Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học

Hóa học là một bộ môn khá khô khan, nhưng xoay quanh việc tìm ra các nguyên tố trong bảng tuần hoàn lại có nhiều câu chuyện kỳ lạ.
Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học

Ytecbi, ytri, tebi, eribi, gadoleni, honmi, luteti, scandi, tantan, tuli là tất cả nguyên tố hóa học được phát hiện từ một quặng đá thạch anh ở Ytterby, Thụy Điển. Mỏ quặng này hình thành do hoạt động của sông băng trong kỷ băng hà cuối cùng và lúc đầu được mở ra để khai thác felspat, một khoáng chất đóng vai trò chính trong việc tạo ra gốm sứ.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 1

Bari được mệnh danh là đá phù thủy

Bari là một nguyên tố hóa học phổ biến được sử dụng để tạo ra chất tẩy trắng giấy, làm sáng tranh và một loại thuốc nhuộm màu để chặn các tia X và khiến các vấn đề thuộc hệ thống tiêu hóa trở nên dễ thấy hơn trên máy quét. Ở thời Trung Cổ, bari được nhiều người biết đến vì một lý do khác. Những viên đá trơn nhẵn, tập trung nhiều ở Bologna, Italy, rất quen thuộc với các phù thủy và giả kim thuật bởi đặc tính phát sáng trong bóng tối sau khi tiếp xúc với một nguồn sáng trong thời gian ngắn.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 2

Sự trùng hợp trong việc tìm ra heli

Vào năm Pierre Jules Cesar Janssen quan sát hiện tượng nhật thực ở Ấn Độ và tìm ra một loại ánh sáng màu vàng chưa ai phát hiện trước đó. Pierre đã dựng một chiếc kính quang phổ mặt trời để quan sát quá trình phát xạ của Mặt Trời trong ngày. Joseph Norman Lockyer, một nhà thiên văn học người Anh ở cách nửa vòng Trái Đất cũng cùng lúc tiến hành công việc tương tự. Cả hai ghi lại phát hiện của mình và gửi đến Viện khoa học Pháp cùng ngày. Sau khi phát hiện được công nhận, họ đồng thời trở thành người tìm ra nguyên tố heli.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 3

Nguyên tố gây tranh cãi lớn về tên gọi

Nhiều nguyên tố hóa học có tên gọi và ký hiệu không khớp nhau, chủ yếu vì ký hiệu lấy từ phiên âm trong tiếng Latinh. Trường hợp ngoại lệ duy nhất là tungsten, có ký hiệu là "W." Nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt là do nguyên tố này gắn với hai tên gọi trong một thời gian dài. Các nước nói tiếng Anh gọi nó là "tungsten" trong khi các nước khác gọi "vonfam" bởi lý do tungsten lần đầu được tách ra từ quặng khoáng volfamit và tên gọi cũ này còn duy trì đến năm 2005. Tuy nhiên, ký hiệu của tungsten trên bảng tuần hoàn hóa học vẫn là "W."

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 4

Đèn neon tồn tại trước khi phát hiện nguyên tố neon

Neon là khí hiếm và một trong 6 nguyên tố có tính trơ, không màu, không mùi và gần như không phản ứng. Năm 1898, hai nhà hóa học Morris Travers và William Ramsay làm thí nghiệm về sự bốc hơi của khí hóa lỏng và phát hiện ra neon cùng với các khí hiếm agon và krypton. Tuy nhiên, bóng đèn neon đã ra đời từ những năm 1850 khi Johann Heinrich Wilhelm Geissler dùng ống chân không, bơm chân không và phương pháp lắp các điện cực bên trong ống kính để tạo ra bóng đèn.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 5

Nhôm quý hơn vàng

Trước năm 1880, các nhà khoa học mới chỉ tìm ra phương pháp để tách những mẩu nhôm cực nhỏ, do đó nhôm có giá rất cao. Napoleon III, tổng thống đầu tiên của nền cộng hòa Pháp, chỉ cho bày biện đồ dùng bàn ăn bằng nhôm khi tiếp đãi những vị khách cao quý nhất. Những khách mời bình thường sẽ được mời dùng dao nĩa bằng vàng hoặc bạc. Vua Đan Mạch đội vương miện làm bằng nhôm và các quý bà ở Paris (Pháp) thường đeo trang sức cũng như sử dụng ống nhòm bằng nhôm để thể hiện sự giàu có.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 6

