(Ngày Nay) - Gần 20 năm qua, ít ai thấy ở làng nghề hương đen thôn Xà Cầu, xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa (Hà Nội), có nhà nào còn giữ nghề truyền thống trăm năm. Thay vào đó, những núi phế liệu chất đầy quá đầu, trải tràn ra đường lại là nghề “truyền thống mới” tạo ra “miếng cơm, manh áo” cho 180 hộ dân ở đây. Mở mắt ra chịu cảnh sống chung với rác, nhưng cũng từ đó, nhiều hộ gia đình đổi đời.
Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 30 km, mỗi ngày, tại thôn Xà Cầu có tới hàng trăm tấn nhựa, phế liệu đổ về từ khắp Hà Nội và các vùng lân cận, thậm chí là phía Nam. Số lượng rác thải nhựa ở đây tỷ lệ thuận với mức độ tiêu thụ sản phẩm nhanh của xã hội hiện đại.
Sau khi được tập kết về đây, rác thải nhựa và các phế phẩm được phân loại, sàng lọc, sơ chế, nghiền nhỏ rồi bán lại cho các công ty, nhà máy sản xuất đồ nhựa ở Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Dương với giá khoảng 3.000 đồng/kg tùy loại…
Mỗi ngày, số lượng phế liệu được thu gom về quá nhiều nhưng nhân lực mỏng, chưa kịp xử lý. Rác thải nhựa, phế phẩm chất thành từng đống lớn ngổn ngang, cao gần bằng ngôi nhà. Hình ảnh này trở nên quen thuộc gần 20 năm nay với người dân ở thôn Xà Cầu.
Nhà anh Nguyễn Tiến Quang (65 tuổi) có 5 người thì đến 4 người làm nghề này, tạo thành một dây chuyền khép kín trong hộ gia đình: người phân loại, người cho rác vào máy nghiền, người sơ chế, rửa qua nhựa đã nghiền với nước sạch, người đóng gói thành phẩm vào các bì lớn. Công việc này đòi hỏi phải có sức khoẻ, nên thường dành cho những người đàn ông hoặc thanh niên trai tráng đảm nhận.
Công đoạn phân loại, sơ chế rác thải nhựa tuy dùng ít sức lực hơn nhưng lại đòi hỏi nhiều nhân công bởi số lượng rác phế phẩm mỗi ngày đổ về nhiều vô kể Những người làm thuê tại các xưởng xử lý rác thải nhựa đa số đều là người dân ở thôn.
Đôi bàn tay thoăn thoắt phân loại rác thành từng rổ: chai nhựa màu ném ra một rổ lớn, nắp vỏ chai, lọ tháo ra bỏ riêng, đồ chơi hỏng cũng xếp riêng ra thành một góc, chị Hải Yến (47 tuổi) cho biết khi đã quen việc, mỗi ngày có thể kiếm được lên đến 400.000 đồng, mỗi tháng thu nhập dao động trên dưới 10 triệu mà chẳng phải tha phương cầu thực.
Những người cao tuổi cũng tranh thủ tham gia vào “nghề truyền thống mới” này. Ông Nguyễn Hữu Thịnh (79 tuổi) cho biết trước đây, hai vợ chồng cùng theo nghề hương đen, nhưng từ lúc làng chuyển nghề sang phế liệu, ông bà cũng phải theo thời đại bởi làm hương đen chẳng còn kiếm được là bao.
“Đôi khi ngồi bóc vỏ dây điện lại nhớ nghề xưa, nhưng cả làng làm thì mình cũng làm theo thôi. Nhiều nhà ở làng này nhờ rác mà xây được nhà, ăn nên làm ra, có của ăn của để. Lắm lúc nhà có việc hiếu hỷ, mà đi vào đi ra toàn là rác, ngày xưa chưa quen chứ giờ mọi người đùa nhau đấy là điểm đặc biệt ít nơi nào có được” – bà Thuỷ, vợ ông Thịnh nửa đùa nửa thật khi nói về nghề.
