(Ngày Nay) - Gần 20 năm qua, ít ai thấy ở làng nghề hương đen thôn Xà Cầu, xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa (Hà Nội), có nhà nào còn giữ nghề truyền thống trăm năm. Thay vào đó, những núi phế liệu chất đầy quá đầu, trải tràn ra đường lại là nghề “truyền thống mới” tạo ra “miếng cơm, manh áo” cho 180 hộ dân ở đây. Mở mắt ra chịu cảnh sống chung với rác, nhưng cũng từ đó, nhiều hộ gia đình đổi đời.
Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 30 km, mỗi ngày, tại thôn Xà Cầu có tới hàng trăm tấn nhựa, phế liệu đổ về từ khắp Hà Nội và các vùng lân cận, thậm chí là phía Nam. Số lượng rác thải nhựa ở đây tỷ lệ thuận với mức độ tiêu thụ sản phẩm nhanh của xã hội hiện đại.
Sau khi được tập kết về đây, rác thải nhựa và các phế phẩm được phân loại, sàng lọc, sơ chế, nghiền nhỏ rồi bán lại cho các công ty, nhà máy sản xuất đồ nhựa ở Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Dương với giá khoảng 3.000 đồng/kg tùy loại…
Mỗi ngày, số lượng phế liệu được thu gom về quá nhiều nhưng nhân lực mỏng, chưa kịp xử lý. Rác thải nhựa, phế phẩm chất thành từng đống lớn ngổn ngang, cao gần bằng ngôi nhà. Hình ảnh này trở nên quen thuộc gần 20 năm nay với người dân ở thôn Xà Cầu.
Nhà anh Nguyễn Tiến Quang (65 tuổi) có 5 người thì đến 4 người làm nghề này, tạo thành một dây chuyền khép kín trong hộ gia đình: người phân loại, người cho rác vào máy nghiền, người sơ chế, rửa qua nhựa đã nghiền với nước sạch, người đóng gói thành phẩm vào các bì lớn. Công việc này đòi hỏi phải có sức khoẻ, nên thường dành cho những người đàn ông hoặc thanh niên trai tráng đảm nhận.
Công đoạn phân loại, sơ chế rác thải nhựa tuy dùng ít sức lực hơn nhưng lại đòi hỏi nhiều nhân công bởi số lượng rác phế phẩm mỗi ngày đổ về nhiều vô kể Những người làm thuê tại các xưởng xử lý rác thải nhựa đa số đều là người dân ở thôn.
Đôi bàn tay thoăn thoắt phân loại rác thành từng rổ: chai nhựa màu ném ra một rổ lớn, nắp vỏ chai, lọ tháo ra bỏ riêng, đồ chơi hỏng cũng xếp riêng ra thành một góc, chị Hải Yến (47 tuổi) cho biết khi đã quen việc, mỗi ngày có thể kiếm được lên đến 400.000 đồng, mỗi tháng thu nhập dao động trên dưới 10 triệu mà chẳng phải tha phương cầu thực.
Những người cao tuổi cũng tranh thủ tham gia vào “nghề truyền thống mới” này. Ông Nguyễn Hữu Thịnh (79 tuổi) cho biết trước đây, hai vợ chồng cùng theo nghề hương đen, nhưng từ lúc làng chuyển nghề sang phế liệu, ông bà cũng phải theo thời đại bởi làm hương đen chẳng còn kiếm được là bao.
“Đôi khi ngồi bóc vỏ dây điện lại nhớ nghề xưa, nhưng cả làng làm thì mình cũng làm theo thôi. Nhiều nhà ở làng này nhờ rác mà xây được nhà, ăn nên làm ra, có của ăn của để. Lắm lúc nhà có việc hiếu hỷ, mà đi vào đi ra toàn là rác, ngày xưa chưa quen chứ giờ mọi người đùa nhau đấy là điểm đặc biệt ít nơi nào có được” – bà Thuỷ, vợ ông Thịnh nửa đùa nửa thật khi nói về nghề.
Không chỉ sống chung với rác, người thôn Xà Cầu đến lúc chết đi cũng không thoát được cảnh nằm cùng với phế phẩm. Mỗi ngày, những chiếc xe cải tiến chở rác lại men theo quốc lộ 21B tiếp tục chất đầy dọc đường vào nghĩa trang. Họ vẫn hay đùa với nhau rằng, ở đây, người sống tranh đất của người chết để làm rác.
