Những điều giới khoa học biết về biến thể mới 'Omicron BA.2'

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh làn sóng dịch bệnh mới do biến thể Omicron bắt đầu qua giai đoạn đỉnh và giảm dần ở một số khu vực tại Mỹ, các nhà khoa học giờ đây dành sự quan tâm đến một biến thể virus SARS-CoV-2 mới đang lây lan nhanh chóng ở châu Á và châu Âu. Hiện biến thể này chính thức được gọi là “Omicron BA.2” và đã được ghi nhận tại nhiều bang ở Mỹ như California, Texas, New Mexico, Utah và Washington.
Những điều giới khoa học biết về biến thể mới 'Omicron BA.2'

Dù số ca mắc biến thể BA.2 hiện còn tương đối ít tại Mỹ, nhưng nhiều nhà khoa học nhận định biến thể mới có thể sẽ lây lan ra khắp cả nước vào tháng sau. Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy biến thể mới thậm chí còn dễ lây lan hơn biến thể Omicron đầu tiên, còn được gọi là “Omicron BA.1”. Theo chuyên gia dịch tễ học Emma Hodcorft thuộc Đại học Bern, biến thể BA.2 có thể còn dễ lây hơn biến thể BA.1 từ 1-3%. Câu hỏi đặt ra hiện nay là với sự khác biệt nhỏ như vậy, liệu biến thể BA.2 khiến tình hình dịch bệnh hiện nay trở nên trầm trọng hay không.

Biến thể BA.2 là gì?

Theo các nhà nghiên cứu, biến thể BA.2 có thể được coi là anh chị em ruột với BA.1. Cả hai biến thể có chung nhiều đột biến, khoảng 30 hoặc hơn, nhưng cũng có những đột biến riêng có. Tháng 11/2021, khi các nhà khoa học ở Nam Phi và Botswana phát hiện ra biến thể Omicron, họ không chỉ ghi nhận duy nhất một phiên bản. Trên thực tế, có tới 3 biến thể, được gọi là BA.1, BA.2 và BA.3. Khi BA.1 bắt đầu lan rộng và phát tán toàn cầu, thì BA.2 và BA.3 dường như phát triển yếu hơn, khiến giới khoa học nhận định 2 biến thể sau có thể sẽ sớm “biến mất”. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn không như vậy.

Omicron BA.2 dễ lây nhiễm hơn Omicron BA.1?

Trong vài tuần qua, biến thể BA.2 đã khiến giới khoa học kinh ngạc, khi bắt đầu có thể “cạnh tranh” với người anh em BA.1 như bất kì loại biến thể nào khác. Tháng 12/2021, biến thể Omicron BA.1 gây ra làn sóng dịch lớn tại Đan Mạch và khi số ca mắc bắt đầu giảm xuống thì BA.2 lại lây lan nhanh chóng ở quốc gia Bắc Âu. Chỉ trong vài tuần, BA.2 đã là biến thể lây nhiễm chủ đạo và kéo dài làn sóng dịch ở Đan Mạch, với hơn 40.000 ca mắc mới mỗi ngày. Theo Viện huyết thanh Statens ở Copenhagen, kể từ ngày 8/1 đến nay, BA.2 đang chiếm hơn 50% số ca mắc ở Đan Mạch. Số ca mắc Omicron BA.2 cũng tăng theo cấp số nhân ở vùng England của Anh và tại Đức, với khoảng 5% số ca mắc mới ở mỗi nước. Hiện giới khoa học lo ngại biến thể này có thể kéo dài hơn làn sóng dịch bệnh tại Anh và Đức cũng như có thể là cả ở Mỹ. Đến nay, các số liệu cho thấy BA.2 không phải người anh em “yếu ớt” của BA.1 mà thậm chí còn khỏe và có thể dễ lây hơn.

Biển thể BA.2 có thể “tàng hình”?

Biến thể BA.2 không phải khó phát hiện đến mức được gọi là “tàng hình”, mà trên thực tế xuất phát từ lối tắt các nhà khoa học sử dụng để nhanh chóng xác định biến thể Omicron trong các kết quả xét nghiệm PCR. Do sai sót trong trình tự di truyền của Omicron BA.1, kết quả xét nghiệm PCR những ca mắc biến thể này sẽ trông khác với những kết quả xét nghiệm dương tính điển hình khác, qua đó về cơ bản giúp các nhà nghiên cứu xác định dễ dàng biến thể này mà không cần giải trình tự mẫu nghiệm. Tuy nhiên, một trong những đột biến của BA.2 đã loại bỏ được lỗi di truyền đó, đồng nghĩa lối tắt không còn tác dụng. Tuy nhiên, với việc BA.1 hiện chiếm tới hơn 99% số ca mắc mới tại Mỹ, sự khác biệt đó không phải vấn đề lớn và không ảnh hưởng đến quá trình điều trị tại các cơ sở y tế. Tháng trước, các nhà khoa học Mỹ đã ghi nhận các kháng thể đơn bào ít hiệu quả trong điều trị những ca mắc biến thể Omicron hơn so với những ca mắc biến thể Delta.