Không chỉ sống chung với rác, người thôn Xà Cầu đến lúc chết đi cũng không thoát được cảnh nằm cùng với phế phẩm. Mỗi ngày, những chiếc xe cải tiến chở rác lại men theo quốc lộ 21B tiếp tục chất đầy dọc đường vào nghĩa trang. Họ vẫn hay đùa với nhau rằng, ở đây, người sống tranh đất của người chết để làm rác.
Người dân ở đây cho biết, trung bình mỗi ngày, khoảng 50 tấn nhựa, phế phẩm từ khắp cả nước đổ về thôn Xà Cầu. Có những ngày cao điểm, con số này lên đến hàng trăm tấn, sức người làm không xuể. Rác nối tiếp rác, ngày càng chất đống hai bên lối đi về.
Ngày nắng cũng như ngày mưa, người dân thôn Xà Cầu vẫn mải miết bám trụ với rác. Dù vất vả nhưng chúng mang lợi nhuận kinh tế cao. Nghề thu mua phế liệu đã trở thành “cần câu cơm” của hàng trăm hộ dân nơi đây, đưa Xà Cầu thành thôn khá giả nhất vùng nhưng lại khiến người dân phải sống trong cảnh rác thải bủa vây khắp nơi.
(Ngày Nay) - Nhân dịp Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Phu nhân Thananon thăm chính thức Việt Nam từ ngày 8 - 9/6 và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN tại Hà Nội theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng, Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng đã chia sẻ về ý nghĩa, mục đích chuyến thăm, cũng như những hoạt động dự kiến được Đại sứ quán tiếp tục tổ chức nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
(Ngày Nay) - Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi ngày 5/6 vừa công bố kế hoạch ứng phó chung trị giá 518 triệu USD nhằm đối phó với đợt bùng phát dịch Ebola đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo và có nguy cơ lan sang các quốc gia láng giềng.
(Ngày Nay) - Liên hợp quốc (LHQ) ngày 5/6 cho biết những cảnh báo từng bị xem là quá bi quan về nguy cơ hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang dần trở thành hiện thực. Theo tổ chức này, xung đột kéo dài giữa Israel, Mỹ và Iran không chỉ làm rung chuyển khu vực Trung Đông mà còn đang tạo ra những tác động dây chuyền lên thị trường năng lượng, giá lương thực và an ninh lương thực toàn cầu.
(Ngày Nay) - Các nhà khoa học Anh vừa hoàn thành thử nghiệm trên người một loại vaccine có thành phần kháng nguyên hoàn toàn do trí tuệ nhân tạo (AI) thiết kế, đánh dấu cột mốc mới trong lĩnh vực phát triển vaccine. Tuy nhiên, kết quả ban đầu cho thấy vaccine mới chỉ tạo ra phản ứng miễn dịch ở mức khiêm tốn.
(Ngày Nay) - Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) đã hủy vé xem World Cup 2026 được cấp miễn phí cho khoảng 60 người hâm mộ sau khi phát hiện lỗi kỹ thuật trong hệ thống bán vé trực tuyến.
(Ngày Nay) - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa đăng tải dự thảo Thông tư ban hành Quy chế đào tạo trình độ đại học trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến rộng rãi các cơ quan, tổ chức, chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở giáo dục đại học và các đối tượng có liên quan.
(Ngày Nay) - Ngày 04/6/2026, Cơ quan quản lý dược phẩm Australia (TGA) cảnh báo thu hồi khẩn cấp đối với hai sản phẩm thực phẩm chức năng thuộc thương hiệu Nature’s Own sau khi phát hiện nguy cơ có thể tồn tại mảnh kính bên trong lọ đựng sản phẩm.
(Ngày Nay) - Tháp Hòa Lai là một trong những cụm tháp cổ Chăm Pa, gồm có ba tháp hiện nằm ở thôn Ba Tháp, xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa. Được đánh giá là một trong những di tích cổ nhất và đẹp nhất còn tồn tại
(Ngày Nay) - Với tầm nhìn chiến lược đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch động lực của vùng và nâng cao vị thế du lịch tỉnh trên bản đồ quốc tế, mô hình du lịch cộng đồng đang được địa phương này chú trọng phát triển theo các tiêu chuẩn khắt khe của ASEAN.