Người dân ở đây cho biết, trung bình mỗi ngày, khoảng 50 tấn nhựa, phế phẩm từ khắp cả nước đổ về thôn Xà Cầu. Có những ngày cao điểm, con số này lên đến hàng trăm tấn, sức người làm không xuể. Rác nối tiếp rác, ngày càng chất đống hai bên lối đi về.
Ngày nắng cũng như ngày mưa, người dân thôn Xà Cầu vẫn mải miết bám trụ với rác. Dù vất vả nhưng chúng mang lợi nhuận kinh tế cao. Nghề thu mua phế liệu đã trở thành “cần câu cơm” của hàng trăm hộ dân nơi đây, đưa Xà Cầu thành thôn khá giả nhất vùng nhưng lại khiến người dân phải sống trong cảnh rác thải bủa vây khắp nơi.
(Ngày Nay) -Sân khấu Mới sẽ ra mắt vở kịch mới "Nội gián nạn dối" (đạo diễn: Minh Nhật) vào tối 7/8 tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (136 Trần Hưng Đạo, phường Bến Thành, TPHCM). Suất diễn kỷ niệm 1 năm hoạt động đồng thời đánh dấu việc Sân khấu Mới “dời nhà” đến điểm diễn mới.
(Ngày Nay) - Giới chức Ceuta cho biết cuộc vượt biên quy mô lớn từ Maroc đã khiến khoảng 100 người thiệt mạng, gây sức ép chưa từng có lên công tác tiếp nhận người di cư và quản lý biên giới của Tây Ban Nha.
(Ngày Nay) - Hàn Quốc khẳng định tiếp tục theo đuổi mục tiêu chung sống hòa bình với Triều Tiên và duy trì chính sách nhất quán thông qua phối hợp liên ngành, giữa lúc căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên gia tăng.
(Ngày Nay) - Tầm nhìn đến năm 2045, giáo dục đại học Việt Nam đạt trình độ tiên tiến châu Á, một số đại học nghiên cứu tinh hoa đẳng cấp thế giới; một số lĩnh vực khoa học công nghệ có năng lực cạnh tranh quốc tế.
(Ngày Nay) - Theo kết quả bốc thăm, đương kim vô địch V-League Công an Hà Nội sẽ được đá trận mở màn trên sân nhà. Trong khi đó, đội mới thăng hạng là Trường Tươi Đồng Nai sẽ tiếp đón Á quân mùa trước là Thể Công.
(Ngày Nay) -Tại Hội thảo góp ý sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 diễn ra sáng 6/8, bà Hoàng Thu Hằng - Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng - cho biết, tới đây, mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh duy nhất trên hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản.
(Ngày Nay) - Nhờ lực đẩy của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước sáng nay tiếp tục tăng. Khoảng cách chênh lệch giữa giá vàng SJC và giá vàng thế giới đã thu hẹp còn 6,6 triệu đồng/lượng.
(Ngày Nay) - Trong số tháng 7–9/2026 với chủ đề "Is journalism old news?" (Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"?), UNESCO Courier đăng tải bài viết "How can journalism reinvent itself?" của Nic Newman - chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Reuters Institute for the Study of Journalism (Đại học Oxford, Vương quốc Anh), đồng thời là tác giả chính của chuỗi báo cáo Digital News Report giai đoạn 2012–2025.
(Ngày Nay) - Từ ngày 19 đến 23/9/2026, dưới mái vòm của Đại Cung điện Grand Palais ở Paris, Fine Arts Paris 2026 sẽ quy tụ khoảng 100 phòng trưng bày quốc tế, giới thiệu tác phẩm trải dài từ cổ vật, hội họa cổ điển đến nghệ thuật hiện đại, thiết kế, trang sức, điêu khắc và bản thảo quý hiếm. Không chỉ là một hội chợ mua bán tác phẩm nghệ thuật, sự kiện đang được định vị như một không gian kết nối giữa thị trường nghệ thuật, bảo tồn di sản và các ngành công nghiệp sáng tạo.
(Ngày Nay) - Bài xã luận của bà Agnès Bardon, Tổng Biên tập UNESCO Courier, mở đầu số báo tháng 7–9/2026 với chủ đề "Is journalism old news?". Trong bài viết, tác giả bàn về vai trò của báo chí trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và thông tin sai lệch đang làm thay đổi môi trường truyền thông toàn cầu. Tạp chí Ngày Nay trân trọng giới thiệu bản dịch toàn văn.