BA.2 nguy hiểm hơn BA.1?

Nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy biến thể Omicron BA.1 ít gây nguy cơ bệnh nặng so với biến thể Delta. Theo Tiến sĩ Peter Chin-Hong, Đại học California San Francisco, những bằng chứng ban đầu ở Đan Mạch cho thấy biến thể BA.2 cũng sẽ tương tự. Tuy nhiên, ông Chin-Hong cũng thận trọng khi cho rằng điều này có thể biến đổi.

Hiện cũng có sự lạc quan thận trọng về hiệu quả của các loại vaccine ngừa COVID-19 hiện tại trước biến thể mới. Dữ liệu ban đầu từ Anh cho thấy mũi vaccine thứ 3 có hiệu quả với biến thể BA.2 cũng như BA.1. Đối với cả hai biến thể này, vaccine làm giảm nguy cơ lây nhiễm có triệu chứng khoảng 60-70%.

Ngoài ra, có nhiều điểm tương đồng giữa các protein đột biến của BA.1 và BA.2, mục tiêu mà nhiều loại kháng thể nhắm đến. Do vậy, Tiến sĩ Chin-Hong nhận định vaccine sẽ tiếp tục là biện pháp bảo vệ hữu hiệu, ngăn ngừa các ca bệnh nặng. Theo ông, sự phân biệt này có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai của COVD-19, khi mà các cộng đồng giờ đây cần chuyển trọng tâm từ việc ngăn chặn lây nhiễm sang giúp ngăn chặn các ca trở nặng và phải nhập viện.

Bình luận
Phát triển mạng lưới y tế chất lượng cao phục vụ người dân
Phát triển mạng lưới y tế chất lượng cao phục vụ người dân
(Ngày Nay) - Thời gian qua, nhiều địa phương vùng Nam Bộ chú trọng phát triển mạng lưới y tế chất lượng cao, cơ cấu lại mạng lưới y tế công lập, tổ chức cung ứng các dịch vụ hiện đại nhằm phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân. Đặc biệt, các địa phương đã cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng với các cơ sở y tế công lập và phòng khám tư nhân.
Dịch bệnh diễn biến phức tạp tại châu Phi
Dịch bệnh diễn biến phức tạp tại châu Phi
(Ngày Nay) - Ngày 1/3, Bộ Y tế Uganda cho biết một trẻ nhỏ đã tử vong vì virus Ebola. Đây là ca tử vong thứ hai của đợt bùng phát được công bố vào cuối tháng 1 vừa qua tại nước này.
Điều chỉnh dạy thêm – học thêm: Cần thời gian để học sinh thích nghi
Điều chỉnh dạy thêm – học thêm: Cần thời gian để học sinh thích nghi
(Ngày Nay) -  Sau hơn 10 ngày Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực thi hành, nhiều phụ huynh vẫn đang loay hoay với việc sắp xếp lịch học tập của con em mình. Bên cạnh những ý kiến ủng hộ, đồng tình khi học sinh được giảm tải áp lực, cũng còn nhiều băn khoăn, lo ngại con không theo kịp kiến thức trên lớp bởi vốn dĩ lâu nay, gia đình đều “trăm sự nhờ thầy”, học sinh thì thiếu khả năng “tự học”, tự tìm tòi.
Nghiên cứu mới lật đổ lý giải về màu đỏ của sao Hỏa
Nghiên cứu mới lật đổ lý giải về màu đỏ của sao Hỏa
(Ngày Nay) -  Với màu gỉ sắt đặc trưng, ​​sao Hỏa từ lâu đã được gọi là “hành tinh đỏ”. Giờ đây, các nhà khoa học có thể đã phát hiện ra nguồn gốc tiềm tàng của màu sắc đặc biệt đó, lật đổ giả thuyết phổ biến lâu nay.
Bên trong gói trừng phạt thứ 16 của EU nhằm vào Liên bang Nga
Bên trong gói trừng phạt thứ 16 của EU nhằm vào Liên bang Nga
(Ngày Nay) -  Gói trừng phạt thứ 16 của EU nhằm vào Nga tiếp tục siết chặt các lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, tài chính và vận tải. Từ lệnh cấm lưu trữ dầu, hạn chế nhập khẩu nhôm đến việc mở rộng "danh sách đen" tàu chở dầu, đâu mới là những biện pháp có tác động thực sự?