Lăng mộ Tần Thủy Hoàng và những thách thức to lớn với các nhà khảo cổ

Khai quật lăng mộ vĩ đại của Hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm ở phía bắc núi Ly Sơn, thuộc địa phận tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc), cách Tây An 50 km về phía đông.

Năm 1974, một phần hầm mộ được khai quật. Đầu tiên là đường hầm Binh mã dũng số 1. Các nhà khảo cổ ước lượng có đến 8.000 tượng làm bằng đất sét gồm có quan văn, quan võ, binh lính và ngựa những người than cận và trung thang với Tần Thuỷ Hoàng.

Ước lượng có đến 8.000 tượng làm bằng đất sét gồm có quan văn, quan võ.. trong lăng mộ khổng lồ của Tần Thủy Hoàng

Năm 1994 tiếp tục khai quật đường hầm số 2. Đây được coi là "tinh hoa trong tinh hoa" của Binh mã dũng, chứa đựng trận thế kị binh và các cung thủ với các tư thế bắn tạo hình phong phú, tính nghệ thuật cao.

Các nhà khảo cổ học đang làm việc hăng say để khám phá hết bí mật bên trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng

Trong hơn 40 năm qua, các nhà khoa học mới chỉ tìm thấy khoảng 2.000 chiến binh đất nung.

Đội quân đất nung thực chất chỉ là “đỉnh của tảng băng chìm”, khi phần còn lại của lăng mộ vẫn chưa được đào lên.

Những thách thức trong công cuộc khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng

Theo các nhà khảo cổ học, việc khai quật lăng mộ gặp rất nhiều khó khăn: với những cái 'bẫy' (1) vượt qua lớp thủy ngân bao bọc (nồng độ cực kỳ lớn. 280 lần so với mức bình thường), (2) phải di chuyển một khối lượng đất khổng lồ, (3) mực nước ngầm dưới lòng đất khá cao.

(4) Quan trọng nhất là việc bảo quản các văn vật được đào lên. Các tượng binh mã khi vừa đào lên thì có màu sắc riêng biệt, sau thời gian đều bị phai nhạt hết. Vì vậy bảo quản bằng phương pháp "đông khô" để tránh nứt, vỡ, phai màu.

Hiện vật đào lên được đưa ngay vào hầm lạnh -40 độ C

Hiện vật đào lên được đưa ngay vào hầm lạnh -40 độ C để tạo lớp băng mỏng bao bọc, sau đó bảo quản lâu dài trong kho chứa. Trước khi khai quật không quên dựng một nhà bảo quản khổng lồ bao toàn bộ khu lăng mộ.

Vì vậy muốn khai quật toàn bộ khu lăng mộ thì phải tốn hàng trăm triệu đôla Mỹ.

Quá trình xây dựng lăng mộ Tần Thủy Hoàng

Dù mải mê với việc tìm kiếm phương thuốc trường sinh bất tử, Tần Thủy Hoàng cũng bận rộn bỏ công xây dựng lăng mộ của mình.

Hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc - Tần Thủy Hoàng. Ảnh minh họa

Trên thực tế, việc khởi công xây dựng khu lăng mộ này đã bắt đầu từ lâu trước khi Tần Thủy Hoàng lên ngôi hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc. Khi Tần Thủy Hoàng được 13 tuổi, ông lên ngôi nước Tần, và ngay lập tức ra lệnh xây dựng chốn yên nghỉ ngàn thu của ông.

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng gần giống như một kim tự tháp bằng đất cao 76 m và rộng gần 350 m².

Theo sách sử, việc xây dựng lăng mộ Tần Thủy Hoàng bắt đầu năm 246 trước Công nguyên và sử dụng đến 700.000 nhân công và thợ thủ công trong 38 năm.

Hoàng đế Tần Thủy Hoàng được chôn trong quan tài cùng với nhiều ngọc ngà châu báu, nhiều tác phẩm thủ công và một mô hình vũ trụ hoàn chỉnh được khảm ngọc và đặt trong dòng thủy ngân dùng để biểu tượng cho dòng sông đang chảy hoặc có thể dùng để diệt khuẩn và gây độc chết người về sau cho người muốn phá mộ.

Theo cuốn Thái sử công thư của một nhà sử học thời Hán tên là Tư Mã Thiên (nên cũng được gọi là Sử ký Tư Mã Thiên), lăng mộ Tần Thủy Hoàng chứa ‘các cung điện đền đài cho một trăm quan lại’, cũng như các đồ tạo tác, châu báu quý hiếm.

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng hiện vẫn là bí ẩn to lớn đối với các nhà khảo cổ

Hai con sông chủ chốt của Trung Quốc là Trường Giang và Hoàng Hà cũng được mô phỏng trong ngôi mộ bằng cách sử dụng thủy ngân. Phần sàn lăng mộ miêu tả các con sông và đặc điểm đất liền, còn phần trần phía trên lại là hình trang trí các chòm sao trên trời.

Ý tưởng này được cho là để Tần Thủy Hoàng tiếp tục cai trị vương quốc ngay cả khi sang thế giới bên kia. Nhằm bảo vệ lăng mộ, thợ thủ công của hoàng đế đã tạo ra những cái bẫy có thể bắn tên vào bất cứ ai dám xâm phạm nơi yên nghỉ của ông.

Trang Ly (T/h)