Nguồn vốn giải ngân các dự án giao thông trong năm nay có thể cao kỷ lục khi Chính phủ giao vốn và Bộ Xây dựng đã chỉ đạo các đơn vị nỗ lực, nghiêm túc tập trung chỉ đạo ngay từ đầu năm từ công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai và giải ngân các dự án.
Giải ngân chậm hơn tỷ lệ trung bình của cả nước
Tại hội nghị giao ban công tác tháng Hai và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 3/2025 của Bộ Xây dựng vào chiều 7/3, theo báo cáo của Công ty Vụ Kế hoạch-Tài chính, năm 2025 Bộ Xây dựng được Thủ tướng Chính phủ giao 82.073 tỷ đồng, đến hết tháng 2/2025, bộ giải ngân khoảng 3.188 tỷ đồng (đạt khoảng 4%).
“Công tác giải ngân hai tháng đầu năm chậm, thấp hơn tỷ lệ giải ngân trung bình của cả nước (trung bình cả nước giải ngân 7,6%) và thấp hơn cùng kỳ năm 2024 cả về tỷ lệ và số tuyệt đối (cùng kỳ năm 2024, giải ngân khoảng 6.500 tỷ đồng, đạt 9%),” ông Trần Minh Phương, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính thông tin thêm.
Trong đó, các Dự án cao tốc Bắc-Nam giải ngân 1.755/34.971 tỷ đồng, đạt 5% kế hoạch năm; đây là nhóm dự án có tỷ lệ giải ngân tốt nhất bộ, tuy nhiên tiến độ giải ngân chậm so với cùng kỳ năm 2024 (giải ngân 4.300 tỷ đồng, đạt 10%). Các dự án cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2017-2020 mới giải ngân đạt 0,5% (7/9 dự án chưa giải ngân); nhiều dự án được giao kế hoạch vốn rất lớn nhưng tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình của bộ như: Quy Nhơn-Chí Thạnh (Ban Quản lý dự án 85) đạt 2%; Vân Phong-Nha Trang (Ban Quản lý dự án 7) đạt 2,8%; Hoài Nhơn-Quy Nhơn (Ban Quản lý dự án 85) đạt 3%...
Các dự án cao tốc khác, giải ngân 413/17.163 tỷ đồng, đạt 2,4%. Nhóm dự án này có tỷ lệ giải ngân thấp do 6/12 dự án được giao kế hoạch vốn lớn chưa thi công như: cao tốc Chợ Mới- Bắc Kạn, Dầu Giây-Tân Phú, mở rộng cao tốc Bắc-Nam đoạn La Sơn-Hòa Liên, Cao Bồ-Mai Sơn, tuyến nối cao tốc Nội Bài-Lào Cai.
Với các dự án ODA, hiện nay có tới 25/33 dự án chưa giải ngân, nhiều dự án được giao kế hoạch vốn lớn chưa giải ngân hoặc giải ngân rất chậm như: dự án kết nối giao thông phía Bắc chưa giải ngân, cao tốc Mỹ An-Cao Lãnh giải ngân 0,2%, Tân Vạn-Nhơn Trạch giải ngân 1,1%...
Đánh giá năm 2025 các dự án ODA được giao kế hoạch vốn rất lớn (gần 10.000 tỷ đồng, gấp 1,8 lần năm 2024), vị Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính đề nghị các chủ đầu tư cần tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện giải ngân các dự án ODA ngay từ đầu năm, không làm ảnh hưởng tới kết quả giải ngân chung của bộ.
Để giải ngân hết kế hoạch vốn năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ giao, trung bình mỗi tháng cần giải ngân khoảng gần 7.000 tỷ đồng, tuy nhiên, do tiến độ giải ngân hai tháng đầu năm chậm, do vậy, lãnh đạo Vụ Kế hoạch-Tài chính yêu cầu các chủ đầu tư phải xây dựng lại kế hoạch giải ngân các tháng còn lại bảo đảm giải ngân bù cả phần bị chậm trong hai tháng vừa qua (các tháng còn lại cần giải ngân trung bình khoảng 7.500 tỷ đồng).
Giải ngân vốn lên tới hơn 100.000 tỷ đồng
Năm 2025, Bộ Xây dựng được giao và kéo dài kế hoạch vốn 82.073 tỷ đồng và sắp tới dự kiến Thủ tướng Chính phủ sẽ cho phép kéo dài 5.790 tỷ đồng kế hoạch vốn từ năm 2024 sang năm 2025; giao 6.062 tỷ đồng nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2022, 2023 và giao bổ sung thêm nguồn vốn vượt thu năm 2024 và nguồn trái phiếu Chính phủ cho bộ để triển khai một số dự án trọng điểm, cấp bách, ông Phương cho biết như vậy tổng số vốn của Bộ Xây dựng được giao có thể lên tới hơn 100.000 tỷ đồng (cao nhất từ trước tới nay).
Nhìn nhận để giải ngân tối thiểu 95% kế hoạch theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là nhiệm vụ rất khó khăn, thách thức, phía Vụ Kế hoạch-Tài chính yêu cầu các chủ đầu tư/ban quản lý dự án cần tiếp tục coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu trong năm 2025, cần nghiêm túc tập trung chỉ đạo ngay từ đầu năm từ công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai và giải ngân các dự án.
“Người đứng đầu các chủ đầu tư/ban quản lý dự án phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về kết quả thực hiện giải ngân các dự án. Tỷ lệ giải ngân cuối năm sẽ là một trong các tiêu chuẩn để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của lãnh đạo các cơ quan đơn vị,” ông Phương khẳng định.
Hiện nay, một số chủ đầu tư chưa đăng ký kế hoạch giải ngân chi tiết từng tháng trên hệ thống để theo dõi, đôn đốc theo yêu cầu, Vụ Kế hoạch-Tài chính đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương xây dựng kế hoạch giải ngân theo tháng của các dự án và nhập lên hệ thống làm cơ sở các cơ quan tham mưu của bộ theo dõi kịp thời đôn đốc chỉ đạo.
Các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ sớm khởi công một số dự án trọng điểm (mở rộng cao tốc Bắc-Nam đoạn Cam Lộ-La Sơn và La Sơn-Hòa Liên, Chợ Mới-Bắc Kạn, Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành, Quy Nhơn-Pleiku, Dầu Giây-Tân Phú, đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng); rà soát chuẩn xác nhu cầu sử dụng vốn để bảo đảm hoàn thành các dự án trọng điểm theo đúng tiến độ chỉ đạo và các dự án khác có tiến độ hoàn thành trong năm 2025, trên cơ sở đó đăng ký nhu cầu bổ sung kế hoạch năm 2025 ngay trong tháng Ba này để đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn được giao.
Các chủ đầu tư cần xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết kế hoạch thực hiện, giải ngân và cam kết giải ngân hết nguồn vốn được giao; thực hiện tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán, thu hồi tạm ứng ngay khi có khối lượng theo đúng quy định; chủ động rà soát báo cáo bộ kịp thời điều chuyển linh hoạt vốn giữa các dự án, ưu tiên bố trí vốn cho các dự án cao tốc, trọng điểm, kết nối vùng và các dự án phải hoàn thành trong năm 2025.
Lãnh đạo Vụ Kế hoạch-Tài chính đề nghị Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng nghiên cứu thành lập các tổ công tác của Bộ Xây dựng để kiểm tra để đôn đốc, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy tiến độ thực hiện, giải ngân các dự án, đặc biệt là các dự án trọng điểm như: dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông, Biên Hòa-Vũng Tàu, Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột, cầu Đại Ngãi, đường Hồ Chí Minh...
