Nghị quyết 10-NQ/TW: Mở thêm dư địa cho dòng vốn đầu tư nước ngoài

Không chỉ định hình chiến lược thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thế hệ mới, Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài còn mở ra dư địa cải cách thị trường vốn, tạo động lực thu hút cả dòng vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp cho mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Xây dựng hệ sinh thái đầu tư chất lượng cao

Tại Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị được tổ chức sáng 30/6, ông Dominic Scriven, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch điều hành Dragon Capital cho rằng điểm đột phá đầu tiên của Nghị quyết 10-NQ/TW là lần đầu tiên xác định rõ khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận không tách rời của nền kinh tế Việt Nam.

Theo ông Dominic Scriven, đây là thông điệp có ý nghĩa đặc biệt với cộng đồng đầu tư quốc tế bởi khẳng định các nhà đầu tư nước ngoài được đối xử bình đẳng trong nền kinh tế Việt Nam.

Quan trọng hơn, Nghị quyết đánh dấu sự chuyển dịch trong tư duy thu hút đầu tư. Thay vì ưu tiên quy mô dòng vốn như trước, mục tiêu hiện nay là thu hút dòng vốn có chất lượng, đi cùng công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao tri thức và tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Đồng thời, việc thu hút FDI sẽ không đánh đổi môi trường, tài nguyên hay hệ thống an sinh xã hội.

Đặc biệt, Chủ tịch Dragon Capital Dominic Scriven bày tỏ phấn khởi khi Nghị quyết số 10-NQ/TW xác định thị trường vốn và nhà đầu tư trên thị trường vốn là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Ông Michael Kokalari, Chuyên gia kinh tế, Quỹ đầu tư VinaCapital tham luận tại hội nghị. (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)

Với 20 năm làm việc và theo dõi tình hình kinh tế Việt Nam, ông Michael Kokalari, Giám đốc Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital cho rằng, Nghị quyết 10-NQ/TW sẽ tiếp tục củng cố sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Theo ông, Việt Nam hiện đã là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất thế giới đối với các nhà đầu tư FDI. Việc Nghị quyết nhấn mạnh tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước sẽ giúp nâng cao năng lực của khu vực kinh tế nội địa, từ đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững hơn.

Tuy nhiên, để duy trì lợi thế cạnh tranh trong thu hút FDI, đại diện VinaCapital cho rằng Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục kinh doanh và đẩy mạnh phát triển hạ tầng.

Ông Michael Kokalari cho rằng quá trình phát triển hạ tầng quy mô lớn sẽ đòi hỏi nguồn vốn rất lớn và đây chính là lĩnh vực các nhà đầu tư quốc tế có thể đồng hành cùng Việt Nam.

Với một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh, việc huy động nguồn vốn nước ngoài để phát triển hệ thống giao thông và hạ tầng là điều hoàn toàn bình thường. Ngay cả Mỹ trong thế kỷ XIX cũng từng huy động vốn từ London để tài trợ cho mạng lưới đường sắt và cơ sở hạ tầng.

Tháo gỡ nút thắt để đón dòng vốn ngoại

Dây chuyền sản xuất, lắp ráp linh kiện cho bếp gas của Công ty TNHH Paloma Việt Nam tại khu công nghiệp, đô thị VSIP Hải Phòng. (Ảnh: Danh Lam/TTXVN)

Theo các quỹ đầu tư quốc tế, Nghị quyết 10-NQ/TW đã mở ra định hướng mới trong thu hút đầu tư nước ngoài, nhưng để chủ trương sớm chuyển hóa thành dòng vốn thực tế, Việt Nam cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn của thị trường vốn.

Ông Dominic Scriven cho rằng một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí vốn của doanh nghiệp Việt Nam vẫn ở mức cao. Ông dẫn chứng Kho bạc Nhà nước có thể phát hành trái phiếu với lãi suất khoảng 4%/năm, trong khi doanh nghiệp gần như không thể phát hành trái phiếu kỳ hạn 5 năm; nếu phát hành kỳ hạn 3 năm cũng phải chấp nhận mức lãi suất 10-12%/năm. Khoảng cách này cần được thu hẹp để giảm chi phí vốn cho khu vực doanh nghiệp.

Từ thực tế đó, Dragon Capital đề xuất nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI giữ lại một phần lợi nhuận trong hệ thống ngân hàng Việt Nam thay vì chuyển toàn bộ ra nước ngoài.

Theo ông Dominic Scriven, nếu có chính sách lãi suất phù hợp đối với tiền gửi USD của doanh nghiệp FDI, Việt Nam sẽ có thêm nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư phát triển.

Một trọng tâm khác được Dragon Capital nhấn mạnh là đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán lên nhóm thị trường mới nổi trước năm 2030 như mục tiêu Nghị quyết đề ra.

Ngoài việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), ông Dominic Scriven cho rằng Việt Nam cần tiếp tục xem xét nới giới hạn sở hữu nước ngoài tại các ngân hàng và doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý ngoại hối đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Dragon Capital cũng kiến nghị rà soát quy định không cho phép doanh nghiệp có lỗ lũy kế được niêm yết trên thị trường chứng khoán. Theo quỹ đầu tư này, quy định hiện hành đang trở thành rào cản đối với các doanh nghiệp công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), vốn thường phải trải qua giai đoạn đầu tư kéo dài trước khi có lợi nhuận.

Bên cạnh đó, quỹ đề xuất đẩy nhanh việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng, qua đó tạo điều kiện hình thành cơ chế phát hành riêng lẻ dành cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài và mở thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Song song với đó là phát triển mạnh lực lượng nhà đầu tư tổ chức trong nước nhằm tạo nền tảng bền vững cho thị trường vốn.

Đồng quan điểm, ông Michael Kokalari, Giám đốc Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital cho rằng để hiện thực hóa mục tiêu thu hút dòng vốn chất lượng cao, Việt Nam cần đồng thời thúc đẩy nhiều cải cách trên cả thị trường vốn và môi trường đầu tư.

Theo ông, một trong những ưu tiên hàng đầu là sớm đưa thị trường chứng khoán Việt Nam được MSCI nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi, tiếp nối lộ trình nâng hạng của FTSE Russell.

Song song với đó, Việt Nam cần cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư theo đánh giá của các tổ chức quốc tế như S&P, Moody's và Fitch Ratings; đồng thời đẩy nhanh việc đưa Trung tâm Tài chính quốc tế vào vận hành để tạo thêm sức hút đối với dòng vốn toàn cầu.

Đại diện VinaCapital cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, gia tăng các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) nhằm mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán.

Để đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của MSCI, đại diện VinaCapital cho rằng, Việt Nam cần sớm triển khai CCP, phát triển các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, xem xét nới lỏng giới hạn sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài và tiếp tục nâng cao các chuẩn mực về minh bạch, quản trị doanh nghiệp.

“Với mạng lưới kết nối tại các trung tâm tài chính lớn trên thế giới, VinaCapital nhận thấy nhiều quỹ đầu tư toàn cầu quản lý khối tài sản lên tới hàng trăm tỷ USD đang theo dõi sát thị trường Việt Nam. Những quỹ đầu tư này sẵn sàng tham gia và giải ngân ngay khi Việt Nam hoàn tất các điều kiện cần thiết và được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi," ông Michael Kokalari cho biết.