(Ngày Nay) - Gần 20 năm qua, ít ai thấy ở làng nghề hương đen thôn Xà Cầu, xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa (Hà Nội), có nhà nào còn giữ nghề truyền thống trăm năm. Thay vào đó, những núi phế liệu chất đầy quá đầu, trải tràn ra đường lại là nghề “truyền thống mới” tạo ra “miếng cơm, manh áo” cho 180 hộ dân ở đây. Mở mắt ra chịu cảnh sống chung với rác, nhưng cũng từ đó, nhiều hộ gia đình đổi đời.
Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 30 km, mỗi ngày, tại thôn Xà Cầu có tới hàng trăm tấn nhựa, phế liệu đổ về từ khắp Hà Nội và các vùng lân cận, thậm chí là phía Nam. Số lượng rác thải nhựa ở đây tỷ lệ thuận với mức độ tiêu thụ sản phẩm nhanh của xã hội hiện đại.
Sau khi được tập kết về đây, rác thải nhựa và các phế phẩm được phân loại, sàng lọc, sơ chế, nghiền nhỏ rồi bán lại cho các công ty, nhà máy sản xuất đồ nhựa ở Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Dương với giá khoảng 3.000 đồng/kg tùy loại…
Mỗi ngày, số lượng phế liệu được thu gom về quá nhiều nhưng nhân lực mỏng, chưa kịp xử lý. Rác thải nhựa, phế phẩm chất thành từng đống lớn ngổn ngang, cao gần bằng ngôi nhà. Hình ảnh này trở nên quen thuộc gần 20 năm nay với người dân ở thôn Xà Cầu.
Nhà anh Nguyễn Tiến Quang (65 tuổi) có 5 người thì đến 4 người làm nghề này, tạo thành một dây chuyền khép kín trong hộ gia đình: người phân loại, người cho rác vào máy nghiền, người sơ chế, rửa qua nhựa đã nghiền với nước sạch, người đóng gói thành phẩm vào các bì lớn. Công việc này đòi hỏi phải có sức khoẻ, nên thường dành cho những người đàn ông hoặc thanh niên trai tráng đảm nhận.
Công đoạn phân loại, sơ chế rác thải nhựa tuy dùng ít sức lực hơn nhưng lại đòi hỏi nhiều nhân công bởi số lượng rác phế phẩm mỗi ngày đổ về nhiều vô kể Những người làm thuê tại các xưởng xử lý rác thải nhựa đa số đều là người dân ở thôn.
Đôi bàn tay thoăn thoắt phân loại rác thành từng rổ: chai nhựa màu ném ra một rổ lớn, nắp vỏ chai, lọ tháo ra bỏ riêng, đồ chơi hỏng cũng xếp riêng ra thành một góc, chị Hải Yến (47 tuổi) cho biết khi đã quen việc, mỗi ngày có thể kiếm được lên đến 400.000 đồng, mỗi tháng thu nhập dao động trên dưới 10 triệu mà chẳng phải tha phương cầu thực.
Những người cao tuổi cũng tranh thủ tham gia vào “nghề truyền thống mới” này. Ông Nguyễn Hữu Thịnh (79 tuổi) cho biết trước đây, hai vợ chồng cùng theo nghề hương đen, nhưng từ lúc làng chuyển nghề sang phế liệu, ông bà cũng phải theo thời đại bởi làm hương đen chẳng còn kiếm được là bao.
“Đôi khi ngồi bóc vỏ dây điện lại nhớ nghề xưa, nhưng cả làng làm thì mình cũng làm theo thôi. Nhiều nhà ở làng này nhờ rác mà xây được nhà, ăn nên làm ra, có của ăn của để. Lắm lúc nhà có việc hiếu hỷ, mà đi vào đi ra toàn là rác, ngày xưa chưa quen chứ giờ mọi người đùa nhau đấy là điểm đặc biệt ít nơi nào có được” – bà Thuỷ, vợ ông Thịnh nửa đùa nửa thật khi nói về nghề.
