Loại sách công nghệ giáo dục: Hội đồng thẩm định đi ngược tinh thần đổi mới?

[Ngày Nay] - Việc sách công nghệ giáo dục của Giáo sư Hồ Ngọc Đại bị hội đồng thẩm định sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo loại ngay từ vòng một đang khiến dư luận xôn xao. Bộ sách đang được triển khai ở 49 tỉnh thành trên cả nước, với trên 931.000 học sinh, trong đó rất nhiều tỉnh vùng sâu vùng xa, nhưng hội đồng lại khẳng định sách quá khó, hàn lâm, quá tải.
Loại sách công nghệ giáo dục: Hội đồng thẩm định đi ngược tinh thần đổi mới?

Sách công nghệ giáo dục quá khó?

Chia sẻ với báo chí, Giáo sư Trần Đình Sử, thành viên hội đồng thẩm định cho biết, sách công nghệ giáo dục bị loại vì vừa thừa, vừa thiếu.

Cụ thể, chương trình mới yêu dạy học sinh lớp 1 theo bốn tiêu chí đọc, viết, nghe, nói, còn sách giáo khoa của Giáo sư Hồ Ngọc Đại chủ yếu dạy âm, chữ, quy tắc chính tả. Trong khi đó, sách lại có nhiều nội dung quá tải, vượt yêu cầu với học sinh lớp 1 như dạy kiến thức về ngữ âm tiếng Việt, cấu trúc ngữ âm của từ tiếng Việt, các khái niệm âm đầu, âm đệm, âm cuối, âm đôi. Chương trình mới chỉ yêu cầu học sinh lớp 1 phân biệt chính tả c –k, g- gh, nhưng sách giáo khoa của Giáo sư Hồ Ngọc Đại phân biệt chính tả cả về ngữ âm, ngữ nghĩa, vượt lên ở lớp 2, 3, 4.

Giáo sư Mai Ngọc Chừ, một thành viên khác của hội đồng thẩm định, cho biết, trong các trang sách của giáo sư Hồ Ngọc Đại đều có các thành ngữ, tục ngữ như “thế chẻ tre”, “bé xé ra to”, “ “củ rủ cù rù”, “vắt chanh bỏ vỏ”, ngữ liệu có cả tác phẩm “Nam quốc sơn hà”, “Bình Ngô đại cáo”, là quá tải với lớp 1.

Ông Chừ cũng cho biết, trong hội đồng có 5 thành viên là giáo viên dạy lớp 1 và các giáo viên đều cho biết để dạy công nghệ giáo dục, giáo viên phải vất vả, dành nhiều thời gian để tìm hiểu những nội dung quá cao trên.

“Sách phải chuẩn của chương trình giáo dục phổ thông mới, phải đủ, không được thiếu, cũng không được thừa. Chúng tôi không phủ nhận tư tưởng của anh Đại. Tôi chỉ có lời khuyên anh Đại là nên theo chương trình mới của Bộ để viết lại,” Giáo sư Trần Đình Sử nói.

Thẩm định xơ cứng và xa rời thực tiễn

Trước ý kiến của hội đồng thẩm định sách giáo khoa, Giáo sư Hồ Ngọc Đại khẳng định, bộ sách của ông đã có lịch sử 50 năm và trong những năm qua, ông đã chỉnh sửa rất nhiều lần. Cũng theo Giáo sư Hồ Ngọc Đại, việc hội đồng nói sách của ông quá khó là mang tính chủ quan theo kinh nghiệm giáo dục cũ. “Với thời của các vị là cao, nhưng với trẻ con nó chấp nhận được. Cái gì trẻ con làm được, vui vẻ thì sao lại bảo quá sức? Quá sức là do ấn tượng về nghiệp vụ sư phạm quá thấp của anh. Sách của tôi tôi viết mấy chục năm, tôi đã tính hết. Cái gì nghe được thì tôi nghe. Tôi đã điều chỉnh rồi chứ không phải không. Đó là bản in cuối cùng của tôi”, Giáo sư Hồ Ngọc Đại khẳng định.

Loại sách công nghệ giáo dục: Hội đồng thẩm định đi ngược tinh thần đổi mới? ảnh 1

Giáo sư Hồ Ngọc Đại khẳng định, bộ sách của ông đã có lịch sử 50 năm và trong những năm qua, ông đã chỉnh sửa rất nhiều lần.

Cũng theo Giáo sư Hồ Ngọc Đại, hiện bộ sách có đến 931.000 học sinh của 49 tỉnh thành trên cả nước theo học, điều đó cho thấy bộ sách được học sinh và giáo viên chấp nhận chứ không phải quá khó như kết luận của hội đồng.

Đây cũng là quan điểm của ông Nguyễn Kế Hào, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo ông Nguyễn Kế Hào, những tiêu chuẩn thẩm định của Bộ là quá xơ cứng, kinh nghiệm và xa rời thực tiễn.

