Cheo cheo lưng bạc, hay còn được gọi là hươu chuột Việt Nam, được ghi nhận lần cuối cách đây hơn 25 năm khi một nhóm các nhà nghiên cứu Việt Nam và Nga tìm được xác của một con từ tay thợ săn.
"Từ lâu, loài này dường như chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng của chúng tôi", nhà sinh học người Việt Nam An Nguyễn, đồng thời là nhà khoa học bảo tồn liên kết với tổ chức Bảo tồn Động vật hoang dã Toàn cầu.
"Phát hiện này chỉ là bước đầu tiên để đảm bảo rằng chúng ta sẽ không để mất chúng thêm lần nữa và nhanh chóng tìm ra cách bảo vệ loài này theo cách tốt nhất", ông An nói trong một tuyên bố.
Các nhà khoa học đã nghĩ rằng loài cheo cheo, vốn nằm trong danh sách truy tìm 25 loài được cho là đã mất tích do Bảo tồn Động vật hoang dã Toàn cầu (GWC) biên soạn, đã trở thành nạn nhân của vấn nạn mất môi trường sống và săn bắn.
Chi tiết về khám phá này đã được công bố vào thứ Hai trên tạp chí khoa học Nature Ecology & Evolution.
Sau khi phỏng vấn dân làng và kiểm lâm gần thành phố biển Nha Trang, nhóm các nhà khoa học đã đặt bẫy camera trong 5 tháng tại các khu vực nơi người dân địa phương cho biết họ có thể đã nhìn thấy cheo cheo.
Kết quả thu về là 275 bức ảnh của loài hươu có kích thước rất nhỏ này. Sau đó, nhóm nghiên cứu đã thiết lập thêm 29 máy ảnh khác trong cùng khu vực, lần này ghi lại 1.881 bức ảnh về cheo cheo trong 5 tháng.
Theo GWC, cheo cheo là động vật móng guốc có kích cỡ nhỏ nhất trong họ, chúng nhút nhát và sống cô độc, loài này thường di chuyển trên đầu móng guốc và có hai chiếc răng nanh nhỏ. Chúng thường nặng dưới 4 kg.
Loài vật này được các nhà khoa học mô tả lần đầu tiên vào năm 1910, khi 4 mẫu vật được thu thập xung quanh Nha Trang. Không có hồ sơ xác minh khoa học thêm về cheo cheo cho đến năm 1990, khi một con bị tịch thu từ thợ săn địa phương ở miền Trung.
"Rất ít người biết về loài này nên công cuộc tìm kiếm trở thành một dấu hỏi khổng lồ. Một trong những thách thức lớn nhất là quyết định nơi bắt đầu tìm kiếm", Andrew Tilker từ GWC, nói.
"Chúng tôi có hai địa điểm tiềm năng cách nhau khá xa một ở phía nam và phía bắc xa hơn nhiều. Nhưng chúng tôi biết rằng nhiều người đã lắp đặt camera trong các khu rừng ẩm ướt ở phía bắc và không thu được kết quả, vì vậy chúng tôi nghĩ rằng nên tìm môi trường sống trong rừng khô, nơi không có nhiều người biết về loài này", ông Tilker chia sẻ.
Theo Tilker, phát hiện mới nhất này có ý nghĩa rất lớn đối với công tác tìm kiếm các loài được cho là quý hiếm và đã biến mất ngoài tự nhiên.
"Đối với giới khoa học, đây là một loài đã biến mất, nhưng người dân địa phương đều biết về chúng. Chỉ bằng cách sử dụng kiến thức sinh thái địa phương mà chúng ta đã thành công. Điều đó có thể được nhân rộng cho các loài khác ở các nơi khác trên thế giới", ông nói .
Tilker cũng cảnh báo rằng chỉ vì loài này được tìm thấy tương đối dễ dàng, điều đó không có nghĩa là nó không bị đe dọa.
"Những con cheo cheo được phát hiện có thể là những cá thể cuối cùng hoặc một trong số ít còn lại, trong trường hợp đó chúng ta cần phải hành động ngay lập tức để đưa ra các biện pháp bảo tồn để đảm bảo sự tồn tại của chúng", theo ông Tilker.
