Tiết lộ với kênh NBC mới đây, một số quan chức chính phủ Mỹ cho hay lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un có thể cho phép mở cửa “một cửa hàng hamburger phương Tây” ở nước này để thể hiện thiện chí với Mỹ.
Thông tin trên xuất hiện sau khi cố vấn của Tổng thống Hàn Quốc, ông Moon Chung-in, nói rằng Triều Tiên có thể đón chào một cửa hiệu McDonald’s ở nước này trong bối cảnh bán đảo Triều Tiên đang giảm thang căng thẳng.
Đương nhiên, nếu so sánh với vấn đề hạt nhân của Triều Tiên, một cửa hiệu McDonald’s đặt ở thủ đô Bình Nhưỡng chỉ là việc nhỏ như miếng khoai tây chiên. Nhưng giới chuyên gia và lịch sử đều chỉ ra rằng, nó mang ý nghĩa lớn hơn thế.
McDonald’s từ lâu đã được xem như biểu tượng của nền văn hóa và chủ nghĩa tư bản phương Tây. Sự mở rộng của nó tới Nga và Trung Quốc từng được xem như sự kiện đáng chú ý vào khoảng những năm 1990.
“Điều này từng xảy ra với một số nước” - bà Jenny Town, chuyên gia phân tích thuộc Trung tâm Stimson kiêm chuyên viên điều hành của 38North, website chuyên các vấn đề về Triều Tiên, nhận định - “Một khi họ bắt đầu có quan điểm khác về hướng tiếp cận với phương Tây, họ sẽ thay đổi quan điểm trước đó - và nó thường bắt đầu bằng việc du nhập McDonald’s và Coca-Cola”.
Từ lâu McDonald’s đã mang ý nghĩa lớn hơn là một nhà hàng đồ ăn nhanh. Nó được xem như một đại diện của văn hóa Mỹ và là biểu tượng mạnh mẽ của tiến trình toàn cầu hóa. Vào những năm 1970, khi chuỗi nhà hàng này lan tới châu Âu, nó đã sử dụng slogan kiểu chơi chữ “United Tastes of America” và hứa hẹn sẽ mang tới mọi giá trị kinh doanh của Mỹ - nhanh, hiệu quả, đạt chuẩn - tới các nước nơi mà nó xuất hiện.
Lời cam kết đó dường như đã mang tới hiệu quả. McDonald’s giờ vận hành 37.241 cửa hàng ở 120 quốc gia trên thế giới.
 |
Vào năm 1996, cây bút Thomas Friedman của tờ New York Times thậm chí còn đưa ra một giả thuyết khét tiếng gây tranh cãi: “Hai quốc gia có nhà hàng McDonald’s sẽ không bao giờ xảy ra chiến tranh, bởi họ chia sẻ chung những nền kinh tế toàn cầu hóa”. Điều này thể hiện rõ góc nhìn của người Mỹ về sự xâm lấn của McDonald’s, cái mà họ cho là biểu tượng của chủ nghĩa tư bản.
Trong khoảng năm 1967 và 1987, McDonald’s mở rộng với tốc độ 2 quốc gia/năm. Đến giữa những năm 1990, tốc độ đó tăng lên 10 quốc gia/năm; theo tạp chí Economist.
Tuy nhiên, đó cũng là thời điểm cho thấy giả thuyết của người Mỹ, hay cụ thể là của Friedman, là một sai lầm: Giới phê bình chỉ ra rằng McDonald’s không thể ngăn chặn Mỹ khỏi việc can thiệp quân sự ở Panama vào năm 1989, một số nước có nhà hàng McDonald’s vẫn xảy ra xung đột, như Ấn Độ-Pakistan (1999), Israel-Lebanon (2006), Nga-Georgia (2008).
Kể từ đó, McDonald’s bắt đầu mang yếu tố chính trị, và không ít lần bị lôi kéo vào các vấn đề chính trị giữa các nước.
Sau sự kiện Crimea trở về thành một phần của nước Nga, giới chính trị Nga chỉ thị đóng cửa 3 cửa hàng McDonald’s ở nước này và thậm chí còn có lời kêu gọi đóng cửa toàn bộ chuỗi cửa hàng này.
Về trường hợp của Triều Tiên, bà Town nhận định rằng McDonald’s không nên bị coi quá nặng về mặt chính trị mà chỉ là công cụ giúp người dân Triều Tiên cảm thấy quen thuộc hơn với hình ảnh nước Mỹ.
Điều này có thể giúp xóa bỏ các quan điểm tiêu cực cố hữu đối với Mỹ ở nước này.
Vị chuyên gia phân tích cho rằng việc McDonald’s mở cửa ở Bình Nhưỡng sẽ mang nhiều ý nghĩa.
Trong vài năm gần đây, Triều Tiên vốn đã đề cập tới việc cho phép mở một cửa hàng McDonald’s, nhưng sau đó lại lựa chọn một chuỗi cửa hàng burger của Singapore để thay thế.
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un được tin rằng cũng là một người yêu thích món hamburger: Năm 2011, một tờ báo của Hàn Quốc từng đăng tin rằng cha của ông thường thưởng thức những chiếc burger của McDonald’s được vận chuyển bằng đường hàng không từ Trung Quốc.
Trong khi đó, ai cũng biết Tổng thống Mỹ Donald Trump là một fan cỡ bự của đồ ăn nhanh. Theo NBC, ông Kim hy vọng sẽ mở một cửa hàng McDonald’s ở Bình Nhưỡng như một đọng thái thúc đẩy các cuộc đàm phán trong tương lai. Tuy nhiên, một số chuyên gia nhận định rằng viễn cảnh đó khó xảy ra.
“Việc một nhà hàng đồ ăn nhanh kiểu Mỹ xuất hiện ở Triều Tiên sẽ được coi là thắng lợi lớn trong ngoại giao văn hóa. Nhưng từ nay đến lúc đó là cả một chặng đường dài” - Kayla Orta, chuyên gia phân tích thuộc Chương trình Chính sách và Lịch sử, Trung tâm Wilson, nhận định.
