(Ngày Nay) - Gần 20 năm qua, ít ai thấy ở làng nghề hương đen thôn Xà Cầu, xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa (Hà Nội), có nhà nào còn giữ nghề truyền thống trăm năm. Thay vào đó, những núi phế liệu chất đầy quá đầu, trải tràn ra đường lại là nghề “truyền thống mới” tạo ra “miếng cơm, manh áo” cho 180 hộ dân ở đây. Mở mắt ra chịu cảnh sống chung với rác, nhưng cũng từ đó, nhiều hộ gia đình đổi đời.
Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 30 km, mỗi ngày, tại thôn Xà Cầu có tới hàng trăm tấn nhựa, phế liệu đổ về từ khắp Hà Nội và các vùng lân cận, thậm chí là phía Nam. Số lượng rác thải nhựa ở đây tỷ lệ thuận với mức độ tiêu thụ sản phẩm nhanh của xã hội hiện đại.
Sau khi được tập kết về đây, rác thải nhựa và các phế phẩm được phân loại, sàng lọc, sơ chế, nghiền nhỏ rồi bán lại cho các công ty, nhà máy sản xuất đồ nhựa ở Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Dương với giá khoảng 3.000 đồng/kg tùy loại…
Mỗi ngày, số lượng phế liệu được thu gom về quá nhiều nhưng nhân lực mỏng, chưa kịp xử lý. Rác thải nhựa, phế phẩm chất thành từng đống lớn ngổn ngang, cao gần bằng ngôi nhà. Hình ảnh này trở nên quen thuộc gần 20 năm nay với người dân ở thôn Xà Cầu.
Nhà anh Nguyễn Tiến Quang (65 tuổi) có 5 người thì đến 4 người làm nghề này, tạo thành một dây chuyền khép kín trong hộ gia đình: người phân loại, người cho rác vào máy nghiền, người sơ chế, rửa qua nhựa đã nghiền với nước sạch, người đóng gói thành phẩm vào các bì lớn. Công việc này đòi hỏi phải có sức khoẻ, nên thường dành cho những người đàn ông hoặc thanh niên trai tráng đảm nhận.
Công đoạn phân loại, sơ chế rác thải nhựa tuy dùng ít sức lực hơn nhưng lại đòi hỏi nhiều nhân công bởi số lượng rác phế phẩm mỗi ngày đổ về nhiều vô kể Những người làm thuê tại các xưởng xử lý rác thải nhựa đa số đều là người dân ở thôn.
Đôi bàn tay thoăn thoắt phân loại rác thành từng rổ: chai nhựa màu ném ra một rổ lớn, nắp vỏ chai, lọ tháo ra bỏ riêng, đồ chơi hỏng cũng xếp riêng ra thành một góc, chị Hải Yến (47 tuổi) cho biết khi đã quen việc, mỗi ngày có thể kiếm được lên đến 400.000 đồng, mỗi tháng thu nhập dao động trên dưới 10 triệu mà chẳng phải tha phương cầu thực.
Những người cao tuổi cũng tranh thủ tham gia vào “nghề truyền thống mới” này. Ông Nguyễn Hữu Thịnh (79 tuổi) cho biết trước đây, hai vợ chồng cùng theo nghề hương đen, nhưng từ lúc làng chuyển nghề sang phế liệu, ông bà cũng phải theo thời đại bởi làm hương đen chẳng còn kiếm được là bao.
“Đôi khi ngồi bóc vỏ dây điện lại nhớ nghề xưa, nhưng cả làng làm thì mình cũng làm theo thôi. Nhiều nhà ở làng này nhờ rác mà xây được nhà, ăn nên làm ra, có của ăn của để. Lắm lúc nhà có việc hiếu hỷ, mà đi vào đi ra toàn là rác, ngày xưa chưa quen chứ giờ mọi người đùa nhau đấy là điểm đặc biệt ít nơi nào có được” – bà Thuỷ, vợ ông Thịnh nửa đùa nửa thật khi nói về nghề.
Không chỉ sống chung với rác, người thôn Xà Cầu đến lúc chết đi cũng không thoát được cảnh nằm cùng với phế phẩm. Mỗi ngày, những chiếc xe cải tiến chở rác lại men theo quốc lộ 21B tiếp tục chất đầy dọc đường vào nghĩa trang. Họ vẫn hay đùa với nhau rằng, ở đây, người sống tranh đất của người chết để làm rác.
Người dân ở đây cho biết, trung bình mỗi ngày, khoảng 50 tấn nhựa, phế phẩm từ khắp cả nước đổ về thôn Xà Cầu. Có những ngày cao điểm, con số này lên đến hàng trăm tấn, sức người làm không xuể. Rác nối tiếp rác, ngày càng chất đống hai bên lối đi về.
Ngày nắng cũng như ngày mưa, người dân thôn Xà Cầu vẫn mải miết bám trụ với rác. Dù vất vả nhưng chúng mang lợi nhuận kinh tế cao. Nghề thu mua phế liệu đã trở thành “cần câu cơm” của hàng trăm hộ dân nơi đây, đưa Xà Cầu thành thôn khá giả nhất vùng nhưng lại khiến người dân phải sống trong cảnh rác thải bủa vây khắp nơi.
(Ngày Nay) - Trong đợt không khí lạnh này, nhiệt độ thấp nhất ở Bắc Bộ phổ biến 14-17 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 10 độ C; khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị phổ biến 15-18 độ C.
(Ngày Nay) - Chiều 9/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Huế cho biết, các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam trên địa bàn thành phố được tổ chức cao điểm từ ngày 18-24/11.
(Ngày Nay) - Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đột phá chiến lược theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, giáo dục nghề nghiệp đang đẩy mạnh liên kết chiến lược giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.
(Ngày Nay) - Trong phiên làm việc buổi sáng, các đại biểu thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề.
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chính phủ hai nước đã ký kết Hiệp định liên Chính phủ về phát triển Trường Đại học Việt Nhật (VJU). Đây là dấu mốc quan trọng trong hợp tác giáo dục đại học giữa hai quốc gia, thể hiện cam kết đồng hành lâu dài của hai Chính phủ đối với sự phát triển của Trường.
(Ngày Nay) - Từ ngày 9-12/11, trên các sông ở thành phố Huế có khả năng xuất hiện một đợt lũ ở mức báo động 2 và trên báo động 2. Cảnh báo nguy cơ ngập lụt, khả năng xảy ra các thiên tai khác đi kèm
(Ngày Nay) - Ngành y tế đang đẩy mạnh hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, hiệu quả điều trị và mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân.
(Ngày Nay) - Tối 5/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Azerbaijan tổ chức tiệc chiêu đãi nhân dịp Ngày Chiến thắng (8/11). Sự kiện là dịp nhìn lại một dấu mốc quan trọng trong lịch sử hiện đại của Azerbaijan, đồng thời góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa và tăng cường sự gắn kết giữa hai quốc gia.
(Ngày Nay) - Chiến dịch hưởng ứng Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2026 đặt trọng tâm vào chăm sóc dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm các vấn đề phát triển ở trẻ sau khi xuất viện.
(Ngày Nay) - Tại Hà Nội, điểm dừng chân đầu tiên của triển lãm đồ họa “Ấn tượng phương Đông”, những đường khắc, dấu in của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc, Lào và Thái Lan gợi mở câu chuyện về ký ức và bản sắc của những cộng đồng cùng chung một dòng sông.