Không chỉ sống chung với rác, người thôn Xà Cầu đến lúc chết đi cũng không thoát được cảnh nằm cùng với phế phẩm. Mỗi ngày, những chiếc xe cải tiến chở rác lại men theo quốc lộ 21B tiếp tục chất đầy dọc đường vào nghĩa trang. Họ vẫn hay đùa với nhau rằng, ở đây, người sống tranh đất của người chết để làm rác.
Người dân ở đây cho biết, trung bình mỗi ngày, khoảng 50 tấn nhựa, phế phẩm từ khắp cả nước đổ về thôn Xà Cầu. Có những ngày cao điểm, con số này lên đến hàng trăm tấn, sức người làm không xuể. Rác nối tiếp rác, ngày càng chất đống hai bên lối đi về.
Ngày nắng cũng như ngày mưa, người dân thôn Xà Cầu vẫn mải miết bám trụ với rác. Dù vất vả nhưng chúng mang lợi nhuận kinh tế cao. Nghề thu mua phế liệu đã trở thành “cần câu cơm” của hàng trăm hộ dân nơi đây, đưa Xà Cầu thành thôn khá giả nhất vùng nhưng lại khiến người dân phải sống trong cảnh rác thải bủa vây khắp nơi.
(Ngày Nay) - Trong chiến lược phát triển giai đoạn tới, năng lượng được xác định là một trong những lĩnh vực then chốt, giữ vai trò nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số và hiện thực hóa các định hướng phát triển dài hạn của đất nước.
(Ngày Nay) - Bảo hiểm xã hội Việt Nam khẳng định công tác giám định và thanh toán thực hiện dựa trên nguyên tắc tuân thủ Luật Khám bệnh, chữa bệnh và pháp luật về bảo hiểm y tế.
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, sáng 4/2, Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi cùng Đoàn đại biểu cấp cao đã tham quan Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
(Ngày Nay) - Từ ngày 3/2 đến 3/3/2026, phụ huynh tại TP Hồ Chí Minh thực hiện rà soát, xác nhận thông tin tuyển sinh đầu cấp cho học sinh vào lớp 1, lớp 6 trên hệ thống trực tuyến. Trong ngày đầu mở cổng, một số trục trặc kỹ thuật và sai sót thao tác đã phát sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cho biết các lỗi phổ biến, đồng thời đưa ra hướng dẫn và lưu ý quan trọng nhằm tránh ảnh hưởng đến quá trình phân tuyến, tuyển sinh.
(Ngày Nay) - Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BGDĐT quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
(Ngày Nay) - Mùa Tết Bính Ngọ 2026, sân khấu TP Hồ Chí Minh ghi nhận không khí sôi động với gần 30 vở diễn đồng loạt sáng đèn. Đáng chú ý, Nhà hát Kịch TP Hồ Chí Minh trở lại biểu diễn tại rạp Công Nhân sau thời gian gián đoạn, bên cạnh sự góp mặt của nhiều sân khấu xã hội hóa quen thuộc. Các chương trình Tết năm nay hướng tới giải trí lành mạnh, giàu giá trị nhân văn, đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa của người dân thành phố trong dịp đầu xuân.
(Ngày Nay) - Tổng thống Donald Trump từng cam kết xây dựng một lá chắn phòng thủ tên lửa cho Mỹ trong vòng ba năm. Tuy nhiên, dự án hiện vẫn còn rất xa mới hoàn thành.
(Ngày Nay) - Dựa trên dữ liệu từ 185 quốc gia và 36 loại ung thư, nghiên cứu xác định thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư có thể phòng ngừa được trên toàn thế giới.
(Ngày Nay) - Ông Vladislav Maslennikov, Vụ trưởng Vụ các vấn đề châu Âu thuộc Bộ Ngoại giao Nga, nhận định đối đầu quân sự - chính trị tại khu vực Bắc Cực đang gia tăng.
(Ngày Nay) - Toàn thành phố Hà Nội sẽ có 234 cơ sở bán lẻ thuốc trực bán thuốc trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, trong đó có 40 nhà thuốc trong bệnh viện trực thuộc Sở Y tế và 194 nhà thuốc tư nhân.
