho biết các lỗi phổ biến, đồng thời đưa ra hướng dẫn và lưu ý quan trọng nhằm tránh ảnh hưởng đến quá trình phân tuyến, tuyển sinh.
Sân khấu TP Hồ Chí Minh với nhiều tác phẩm rực rỡ sắc màu chuẩn bị cho dịp Tết Bính Ngọ.
Sân khấu nhà hát kịch sáng đèn mùa Tết Bính Ngọ 2026
(Ngày Nay) - Mùa Tết Bính Ngọ 2026, sân khấu TP Hồ Chí Minh ghi nhận không khí sôi động với gần 30 vở diễn đồng loạt sáng đèn. Đáng chú ý, Nhà hát Kịch TP Hồ Chí Minh trở lại biểu diễn tại rạp Công Nhân sau thời gian gián đoạn, bên cạnh sự góp mặt của nhiều sân khấu xã hội hóa quen thuộc. Các chương trình Tết năm nay hướng tới giải trí lành mạnh, giàu giá trị nhân văn, đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa của người dân thành phố trong dịp đầu xuân.