Theo tư liệu lịch sử địa phương, Nữ tướng Lê Chân quê gốc ở trang An Biên, huyện Đông Triều (nay thuộc phường Đông Triều, Quảng Ninh). Năm 40, khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, Lê Chân cùng các tướng lĩnh hưởng ứng, bằng lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tài thao lược và tinh thần bất khuất, bà đã lập nhiều chiến công. Sau khi cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi, Trưng Trắc xưng Vương, phong Lê Chân là “Thánh Chân công chúa”, giao trọng trách chỉ huy binh quyền, trấn giữ vùng biển phía Đông.
Khi quân Đông Hán do Mã Viện kéo sang xâm lược, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng thất bại, Nữ tướng Lê Chân tiếp tục đưa quân về phía Nam, chọn vùng Lạt Sơn (Kim Bảng, tỉnh Hà Nam cũ), nay là phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình làm căn cứ phòng thủ. Tại đây, bà cùng các tướng sĩ kiên cường chiến đấu chống quân Đông Hán. Trong trận chiến cuối cùng tại thung Đồng Loạn, trước thế giặc mạnh, Nữ tướng Lê Chân lui về núi Giát Dâu và tuẫn tiết vào ngày 13 tháng 7 năm Quý Mão (năm 43).
Để tưởng nhớ công lao của Nữ tướng Lê Chân, nhân dân địa phương tôn vinh bà với danh hiệu “Đức Thánh Mẫu”, lập đền thờ trên đồi Ông Tượng, thuộc căn cứ địa Lạt Sơn. Quần thể di tích căn cứ địa Lạt Sơn gồm Đền thờ Nữ tướng Lê Chân, núi Giát Dâu và Đồi Bụt (còn gọi là Đồi Am Tổ) đã được xếp hạng Di tích cấp quốc gia vào năm 2023.
Trong khuôn khổ lễ hội diễn ra các nghi lễ tâm linh truyền thống cùng nhiều hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao quần chúng, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia.
Dịp này, lãnh đạo phường Lý Thường Kiệt trao tặng 1 chiếc trống hội cho lãnh đạo phường Lê Chân (thành phố Hải Phòng), thể hiện sự gắn kết giữa các địa phương có mối liên hệ với cuộc đời và sự nghiệp của nữ tướng.
Theo Chủ tịch UBND phường Lý Thường Kiệt Trần Trọng Đại, Lễ hội Đền thờ Nữ tướng Lê Chân được tổ chức vào ngày 13/7 âm lịch hằng năm, là dịp để nhân dân tưởng nhớ, tri ân công lao của nữ tướng tài ba, đồng thời gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương.
Lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào về lịch sử dân tộc. Qua đó, các giá trị lịch sử, văn hóa của di tích căn cứ địa Lạt Sơn được lan tỏa, góp phần quảng bá hình ảnh di tích đến đông đảo nhân dân, du khách trong và ngoài tỉnh.
Chủ tịch UBND phường Lý Thường Kiệt cho biết thêm, những năm qua, cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương luôn quan tâm gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, từng bước đưa di sản trở thành nguồn lực góp phần nâng cao đời sống tinh thần, phát triển du lịch địa phương. Tuy nhiên, di sản chỉ thực sự sống khi được cộng đồng gìn giữ và trao truyền.
Vì vậy, bảo tồn và phát huy giá trị Đền thờ Nữ tướng Lê Chân không chỉ là trách nhiệm của chính quyền, Ban Quản lý di tích hay Ban Tổ chức Lễ hội mà là trách nhiệm chung của cộng đồng. Mỗi người dân hãy là một người gìn giữ di sản; mỗi gia đình là nơi trao truyền những câu chuyện lịch sử cho thế hệ trẻ; mỗi cán bộ, đảng viên là tấm gương trong thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn cảnh quan và sự tôn nghiêm của di tích. Mỗi du khách khi về với Đền thờ Nữ tướng Lê Chân cùng chung tay để nơi đây trở thành địa chỉ văn hóa, lịch sử, tâm linh giàu bản sắc, văn minh và an toàn.
