Hội Khán hoa mẫu đơn được tổ chức từ ngày 4 - 5 tháng Giêng, trong đó ngày mùng 4 là chính hội nhưng ngay từ những ngày mùng 1 Tết đã thu hút đông đảo du khách đến chùa thắp hương, lễ Phật.
Ông Phạm Tiến Tập, Phó Chủ tịch UBND xã Phật tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, Phó ban tổ chức lễ hội chùa Phật Tích cho biết: Đây là lễ hội dân gian của địa phương. Lễ hội gồm phần lễ và phần hội. Trong đó, phần lễ gồm hoạt động dâng hương tại những nơi thờ tự, tín ngưỡng do nhà chùa và hội Phật tử thực hiện, tổ chức Pháp hội đại bi cầu Quốc thái dân an, cầu bình an cho nhân dân, Phật tử vào tối 26/1 (mùng 5 tháng Giêng). Phần hội gồm các hoạt động biểu diễn văn hóa, văn nghệ, các trò chơi dân gian tại trung tâm lễ hội. Đặc biệt, theo đặc trưng của lễ hội vùng Kinh Bắc- Bắc Ninh, Ban tổ chức tổ chức hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh dưới thuyền, biểu diễn hoạt động văn nghệ trên sân khấu..
Trong những ngày diễn ra lễ hội, Ban tổ chức hướng dẫn du khách về lễ hội tham gia các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng tại chùa bảo đảm đúng phong tục truyền thống và các quy định. Công tác vệ sinh môi trường được chú trọng, Ban tổ chức đã phát túi đựng rác cho các hộ kinh doanh và đề nghị các hộ kinh doanh ký cam kết không xả rác ra môi trường. Trong không gian lễ hội được đặt hàng chục thùng rác di động phục vụ du khách. Phòng Tài chính Kinh tế huyện Tiên Du thường xuyên phối hợp với Đội quản lý thị trường, Phòng Y tế huyện thường xuyên mở các đợt thanh, kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm với các hành vi vi phạm đối với các trường hợp cố tình nâng giá, ép giá với du khách du Xuân, chơi hội.
Theo ghi nhận, mùa lễ hội năm 2023, sau nhiều năm ảnh hưởng của dịch COVID-19, cùng với thời tiết đẹp, trong ngày 4 tháng Giêng chính hội, lượng du khách đến đông hơn, chật cứng các khu vực lối vào, trước cổng Tam quan, Tam bảo, lối lên đại phật tượng, tháp chuông.
Hội Phật Tích đã tồn tại và phát triển hàng nghìn năm, gắn liền với ngôi chùa Phật Tích có bề dày lịch sử, nơi khởi nguồn của Phật giáo Việt Nam, là câu chuyện tình cảm động Từ Thức gặp tiên.
Theo huyền thoại: Xưa kia, vùng núi Phật Tích và vườn chùa Phật Tích trồng nhiều hoa mẫu đơn. Hàng năm, mỗi khi xuân về hoa mẫu đơn nở đỏ rực cả một góc trời. Khắp nơi, người người đổ về đây trảy hội ngắm hoa vãn cảnh chùa. Trên trời, nàng tiên Giáng Hương thấy cảnh trần gian tuyệt đẹp, đã xin giáng trần dự hội chùa. Nhưng vô tình nàng đánh gãy một cành hoa mẫu đơn giữa cửa chùa, nên bị chú tiểu giữ lại. Chàng Từ Thức xin chuộc tội cho nàng. Cảm động với nghĩa cử cao đẹp của chàng trai hào hoa phong nhã, nàng Giáng Hương đã ngỏ lời hò hẹn với chàng và đã mời chàng về chốn “bồng lai” xin kết duyên vợ chồng. Từ đó câu chuyện tình thơ mộng “Từ Thức gặp tiên” đã sống mãi với lễ hội Khán hoa mẫu đơn của chùa Phật Tích.
Lễ hội Khán hoa mẫu đơn là một trong những lễ hội diễn ra với quy mô lớn, sớm nhất tỉnh Bắc Ninh. Việc tổ chức lễ hội nhằm tạo không khí thi đua sôi nổi trong nhân dân, khơi dậy lòng tự hào của nhân dân địa phương về di sản văn hóa; đồng thời cổ vũ động viên nhân dân thi đua yêu nước, hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội.
Năm 1962, chùa Phật Tích được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến ngày 31/12/2014, chùa được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Hiện nay, ngôi chùa còn lưu giữ 2 nhóm bảo vật quốc gia gồm hàng linh thú đá, tượng Phật A di đà bằng đá.