Những tai nạn chết người trước khi tìm ra flo

Trong nỗ lực tìm ra flo, các nhà khoa học đã gặp nhiều tai nạn chết người. Nhà hóa học Humphry Davy bị những tổn thương vĩnh viễn ở mắt và ngón tay. Hai nhà hóa học người Ireland là Thomas và George Knox từng cố gắng tách flo khỏi mẫu vật, một người không may tử vong trong khi người kia nằm liệt giường nhiều năm. Flo cũng là nguyên nhân gây ra cái chết cho hai nhà khoa học khác đến từ Bỉ và Pháp. Chỉ khi Ferdinand Frederic Henri Moissann nghĩ ra cách hạ thấp nhiệt độ mẫu vật xuống –23 độ C, ông mới thành công khi tách được flo ở dạng chất lỏng dễ bay hơi. Bản thân Moissan cũng buộc phải dừng nghiên cứu 4 lần vì bị nhiễm độc flo.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 7

Xem thêm:

- Lại phát hiện ra hành tinh giống Trái Đất chỉ cách 21 năm ánh sáng

- Nếu nước ngọt chảy ra biển, vậy tại sao nước biển vẫn mặn?

Theo VNE

Văn Phú tổ chức triển lãm bất động sản “Muôn vị nhân sinh” tại Thành phố Hồ Chí Minh
Văn Phú tổ chức triển lãm bất động sản “Muôn vị nhân sinh” tại Thành phố Hồ Chí Minh
(Ngày Nay) - Tối 16/4, triển lãm nghệ thuật đa tầng thị giác “Muôn vị nhân sinh” được tổ chức bởi thương hiệu bất động sản Văn Phú chính thức khai màn bằng một buổi Private Opening quy tụ nhiều nghệ sĩ và KOLs trong lĩnh vực văn hóa - sáng tạo - bất động sản. Sau đêm mở màn, triển lãm sẽ mở cửa tự do cho công chúng từ ngày 17 đến 19/4 tại Thủ Thiêm Riverstage, TP. HCM.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong phát triển và làm chủ công nghệ đường sắt
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong phát triển và làm chủ công nghệ đường sắt
(Ngày Nay) - Nằm trong chuỗi các hoạt động hướng tới chuyến thăm và làm việc của Tổng thống Hàn Quốc tại Việt Nam trong tháng 4/2026, Hiệp hội Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) và Hiệp hội các nhà thầu xây dựng Hàn Quốc tại Việt Nam (KACV) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Vận tải Đường sắt Việt Nam (TRV) tổ chức Hội thảo “Huy động và kết nối nguồn lực đầu tư, xây dựng và công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc cho các dự án đường sắt tốc độ cao và metro tại Việt Nam”.
Khởi công CEOHomes Hana Garden -Khu đô thị mang cảm hứng từ miền hoa Quang Minh, Hà Nội
Khởi công CEOHomes Hana Garden -Khu đô thị mang cảm hứng từ miền hoa Quang Minh, Hà Nội
(Ngày Nay) - Ngày 17/4/2026, Tập đoàn CEO chính thức khởi công Khu đô thị mới CEOHomes Hana Garden tại xã Quang Minh, Hà Nội, đánh dấu thêm một bước đi quan trọng trong hành trình phát triển trục đô thị phía Bắc sông Hồng - khu vực đang được định hình là một cực tăng trưởng mới trong cấu trúc đô thị đa trung tâm, đa mục tiêu của Thủ đô.
Số trẻ mắc bệnh tay chân miệng tăng gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm trước
Số trẻ mắc bệnh tay chân miệng tăng gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm trước
(Ngày Nay) - Từ đầu năm đến giữa tháng 4/2026, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Trung ương Huế ghi nhận 263 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, vượt tổng số ca của cả năm 2025 (243 ca) và cao gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, số ca bệnh có xu hướng gia tăng nhanh trong thời gian gần đây, xuất hiện nhiều trường hợp diễn biến nặng, nguy kịch.
Sinh viên Mỹ lựa chọn tha hương để “thoát nợ” học phí
Sinh viên Mỹ lựa chọn tha hương để “thoát nợ” học phí
(Ngày Nay) - Dù sở hữu bằng cấp từ những đại học danh tiếng, không ít người trẻ tại Mỹ đang phải đối mặt với tình cảnh bế tắc tài chính, thậm chí chấp nhận rời bỏ quê hương, định cư tại nước ngoài để trốn tránh những khoản nợ sinh viên vượt ngoài khả năng.
Nữ diễn viên Ruby Rose (trái) và nữ ca sĩ Katy Perry (phải).
Australia điều tra vụ tố cáo Katy Perry tấn công tình dục
(Ngày Nay) - Chính quyền bang Victoria (Australia) vừa xác nhận mở cuộc điều tra nhắm vào nữ ca sĩ Katy Perry sau thông tin diễn viên Ruby Rose công khai tố cáo. Trong khi phía ca sĩ Katy Perry kiên quyết phủ nhận, nữ diễn viên Ruby Rose cho biết việc báo cảnh sát giúp cô bắt đầu hành trình "chữa lành".