Bàn chải và kem đánh răng từ lâu đã là công cụ giúp cho răng trắng sạch và loại bỏ các vi sinh vật có hại nằm trong miệng. Từ xa xưa, loài người đã ý thức được ảnh hưởng xấu của thực phẩm còn kẹt lại ở răng miệng sau mỗi bữa ăn.
 |
Chiếc bàn chải cổ xưa nhất con người từng sử dụng.
Trung Quốc được coi như nơi khai sinh của bàn chải đánh răng đầu tiên trên trái đất khi sử dụng vào năm 1498 với chất liệu được làm với lông bờm ngựa gắn trên một cái cán bằng tre hoặc xương thú vật.
Tại Ấn Độ, từ xa xưa họ sử dụng cành của cây Neem hay cây Đa, cắn cho một đầu mềm ra rồi sau đó dùng chùi răng. Người Hồi giáo vệ sinh răng miệng bằng cách nhai rễ hoặc cành của cây Arak, một loại cây có chứa chất sát trùng tự nhiên.
 |
Chiếc bàn chải đánh răng được trưng bày ở Bảo tàng Do Thái London.
Năm 1780, một công dân người Anh, ông William Addis thấy chà răng bằng miếng vải tẩm muối bất tiện. Ông ta bèn làm bàn chải bằng cách dùi nhiều lỗ nhỏ trên một miếng xương súc vật rồi luồn vào đó nhiều sợi lông đuôi bò cứng ngắn, cắt cho bằng để chải răng. Hiện nay hậu duệ của ông có cơ sở sản xuất bàn chải đánh răng rất lớn.
Đến năm 1857, bằng sáng chế bàn chải đánh răng đầu tiên tại Mỹ được cấp cho ông H.N. Wadsworth. Thiết kế nâng cao hơn có tay cầm làm bằng xương với những lỗ nhỏ được khoan và gắn vào đó lông lợn lòi. Lông lợn lòi không phải là một vật liệu quá lí tưởng, nó giữ lại vi khuẩn, không được khô cho lắm, lông thường tuột khỏi bàn chải.
Khái niệm đánh răng trở nên phổ biến ở Mỹ một phần do thói quen vệ sinh răng của những người lính trở về sau Chiến tranh thế giới thứ 2 .
Năm 1938, Công ty Dupont dùng sợi nilon làm bàn chải thay thế cho lông súc vật. Lý do là lông thú vật ngày một khan hiếm đồng thời nhiều người sợ nhiễm trùng mất vệ sinh. Tuy nhiên lông heo rừng vẫn còn được nhiều người ưa thích vì là vật hiếm và mang tính thiên nhiên.
 |
Mẫu quảng cáo bàn chải đánh răng điện.
Đến năm 1939, Thụy Sĩ bắt đầu sản xuất bàn chải đánh răng chạy bằng điện.
Tại Mỹ, bàn chải đánh răng điện Broxodent được Công ty dược phẩm Squibb giới thiệu trong Đại hội kỷ niệm 100 năm thành lập của Hội Nha khoa Hoa Kỳ vào năm 1960.
Năm 1961, Công ty General Electric tung ra thị trường bàn chải điện không dây. Tiến bộ hơn nữa là bàn chải xoay tròn Interplak được bán cho công chúng vào năm 1987. Bàn chải điện rất tiện lợi cho người có khó khăn vận dụng hai bàn tay, chẳng hạn bị viêm xương khớp, hậu quả của tai biến não.
 |
Năm 2003, một cuộc thăm dò dư luận cho hay bàn chải đánh răng được coi là nhu yếu phẩm số một trong đời sống mọi người, phổ thông hơn xe hơi, máy vi tính, điện thoại di động.
Ngày nay, bàn chải đánh răng được sản xuất với nhiều hình dáng, kích thước, màu sắc khác nhau, nhưng căn bản vẫn là cán với bàn chải bằng sợi nhựa tổng hợp. Sợi nhựa có thể cứng, mềm, đầu bàn chải thẳng hoặc hơi cong để có thể làm việc ở các vùng sâu, xa của khoang miệng.
Nhiều nghiên cứu khoa học đều kết luận rằng, dùng bàn chải đánh răng hợp lý, đúng phương pháp có thể phòng tránh được sâu răng, viêm nướu và xương hàm. Đây là 1/3 trong số những nguyên nhân gây rụng răng ở người trưởng thành.
Tuy nhiên đánh răng thường thường chỉ loại bỏ được 70-80% chất bẩn trên răng, phần còn lại phải nhờ tới chỉ nha khoa.
Kem đánh răng
Theo các nhà khảo cổ, kem đánh răng đã được dùng ở Ấn Độ và Trung Hoa từ 500 năm trước Công nguyên. Trước kia người xưa tán vụn xương động vật, vỏ trứng, vỏ hến để chà răng. Rồi bột đánh răng được sản xuất từ cỏ cây, than với vài chất có mùi thơm.
 |
Kem đánh răng ngày xưa được đựng trong những chiếc hộp tròn.
Mãi tới năm 1824, một nha sĩ tên là Peabody nghĩ ra việc cho thêm xà phòng vào kem đánh răng để có nhiều bọt. Ngày nay, xà phòng được thay thế bằng chất Sodium Lauryl Sulfate, và Sodium Ricinoleate.
Năm 1892, bác sĩ Washington Sheffield ở Connecticut đã nghĩ ra việc cho kem đánh răng vào một ống có thể gấp gọn vào được. Trước đó, kem được chứa trong lọ sứ, dưới dạng nhão, bột hoặc đóng thành từng cục dẹt nhỏ tròn tròn bọc trong giấy bóng kính nom rất đẹp mắt.
 |
Mẫu kem đánh răng ở Pháp năm 1755 và mẫu kem thương hiệu Colgate những năm 1940.
Đến thập niên 1960, hãng Colgate bắt đầu pha fluoride vào kem để duy trì men răng tốt.
Mỗi nhà sản xuất có công thức riêng cho sản phẩm của mình, nhưng nói chung kem đều có các hoạt chất với tác dụng chính như Fluoride giúp men chống lại tác dụng xói mòn của chất chua trong thực phẩm cũng như do các vi khuẩn sinh ra.
Chất mài cọ (abrasives) vết màu và mảng vôi bám trên răng, giúp răng sạch bóng hơn. như calcium phosphate, calcium carbonate và silica.
Chất tẩy như sodium lauryl sulfate làm kem có bọt, giữ kem trong miệng và không chảy ra khỏi bàn chải. Hầu hết các chất này đều rất được thận trọng trong việc pha chế bởi liều lượng quá mức có thể phá hỏng răng.
Minh Vũ
