Theo dự báo mới nhất của nhóm nghiên cứu bão tại Colorado State University (CSU), mùa bão năm 2026 có khả năng hoạt động dưới mức trung bình. Cụ thể, dự kiến sẽ có khoảng 13 cơn bão được đặt tên, trong đó khoảng 6 cơn có thể phát triển thành bão cuồng phong và chỉ 2 cơn đạt cấp độ mạnh từ cấp 3 trở lên.
Nhận định này phần nào đi ngược lại xu hướng những năm gần đây, khi hoạt động bão thường duy trì ở mức cao. Kể từ năm 2016, chỉ có duy nhất năm 2025 ghi nhận số lượng bão thấp hơn trung bình. Tuy nhiên, ngay cả trong mùa bão yên ắng đó, vẫn xuất hiện những hiện tượng cực đoan, như cơn bão Melissa cấp 5 gây thiệt hại nặng nề tại Jamaica.
Thực tế cho thấy, các dự báo sớm luôn tiềm ẩn sai số đáng kể. Năm 2023 là một ví dụ điển hình: dù ban đầu được dự đoán là mùa bão yếu, nhưng nhiệt độ đại dương tăng cao kỷ lục đã khiến hoạt động bão vượt xa mức trung bình. Điều này phản ánh sự phức tạp ngày càng gia tăng của hệ thống khí hậu trong bối cảnh Trái đất ấm lên.
El Niño: nhân tố chi phối mùa bão
Theo CSU, El Niño sẽ là yếu tố then chốt định hình mùa bão năm nay. Sau khi La Niña kết thúc, hệ thống khí hậu toàn cầu đang chuyển sang trạng thái trung tính và nhiều khả năng sẽ tiến tới El Niño vào giữa mùa hè, trùng với giai đoạn cao điểm của mùa bão, từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 10.
El Niño là hiện tượng nước biển ấm lên bất thường tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương, kéo theo những thay đổi lớn trong hoàn lưu khí quyển. Một trong những tác động đáng chú ý là làm gia tăng hiện tượng “gió đứt” – sự thay đổi về tốc độ và hướng gió theo độ cao. Khi gió đứt mạnh, cấu trúc của bão dễ bị phá vỡ, khiến quá trình hình thành và phát triển của các cơn bão bị kìm hãm.
Tuy nhiên, El Niño không phải là lá chắn tuyệt đối. Thực tế năm 2023 cho thấy, dù hiện tượng này xuất hiện, nhiệt độ đại dương quá cao vẫn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào, giúp nhiều cơn bão phát triển mạnh mẽ.
Bên cạnh El Niño, nhiệt độ bề mặt biển tại Đại Tây Dương đang phát đi những tín hiệu trái chiều. Khu vực phía tây Đại Tây Dương nhiệt đới, đặc biệt là vùng gần Caribbean, hiện ghi nhận mức nhiệt cao hơn trung bình.
Ngược lại, khu vực trung tâm và phía đông Đại Tây Dương lại có nhiệt độ thấp hơn bình thường, vốn liên quan đến các mùa bão ít sôi động hơn. Sự đối lập này khiến bức tranh dự báo trở nên phức tạp và khó đoán định.
Theo các nhà khoa học, nhiệt độ đại dương sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới và đạt đỉnh vào khoảng đầu tháng 9, thời điểm được xem là “nguồn nhiên liệu” quan trọng nhất cho sự phát triển của bão nhiệt đới. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu do phát thải nhiên liệu hóa thạch, xu hướng ấm lên của đại dương ngày càng rõ rệt, kéo theo nguy cơ gia tăng các cơn bão mạnh và hiện tượng tăng cường nhanh.
Thực tế mùa bão năm ngoái đã ghi nhận nhiều trường hợp bão tăng cấp đột ngột, trong đó có những cơn đạt cấp 5 chỉ trong thời gian ngắn, minh chứng cho mức độ cực đoan ngày càng gia tăng của thời tiết.
Dự báo vẫn còn nhiều ẩn số
Dù các tín hiệu ban đầu nghiêng về một mùa bão ít hoạt động hơn, giới chuyên gia cảnh báo rằng cục diện thực tế vẫn có thể thay đổi. Cường độ và thời điểm hình thành chính xác của El Niño, cùng với diễn biến nhiệt độ đại dương trong thời gian tới, sẽ đóng vai trò quyết định.
Như nhận định của nhà khoa học Phil Klotzbach, từ nay đến cao điểm mùa bão vẫn còn nhiều biến số khó lường. Điều đó đồng nghĩa với việc, các dự báo sớm chỉ mang tính tham khảo, không thể thay thế cho việc theo dõi liên tục và duy trì cảnh giác trước những diễn biến bất thường của thời tiết cực đoan.
Trong bối cảnh khí hậu toàn cầu ngày càng biến động, mùa bão Đại Tây Dương 2026 dù được dự báo yên ắng hơn, vẫn tiềm ẩn những rủi ro khó dự báo, đòi hỏi sự chuẩn bị chủ động và thận trọng từ các quốc gia trong khu vực.
