Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học

Hóa học là một bộ môn khá khô khan, nhưng xoay quanh việc tìm ra các nguyên tố trong bảng tuần hoàn lại có nhiều câu chuyện kỳ lạ.
Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học

Ytecbi, ytri, tebi, eribi, gadoleni, honmi, luteti, scandi, tantan, tuli là tất cả nguyên tố hóa học được phát hiện từ một quặng đá thạch anh ở Ytterby, Thụy Điển. Mỏ quặng này hình thành do hoạt động của sông băng trong kỷ băng hà cuối cùng và lúc đầu được mở ra để khai thác felspat, một khoáng chất đóng vai trò chính trong việc tạo ra gốm sứ.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 1

Bari được mệnh danh là đá phù thủy

Bari là một nguyên tố hóa học phổ biến được sử dụng để tạo ra chất tẩy trắng giấy, làm sáng tranh và một loại thuốc nhuộm màu để chặn các tia X và khiến các vấn đề thuộc hệ thống tiêu hóa trở nên dễ thấy hơn trên máy quét. Ở thời Trung Cổ, bari được nhiều người biết đến vì một lý do khác. Những viên đá trơn nhẵn, tập trung nhiều ở Bologna, Italy, rất quen thuộc với các phù thủy và giả kim thuật bởi đặc tính phát sáng trong bóng tối sau khi tiếp xúc với một nguồn sáng trong thời gian ngắn.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 2

Sự trùng hợp trong việc tìm ra heli

Vào năm Pierre Jules Cesar Janssen quan sát hiện tượng nhật thực ở Ấn Độ và tìm ra một loại ánh sáng màu vàng chưa ai phát hiện trước đó. Pierre đã dựng một chiếc kính quang phổ mặt trời để quan sát quá trình phát xạ của Mặt Trời trong ngày. Joseph Norman Lockyer, một nhà thiên văn học người Anh ở cách nửa vòng Trái Đất cũng cùng lúc tiến hành công việc tương tự. Cả hai ghi lại phát hiện của mình và gửi đến Viện khoa học Pháp cùng ngày. Sau khi phát hiện được công nhận, họ đồng thời trở thành người tìm ra nguyên tố heli.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 3

Nguyên tố gây tranh cãi lớn về tên gọi

Nhiều nguyên tố hóa học có tên gọi và ký hiệu không khớp nhau, chủ yếu vì ký hiệu lấy từ phiên âm trong tiếng Latinh. Trường hợp ngoại lệ duy nhất là tungsten, có ký hiệu là "W." Nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt là do nguyên tố này gắn với hai tên gọi trong một thời gian dài. Các nước nói tiếng Anh gọi nó là "tungsten" trong khi các nước khác gọi "vonfam" bởi lý do tungsten lần đầu được tách ra từ quặng khoáng volfamit và tên gọi cũ này còn duy trì đến năm 2005. Tuy nhiên, ký hiệu của tungsten trên bảng tuần hoàn hóa học vẫn là "W."

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 4

Đèn neon tồn tại trước khi phát hiện nguyên tố neon

Neon là khí hiếm và một trong 6 nguyên tố có tính trơ, không màu, không mùi và gần như không phản ứng. Năm 1898, hai nhà hóa học Morris Travers và William Ramsay làm thí nghiệm về sự bốc hơi của khí hóa lỏng và phát hiện ra neon cùng với các khí hiếm agon và krypton. Tuy nhiên, bóng đèn neon đã ra đời từ những năm 1850 khi Johann Heinrich Wilhelm Geissler dùng ống chân không, bơm chân không và phương pháp lắp các điện cực bên trong ống kính để tạo ra bóng đèn.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 5

