Đến quán bánh lọc mệ Xuân (PV – bà Xuân) của bà Hà Thị Xuân (SN 1951), ở phường Hải Thành (TP.Đồng Hới, Quảng Bình) thấy lúc nào cũng nườm nượp khách.
Nói về ẩm thực Quảng Bình, nhiều người vẫn hay nói đùa, đến Quảng Bình mà chưa ăn bánh lọc mệ Xuân coi như chưa thưởng thức hết đặc sản của vùng đất này.
Thương hiệu bánh lọc mệ Xuân nổi tiếng là vậy, nhưng ít ai ngờ, thương hiệu ấy lại được làm nên từ những gánh hàng do chính bà đi rao bán khắp Đồng Hới.
 |
Bà Xuân cùng chồng đã làm nên thương hiệu bánh lọc nổi tiếng Quảng Bình
Nhớ về những tháng ngày gian truân đã qua, đôi lúc bà Xuân lại rơm rớm nước mắt. Bà kể, sau khi từ chiến trường trở về, hai vợ chồng bà phải chật vật, làm đủ mọi nghề để kiếm sống.
“5 đứa con đến tuổi ăn tuổi lớn, trong khi đó thu nhập ít ỏi từ nghề đi biển của chồng cũng chẳng thấm vào đâu. Thế là nhớ lại “bí quyết” làm bánh lọc, bánh nậm khi còn giúp việc cho nhà giàu, tôi nảy sinh ra ý định làm bánh đi bán.
Từ đó, ngày nào tôi cũng thức khuya dậy sớm để nhào bột, nặn bánh rồi làm một đôi quang gánh, gánh bánh lọc, bánh nậm đi bán ở khắp Đồng Hới.
Ngày trước, cuộc sống của người dân cũng còn khó khăn, nhiều nhà cơm ăn còn chưa đủ chứ nói gì đến quà bánh nên tôi phải gánh bánh đi xa thì may ra mới bán hết. Thậm chí có ngày tôi phải đi bộ cả chục cây số, tối mịt mù mới về đến nhà lo cơm nước cho các con”.
Một thời gian dài gánh bánh đi bán, thấy quá cực khổ, bà mạnh dạn bàn với chồng mở quán bánh lọc, bánh nậm bán cho khách trực tiếp đến ăn.
Nghe thấy vợ nói như vậy, ông Lê Công (chồng bà Xuân) liền đồng ý. Đến năm 2005, bà Xuân mở một quán bánh lọc nhỏ nằm ngay cạnh Trường mầm non phường Hải Thành. Tiếng lành đồn xa, quán nhỏ ngày càng thu hút khách đến ăn và dần trở thành thương hiệu nổi tiếng của Quảng Bình.
Bà chủ “cứu tinh” cho hàng chục lao động
Trong thực tế, để thu hút được nhiều khách hàng đến ăn thì ai cũng phải có bí quyết riêng và với bánh lọc mệ Xuân cũng vậy.
“Mình muốn làm bánh ngon, bắt buộc đồ làm “nhụy bánh” (PV – nhân bánh) đều phải tươi, ngon. Nhất là tôm phải chọn tôm đất tươi, trường hợp không có tôm đất, mình đi tìm mua tôm càng của vùng đất Lệ Thủy.
Để tôm chắc thịt và không còn mùi tanh, mình phải rim tôm cùng gia vị trước, đến độ khô nhất định thì mới cho nấm và thịt đã ướp vào xào chung”, bà Xuân cho biết bí quyết làm nhân bánh ngon.
 |
Có ngày cơ sở của bà làm cả tạ bột sắn, hơn 50 cân nhân (khoảng 20 nghìn bánh) vẫn không đủ bán
“Bánh làm xong, không luộc mà được hấp cách thủy khoảng 10 phút, cho màu lá chuối chuyển sang màu xanh thâm là được. Khi bánh chín, màu bột sẽ chuyển từ trằng đục sang trắng trong, nhìn rõ phần nhân cùng con tôm đỏ rực bên trong là đạt yêu cầu. Bánh hấp như vậy sẽ không bị nhão do ngấm nước và dù để nguội cả ngày bánh vẫn không bị cứng”, bà Xuân chia sẻ thêm.
Theo lời bà Xuân, kể từ những ngày đầu làm bánh lọc gánh đi bán đến nay, những bí quyết ấy vẫn được bà giữ gìn và truyền đạt lại cho các thế hệ con, cháu trong nhà.
Cơ sở bánh lọc của bà Xuân, ngoài phục vụ cho khách đến ăn trực tiếp tại quán, bà còn cung cấp bánh cho các nhà hàng, khách sạn trên khắp địa bàn Quảng Bình; bán cho các khách hàng đặt mua đi Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh và các tỉnh thành khác làm quà; thậm chí, bánh lọc của bà còn theo máy bay rong ruổi ra tận nước ngoài.
Đến nay, ngoài 5 người con làm tại cơ sở bánh lọc của bà Xuân, còn có hơn 20 người là cựu chiến binh, con em địa phương được bà trực tiếp giải quyết việc làm. Theo tìm hiểu, mỗi lao động được trả từ 3 triệu đến 5 triệu/ 1 tháng.
Một lao động tại cơ sở bánh lọc mệ Xuân cho biết: “Bản thân tôi và các chị em ở đây rất biết ơn mệ Xuân, bởi nhờ mệ mà chúng tôi có công ăn việc làm, có thu nhập ổn định để phụ chồng nuôi sống gia đình”.
Không chỉ vậy, bà Xuân còn là người nổi tiếng trong các hoạt động từ thiện, giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở địa phương.
Vượt qua không ít khó khăn, người phụ nữ với đôi tai “nghễnh ngãng” đã làm nên thương hiệu ẩm thực của vùng đất Quảng Bình. Năm 2014, bà Xuân được tôn vinh là 1 trong 10 công dân tiêu biểu của TP.Đồng Hới. Được Sở Công thương Quảng Bình cấp Giấy chứng nhận thương hiệu cho “Bánh lọc Mệ Xuân Hải Thành” là thương hiệu đầu tiên và duy nhất của làng nghề sản xuất bánh lọc ở Quảng Bình hiện nay... và được Thủ tướng tặng kỷ niệm chương Vì an sinh xã hội.
Ngô Huyền