“Hội đồng có hai Giáo sư chưa từng dạy lớp 1, chưa dự giờ công nghệ giáo dục. Có 5 giáo viên nhưng không biết trong số đó có bao nhiêu người dạy công nghệ giáo dục. Và họ kết luận là chương trình khó. Tại sao không đi hỏi 931.000 học sinh, hàng nghìn giáo viên đã và đang dạy công nghệ giáo dục trong hàng chục năm qua?”, ông Hào đặt câu hỏi.

Cũng theo ông Nguyễn Kế Hào, nói sách công nghệ giáo dục chú trọng ngữ âm là đúng nhưng nếu nói sách không đáp ứng yêu cầu dạy học sinh nghe, nói, đọc, viết là sai. Bộ sách đã hai lần chữa cháy cho ngành giáo dục, giúp khắc phục tình trạng học sinh học xong không biết đọc, biết viết.

“Còn việc không cho sách có nội dung vượt chương trình là điều rất xơ cứng và sai lầm. Tinh thần của chương trình giáo dục mới là có tính mở để phù hợp với nhiều đối tượng học sinh. Chương trình chỉ yêu cầu chuẩn tối thiểu. Nhưng thẩm định sách lại không cho vượt yêu cầu chuẩn là đã đi ngược với tinh thần đổi mới. Khi áp các sách vào một khung chung thì tư tưởng ‘một chương trình, nhiều sách giáo khoa’ chỉ là trên giấy, còn thực tế vẫn chỉ là một bộ sách giáo khoa”, ông Nguyễn Kế Hào phân tích.

Từ việc sách giáo khoa công nghệ giáo dục bị loại, ông Hào cho rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải xem lại các tiêu chí chọn sách đã đưa ra trong Thông tư 33 (thông tư hướng dẫn thẩm định sách giáo khoa).

“Hội đồng sẽ thẩm định theo quy định của Thông tư 33, nên người chịu trách nhiệm là Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc sửa cũng không khó vì hoàn toàn nằm trong thẩm quyền của Bộ trưởng”, ông Hào kiến nghị.

Gợi ý “cẩm nang” road trip khởi hành từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cho mùa hè này
Gợi ý “cẩm nang” road trip khởi hành từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cho mùa hè này
(Ngày Nay) - Với nhiều du khách, điều hấp dẫn của road trip nằm ở cả hành trình lẫn đích đến.. Mỗi điểm dừng, mỗi khúc cua rẽ hướng và từng ki-lô-mét đi qua đều trở thành một phần đáng nhớ của chuyến đi. Theo báo cáo Travel Predictions 2026 của Booking.com, 93% du khách Việt Nam chia sẻ rằng road trip hấp dẫn họ bởi sự linh hoạt, tinh thần ngẫu hứng và cơ hội gặp gỡ những con người mới. 87% đề cao việc san sẻ nhiệm vụ lái xe, khiến cả hành trình trở nên gắn kết và thân thuộc hơn
Động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số của Việt Nam
Động lực tăng trưởng mới từ nền kinh tế số của Việt Nam
(Ngày Nay) - Từ những đơn hàng được giao trong vài giờ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến các phiên bán hàng trực tiếp thu hút hàng triệu người theo dõi trên mạng xã hội, thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ và từng bước làm thay đổi cách tiêu dùng của người Việt Nam.
Sách “Công việc, con ngựa & chúng ta” lưu ý đôi khi “chúng ta quá trách nhiệm, quá tất bật, quá quen với nhịp phải chạy, nên có lúc ta quên mất câu hỏi căn bản nhất: “Đời sống này, công việc này, rốt cuộc đang phục vụ cho điều gì?”. Trong thời đại mà ai cũng được khuyến khích phải nhanh hơn, mạnh hơn, giỏi hơn, việc dám dừng để hỏi lại “mình có còn là mình không?” đôi khi là một biểu hiện của dũng khí rất lớn”
“Công việc, con ngựa & chúng ta”: Làm sao nghỉ việc trong sáng suốt và bình an?
(Ngày Nay) - Cuốn sách “Công việc, con ngựa & chúng ta” (Mây Thong Dong và NXB Dân Trí ấn hành tháng 6/2026) là tác phẩm chung đầu tiên của hai tác giả: nhà báo/cư sĩ Lưu Đình Long và kiến trúc sư/tác giả Nguyễn Đinh Khoa gợi mở những tham khảo cho người trẻ đối diện những làn sóng thay đổi nghề nghiệp trong một thế giới đang đổi thay nhanh chóng vì trí tuệ nhân tạo AI.
Lượng khách nước ngoài chiếm đa số ở chợ Đồng Xuân (Ảnh: Xuân Lâm)
Chợ Hà Nội giữa “cuộc đại phẫu”: Hồn cốt có còn khi thay đổi hình hài?
(Ngày Nay) - Từ cảnh vắng khách ở các khu dân chợ dân sinh đến hình ảnh bạn trẻ đặt hàng qua GrabMart, chợ Hà Nội đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc. Kế hoạch 117/KH- UBND TP.Hà Nội với mục tiêu xây mới hơn 100 chợ, thúc đẩy chuyển đổi số và xóa bỏ chợ tự phát đang đặt hệ thống chợ truyền thống Thủ đô trước ngã ba đường.