Nhôm quý hơn vàng

Trước năm 1880, các nhà khoa học mới chỉ tìm ra phương pháp để tách những mẩu nhôm cực nhỏ, do đó nhôm có giá rất cao. Napoleon III, tổng thống đầu tiên của nền cộng hòa Pháp, chỉ cho bày biện đồ dùng bàn ăn bằng nhôm khi tiếp đãi những vị khách cao quý nhất. Những khách mời bình thường sẽ được mời dùng dao nĩa bằng vàng hoặc bạc. Vua Đan Mạch đội vương miện làm bằng nhôm và các quý bà ở Paris (Pháp) thường đeo trang sức cũng như sử dụng ống nhòm bằng nhôm để thể hiện sự giàu có.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 6

Những tai nạn chết người trước khi tìm ra flo

Trong nỗ lực tìm ra flo, các nhà khoa học đã gặp nhiều tai nạn chết người. Nhà hóa học Humphry Davy bị những tổn thương vĩnh viễn ở mắt và ngón tay. Hai nhà hóa học người Ireland là Thomas và George Knox từng cố gắng tách flo khỏi mẫu vật, một người không may tử vong trong khi người kia nằm liệt giường nhiều năm. Flo cũng là nguyên nhân gây ra cái chết cho hai nhà khoa học khác đến từ Bỉ và Pháp. Chỉ khi Ferdinand Frederic Henri Moissann nghĩ ra cách hạ thấp nhiệt độ mẫu vật xuống –23 độ C, ông mới thành công khi tách được flo ở dạng chất lỏng dễ bay hơi. Bản thân Moissan cũng buộc phải dừng nghiên cứu 4 lần vì bị nhiễm độc flo.

Những câu chuyện ít biết về các nguyên tố hóa học - anh 7

Xem thêm:

- Lại phát hiện ra hành tinh giống Trái Đất chỉ cách 21 năm ánh sáng

- Nếu nước ngọt chảy ra biển, vậy tại sao nước biển vẫn mặn?

Theo VNE

Phó bí thư thường trực Thành ủy TP Lê Quốc Phong, Phó bí thư Thành ủy TP Văn Thị Bạch Tuyết trao quyết định và hoa chúc mừng Tổng giám đốc và 4 Phó tổng giám đốc, cùng Hội đồng biên tập Báo và Phát thanh, Truyền hình TP Hồ Chí Minh
TP Hồ Chí Minh thành lập Báo và Phát thanh, Truyền hình TP Hồ Chí Minh
(Ngày Nay) - Sáng 20/6, Thành ủy TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị công bố quyết định thành lập Báo và Phát thanh, Truyền hình TP Hồ Chí Minh, đánh dấu bước chuyển mới trong quá trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống báo chí thành phố theo chủ trương, chỉ đạo của Trung ương, của thành phố.
Tuyển lao động phổ thông làm việc tại sân bay Long Thành
Tuyển lao động phổ thông làm việc tại sân bay Long Thành
(Ngày Nay) - Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có thông báo về gia hạn thời gian nhận hồ sơ tuyển dụng lao động làm việc tại Cảng không không Quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành, xã Long Thành, thành phố Đồng Nai), trong đó có một số vị trí việc làm chỉ cần lao động phổ thông.
Xây dựng môi trường du lịch xanh thân thiện, không khói thuốc
Xây dựng môi trường du lịch xanh thân thiện, không khói thuốc
(Ngày Nay) -  Ngày 20/6, tại phường Quy Nhơn, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai tổ chức lễ phát động “Xây dựng môi trường không khói thuốc tại địa điểm tham quan và cơ sở lưu trú du lịch”.
Tập đoàn Everland khởi công Dự án Crystal Holidays Heritage Lý Sơn
Tập đoàn Everland khởi công Dự án Crystal Holidays Heritage Lý Sơn
(Ngày Nay) - Ngày 20/6/2026, tại đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), Công ty CP Tập đoàn Everland (MCK: EVG) chính thức khởi công Dự án Tổ hợp du lịch văn hóa di sản Lý Sơn – Crystal Holidays Heritage Lý Sơn. Sự kiện là dấu mốc mới của Tập đoàn Everland trong vai trò Nhà phát triển bất động sản bền vững và kiến tạo hệ sinh thái du lịch, nghỉ dưỡng kết hợp di sản văn hóa tại Việt Nam.